امنیت عراق از نگاه چلبی

* در سفر به واشنگتن در مورد چه موضوعاتی با مقامات آمریکایی گفت وگو کردید؟
** گفت وگوهای ما در رابطه با ضرورت اعتراف آمریکایی ها به اشتباهاتی بود که در عراق مرتکب شده اند. از جمله، عدم تشکیل دولت موقت پس از سقوط صدام یکی از این اشتباهات آمریکایی ها بود که منجر به تمام اشتباهاتی شد که در زمان «پل برمر» (حاکم غیرنظامی آمریکا درعراق) صورت گرفته است، این اشتباهات باید جبران شود. انحلال ارتش عراق نیز از دیگر اشتباهات آمریکایی ها بود که مرتکب آن شدند. من پیشنهاد کردم نامه ای به فرماندهان ارتش سابق عراق ارسال شود و از آنان برای بازگشت به سمت های نظامی خود دعوت گردد. ما خواستار تشکیل نیروهای نظامی عراقی هستیم که در پادگان های خود مستقر باشند و امنیت این کشور را تأمین کنند. با این حال جرج بوش رئیس جمهور آمریکا اخیراً در سخنرانی خود گفته است آمریکا در عراق مرتکب اشتباهاتی شده است. این اعتراف مهم اولین گام در راه تصحیح اشتباهات آمریکا در عراق محسوب می شود.
* اما اوضاع امنیتی عراق خیلی پیچیده تر از آن است که با اعتراف آمریکا به اشتباهات خود، بهبود یابد.
** اوضاع امنیتی عراق ابعاد مختلفی دارد برخی آنها تحت تأثیر عوامل خارجی و بعضی آنها ریشه در عوامل سیاسی داخلی دارد. این نکته را به صراحت متذکر شوم، افرادی که به عملیات مسلحانه علیه نظامیان آمریکایی و عراقی اقدام می کنند بر سه گروه هستند. گروه اول بعثی ها و طرفداران صدام هستند. آنان از توانایی مالی و برنامه ریزی بالایی برخوردارند. اما این افراد مرتکب جرائم سنگینی علیه ملت عراق شده اند. با این حال بعثی ها افراد کمی هستند. گروه دوم کسانی هستند که خود را «جهادی» می خوانند. آنان نیز تعداد اندکی هستند که عقاید و دیدگاهشان شناخته شده است و نمی توان با آنان به گفت وگو نشست.
گروه سوم که بیشترین افراد مسلح را تشکیل می دهند، عراقی هایی هستند که آینده سیاسی خود را در معرض تهدید می بینند. آنان همواره در معرض بازداشت یا کشته شدن قرار دارند. با این افراد می توان وارد گفت وگو شد.
این مسائل باید در دولت و پارلمان آینده عراق مورد بحث قرار بگیرند تا پرونده اقدامات خشونت آمیز در این کشور بسته شود. در اینجا باید گفت: با استفاده از نیروی نظامی نمی توان به اقدامات خشونت آمیز در عراق پایان داد. همانطوری که هم اینک در این کشور شاهدیم. لذا نیروی نظامی در محل خودش باید مورد استفاده قرار گیرد. به هر حال عراقی های زیادی هستند که علیه نظامیان آمریکایی یا عراقی سلاح به دست گرفته اند. ما می توانیم با این افراد وارد گفت وگو شویم و با دادن تضمین های کافی به آنان به توافق برسیم. چرا که آنان جزئی از ملت عراق هستند و حق مشارکت درروند سیاسی این کشور را دارند. مطمئنم مشارکت این گروه در روند سیاسی عراق آنان را از دست تروریست ها نجات خواهد داد.
* شما برای گفت وگو با افراد مسلح اقدامی انجام داده اید؟
** با توجه به تجربه ای که از این نوع درگیری ها درعراق داریم، تصور می کنم که اعلان گفت وگو با افراد مسلح ثمره ای جز پیچیده تر کردن مواضع دو طرف ندارد. چنانچه در گفت وگو با آنان به نتیجه مثبتی دست یابیم آن را اعلام خواهیم کرد. بار دیگر تأکید می کنم بیشتر افراد مسلح آماده گفت وگو با مقامات عراقی هستند.
* آیا عدم حضور جناب عالی در نشست قاهره به خاطر دیدگاه منفی شما نسبت به نتایج این نشست بود؟
** یقین داشتم شرکت کنندگان دراین نشست تصمیم گیری هایشان در رابطه با اوضاع امنیتی عراق توخالی خواهد بود. آنان درباره ابزارهای تحقیق امنیت بحث و گفت وگو نکردند. من به آنان گفتم اگر ما بخواهیم درباره پایان دادن به اشغال عراق بحث و گفت وگو کنیم باید یک جدول زمانی را مشخص سازیم. به هر حال نشست قاهره با شعار تعیین جدول زمانی برای خروج اشغالگران پایان یافت. اما ابزارهای این خروج مشخص نشد.
* اخیراً شما سفری به ایران داشتید، پس از این سفر «زلمی خلیل زاد» سفیر آمریکا در عراق در رابطه برقراری تماس با ایران صبحت کرد. برهمین اساس برخی محافل سیاسی شما را میانجیگر برقراری روابط میان واشنگتن و تهران می دانند. نظر شما دراین زمینه چیست؟
** اولا من حامل هیچ نامه ای میان ایران و آمریکا نبودم. در ثانی روابط تهران- واشنگتن آن قدر پیچیده است که فردی مثل من نمی تواند در عادی سازی این مناسبات تأثیرگذار باشد.