آموزش و پرورش و بودجه

دکتر ابراهیم کارخانه‌ای / نماینده مردم همدان و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی
قبل از انقلاب هیچ گونه جایگاهی متناسب با شأن معلمان برای آنها وجود نداشت عملا منزلت معلمان نادیده گرفته می شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی معلمان متناسب با جایگاه و شأن خود همواره مورد توجه و علاقمندی مردم و دولت بوده اند و دولتمردان هم اگرچه نتوانسته اند مشکلات مالی و معیشتی معلمان را آنگونه که باید حل کنند ولی حمایت از شأن و منزلت معلمان همواره مورد توجه آنها بوده است. شاید یکی از دلایل اصلی عدم حل مشکلات آموزش و پرورش گستردگی آن باشد. وزارتخانه ای که قریب 50% کارکنان دولت را در خود جای داده است بدون شک حل مشکلات آن کار بزرگی را می طلبد.
البته متاسفانه در مواردی به هر دلیل شاهد کاستی هایی نیز بوده ایم. به عنوان مثال در سال 76 معادل 1/4 درصد تولید ناخالص ملی به آموزش و پرورش کشور اختصاص یافته است و این درحالی است که در سال 83 این رقم به 6/3 درصد کاهش پیدا کرده است. از سوی دیگر در دهه 70 سهم آموزش و پرورش از بودجه عمومی دولت بالای 20 درصد بوده است درحالی که این رقم از سال 80 به بعد به کمتر از 11 درصد تقلیل پیدا کرده است. شاید یکی از دلایل مهم این امر کاهش آمار دانش آموزان کشور باشد ولی واقعیت این است که تعداد معلمان در طول این مدت نه اینکه کاهش پیدا نکرده بلکه افزایش هم یافته است.
بر این اساس خواسته فرهنگیان عزیز مبنی بر رفع مشکلات مالی آموزش و پرورش یک خواسته بحق و منطقی بوده است. در سال 83 تنها حدود 8 درصد از بودجه آموزش و پرورش صرف هزینه های غیرپرسنلی گردیده که از این مقدار حدود 34 درصد آن به سرانه دانش آموزی اختصاص پیدا کرده است لذا امکان اینکه آموزش و پرورش بتواند تمام هزینه های غیرپرسنلی شامل آب و برق و گاز و نقلیه و تکثیر و تجهیزات آزمایشگاهی و تعمیرات و دهها موارد دیگر را از 8 درصد بودجه تامین کند. واقعا وجود نداشته است و هم اکنون نیز وجود ندارد.
اکنون آموزش و پرورش ماهانه حدود 300 میلیارد تومان و در سال حدود 3600 میلیارد تومان حقوق پرداخت می کند. آن هم حقوقی که اندک است و کفاف زندگی معلمان را نمی دهد. بنابراین طی سالهای گذشته آموزش و پرورش همواره سالانه حداقل با 25 درصد کسر بودجه مواجه بوده و این کسری اعتبار بطور مسلسل به سالهای بعد منتقل شده و در نتیجه آموزش و پرورش دائما هر سال با مشکلات و تنگناهای مالی دست به گریبان بوده است.
امسال به لطف خداوند و برنامه ای که دولت عدالت محور جناب آقای دکتر احمدی نژاد در دست اقدام دارد، قرار است که برای اولین بار حتی الامکان بودجه آموزش و پرورش بر مبنای کسری صفر مطالبات معلمان تنظیم شود و بدین منظور مطالبات و تنگناهای اساسی سال 84 در قالب لایحه متمم بودجه به مجلس شورای اسلامی ارائه گردد.
بنابراین با توجه به تلاشهایی که در این خصوص در دولت خدمتگزار صورت گرفته و بر پایه گزارشاتی که در کمیسیون آموزش و تحقیقات مطرح شده تامین 1650 میلیارد تومان کسری بودجه آموزش و پرورش از سقف پیشنهادی 3300 میلیارد تومان در دولت محرز و مورد توافق قرار گرفته است و با تصویب لایحه متمم قانون بودجه سال 1384 کل کشور مشتمل بر یک ماده واحده و 8 تبصره در مجلس شورای اسلامی این مهم که در تاریخ آموزش و پرورش بی سابقه است، محقق خواهد شد.
در پایان پیرامون تامین شهریه دانش آموزان این نکته نیز قابل ذکر است که مجلس شورای اسلامی در سال 84 معادل 20 میلیارد تومان و در مصوبه اخیر معادل 100 میلیارد تومان و مجموعا 120 میلیارد تومان به تامین کسری سرانه دانش آموزان اختصاص داده است که با توجه به حدود 14 میلیون دانش آموز افزایش سرانه دانش آموزی به طور متوسط حدود 8500 تومان خواهد بود که با اختصاص و پرداخت آن به مدارس عملا بخشی از مشکلات جاری مدارس کشور را برطرف خواهد کرد.