در گفتگوی یالثارات با کارشناسان سیاست خارجی مطرح شد
غنیسازی را در خاک کشور انجام میدهیم
علی رستگاری
محمدنبی رودکی نایب رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی
مواضع ما براساس مواضع اصولی و تغییرناپذیر جمهوری اسلامی ایران است
*یالثارات: به نظر شما ایران در مذاکرات آینده انرژی هستهای که قرار است در بهمن ماه با اروپائیان برگزار شود چه مواضعی را باید اتخاذ کند؟
**رودکی: مواضع ما اولاً براساس مواضع اصولی و تغییرناپذیر جمهوری اسلامی ایران است که توسط تیم مذاکرهکننده بایستی مطرح شود. که آن عبارت است از داشتن حق قانونی انرژی هستهای در کشورمان و داشتن چرخه سوخت هستهای، تولید انرژی و غنیسازی در خاک کشور ایران و همچنین به کارگیری انرژی هستهای تولیدکننده در صنایع هستهای و پزشکی و… این مواضع اصولی در چارچوب معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای NPT است که عضو این معاهده است و طبق اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی هر کشوری که عضو این آژانس است میتواند از چرخه سوخت هستهای برخوردار باشد و دیگر کشورهای عضو هم بایستی از آن کشور عضو در این زمینه حمایت کنند. این تبعیض که در حال حاضر در بخش آژانس رایج است فقط علیه جمهوری اسلامی ایران است که با فشار آمریکائیان تاکنون تأثیر خود را بر آژانس گذاشته است.
*یالثارات: نظر شما در رابطه با طرح روسیه مبنی بر غنیسازی در خاک روسیه چیست؟
**رودکی: ما به روسها اعلام میکنیم که غنیسازی را در کشور خود و تولید سوخت هستهای را برای برخورداری از دانش هستهای در کشور خود میخواهیم، بنابراین روسها هم بایستی سیاست مستقلی را اتخاذ کنند و دنبالهرو آمریکاییها نباشند. سه کشور اروپایی هم در جلسات گذشته شورای حکام با فشارهای آمریکا، سناریو بردن پرونده ایران به شورای امنیت را مطرح و بر روی آن تبلیغات کردند اما وقتی ما ایستادگی کردیم و به آنها توصیه کردیم که مستقل فکر کنند و آینده خود را با جمهوری اسلامی ایران تیره نکنند امروز پرونده ما نه تنها به شورای امنیت نرفت بلکه از شورای حکام به آژانس برگشت و به صورت عادی این موضوع دنبال خواهد شد. این هم بدان دلیل بود که جمهوری اسلامی، اعتمادسازی فراوان و بیش از حدی را برای بازرسان آژانس، غرب و اروپا در چرخه سوخت به کار گرفت.
*یالثارات: مذاکرهکنندگان هستهای اخیراً با مذاکرهکنندگان اروپایی جلساتی داشتهاند، فضای حاکم بر این جلسات چگونه بوده است؟
**رودکی: البته این مذاکرات اخیر بیشتر جنبه مذاکره برای مذاکره بوده است. به این معنی که وقت دیگری برای مذاکره تعیین شده است در آن زمان طرف ایرانی با طرف اروپایی و آژانس به مذاکره خواهند نشست. اما بار دیگر ما مذاکره برای مذاکره را نمیپسندیم. ما بایستی مذاکره را هدفمند کنیم و آن هدف هم رسیدن به همان مواضع اصولی است که اعلام کردهایم.
*یالثارات: به نظر میرسد که مذاکرات میبایست دچار تطویل و زمانبندی طولانی نشود. نظر شما در این زمینه چیست؟
**رودکی: البته اگر ما احساس کنیم که اروپاییها و طرفهای مذاکرهکننده بخواهند مذاکره را طولانی کنند و یا هدف نهایی آنها محروم کردن ایران از چرخه سوخت هستهای باشد در آن صورت ما اجرای پروتکل الحاقی را تعلیق خواهیم کرد. مجلس این مطلب را تصویب کرده است که در صورتی که آنها بخواهند پرونده را به شورای امنیت ببرند و یا ایران را از این دانش محروم کنند ما پروتکل الحاقی را به تعلیق در خواهیم آورد بازرسان را راه نخواهیم داد. البته ما میخواهیم همکاری با آژانس را ادامه دهیم. اما مانند بعضی کشورها که اجازه ورود به بازرسان نمیدهند اما هم در صورت تطویل مذاکرات این قدم اول مقابله را بر خواهیم داشت.
*یالثارات: اتحادیه اروپا در آستانه برگزاری دوره اخیر مذاکرات میان ایران و اروپا بیانیه شدیدالحنی علیه ایران صادر کرد، ارزیابی شما از این بیانیه چیست؟
رودکی: البته اروپائیان همین که سیاست آمریکا را در بخش فشار بر ایران دنبال میکنند، دست به اعلام چنین مواضعی در بیانیهها میزنند وگرنه فرانسویها که را مهد دموکراسی و آزادی میدانند بایستی عاقلانهتر از این فکر کنند. جمهوری اسلامی ایران در جنگ 8 ساله قربانیانی در رابطه با موشکهای اگزوز 3 فرانسوی، که با هواپیماهای سوپراتانداردی به صدام ظالم اهدا شده بود، داده است. آلمانیها هم با دادن مواد دارویی و آنتیبیوتیک برای ساخت سلاحهای شیمیایی به عراق کمک میکردند. ما خویشتنداری فراوانی کردیم. الان به انگلیس و فرانسه و آلمان که در قلب اروپا واقع هستند توصیه میکنیم که از اعمال فشارهای واهی به جمهوری اسلامی ایران در رابطه با پرونده دست بردارند. ما در 25 اکتبر امسال در روسیه با پوتین و با وزیر خارجه روسیه آقای لاوروف مذاکره کردیم، وی اظهار میداشت که تا زمانی که ایران در چارچوب NPT حرکت کند ما در کنار ایران هستیم. ما به اروپاییها هم توصیه میکنیم که به قوانین بینالمللی پایبند باشند.
*یالثارات: در صورت فشار اروپا در مورد مسایل مختلف به ایران و صرفنظر ایران از راههای در پیش گرفته شده، آن طرفی که بیش از همه متحمل ضرر خواهند شد ایران است یا اروپا؟
**رودکی: البته ما سیاست هستهای خود را بر مبنای ادامه مذاکرات برنامهریزی کردهایم و اگر هم روزی بخواهیم به سوی ترک مذاکره قدم برداریم آن روز بستگی به مواضع اروپاییها و دنبالهروی از آمریکا دارد و گرنه ما معتقد به مذاکره هستیم و در این راه از خواست ملت ایران حمایت میکنیم و ایستادگی میکنیم و قطعاً متضرر این مسیر آنهایی خواهند بود که زورگویی را ادامه میدهند.
گفتوگو با دکتر محمدصادق کوشکی
دنیا مجبور میشود که خواست ما را تأمین کند و به آن احترام بگذارند.
*یالثارات: در اجلاس اخیر مذاکرهکنندگان ایرانی با طرف اروپایی علیالظاهر مقامات اروپایی پیشنهاد رییس جمهوری مبنی بر غنیسازی با مشارکت کشورهای دیگر را به طور تلویحی قبول کردند. اقتدار و ایستادگی درخواست ملت ایران و کوتاه نیامدن از مواضع اصلی و اصولی حضرت امام(ره) چگونه میتواند این پرونده را به نفع ملت ایران پیش برد؟
**کوشکی: البته در اینکه اروپائیان غنیسازی در خاک ایران را پذیرفته باشند، بنده مقداری به صداقت آنها در این پذیرفتن تلویحی تردید دارم. اروپا معمولاً در باغ سبزی را برای آنکه ما را به ادامه مذاکرات امیدوار کند نشان میدهد ولی معمولاً خلف وعده میکند. تا وقتی که غنیسازی در خاک ایران بدون مخالفت کشورهای غربی شروع نشده است، اینکه ما قول غربیان را معتبر بدانیم، بنده به تعبیری فکر میکنم خوش خیالی است. ما در طول 200 سال اخیر بخصوص بارها از سوی غرب عدم پایبندی به قولهایشان را دیدهایم و این بار هم غربیان تغییر ماهیت ندادهاند و میتوانند دوباره همین روند خلف وعده را تکرار کنند. اما همانگونه که خود شما هم اشاره کردید تنها راه امتیاز گرفتن از غربیان آن است که بر مواضع به حق خود پافشاری کنیم و این پافشاری هم میتواند با بیان صریح دیپلماتیک یا اشکال مختلف باشد. مجموعهای از این رفتارها می تواند غربیان را به این نقطه برساند که چارهای جز دادن امتیاز نداشته باشند. مثلاً در طول جنگ تحمیلی، پافشاری ملت ایران باعث شد که غربیان وارد شوند که قطعنامه 589 را تصویب کنند. این قطعنامه هر چند که همه خواستههای ما را در بر نداشت اما به هر حال بخشی از خواست ما را تأمین میکرد. ما با همان الگو، بر حقمان پافشاری میکنیم. دنیا مجبور میشود که خواست ما را تأمین کند و به آن احترام بگزارند.
*یالثارات: پیشنهادی مبنی بر غنیسازی در خاک روسیه مطرح است معنای این پیشنهاد چیست؟
**کوشکی: این پیشنهاد خواست کامل غربیهاست، چرا که غنیسازی در خارج از خاک ایران هیچ امتیازی ندارد و هیچ نکته تازهای ندارد و همان پیشنهادی است که غربیان از ابتدا هم مطرح میکردند. هدف آن هم این است که ایران از خواست و حقوق خود که غنیسازی در خاک ایران است منحرف شود. اما مشکل ایران داشتن انرژی صرف نبوده و نیست. در حال حاضر ما مشکل انرژی نداریم. بحث آن است که ما میخواهیم از دانش بومی برخوردار باشیم و در هر حوزهای هم که بخواهیم و صلاح دیدیم از آن استفاده کنیم حال چه انرژی، چه صنایع و چه…
*یالثارات: قرار است که در ماه بهمن ایران و اروپا بار دیگر به میز مذاکره بنشیند و موضوع این مذاکره تکرار همان سناریوهای قبلی که برای ایران تدارک دیده شده بود نیست؟
**کوشکی: اگر قرار باشد که اروپائیان تعیینکننده دستور جلسه باشند، قطعاً حاضرند که دستور جلسه هر چیزی بجز نکاتی که مردم ایران را به حق خودشان میرساند، باشد. اما اینکه دستور جلسه از نظر ما چه چیزی بایستی باشد، طبیعتاً ما بایستی سر یک نکته محوری بایستیم و آن هم برخورداری جمهوری اسلامی و مردم ایران از حق طبیعیشان در خصوص غنیسازی بومی در خاک جمهوری اسلامی است.
*یالثارات: برخی از دلسوزان و صاحبنظران جامعه در خصوص هیئت مذاکرهکننده قبلی اشاره میکردند که برخی از مذاکرهکنندگان خواست اصیل ملت ایران را دنبال نمیکنند و یا به تسامح به آن خواست مینگرند. برخی از پروندههای مفاسد اقتصادی هم که رو شده است میبینیم که برخی از این افراد ارتباطات مختلفی با مقامات آمریکایی و انگلیسی و روابط تجاری صمیمی با آنها داشتهاند. پاک بودن عناصر مذاکرهکننده ایران از هر گونه شائبه سیاسی، اقتصادی و مخالفت با خواست ملت ایران چه کمکی به پیشبرد مذاکرات میکند؟
**کوشکی: ارتباط افرادی مثل سیروس ناصری بعنوان دلال شرکت هالیبرتون امر مخفی نبوده است و همان زمان هم آشکار شده بود و حتی رسانهها و عامه مردم چنین نکتهای را میدانستند. این را با تعجب بایستی از افرادی نظیر آقای روحانی پرسید که چرا چنین چهرههایی را که حتی خود غربیان از حضور آنان در تیم مذاکرهکننده متعجب شده بودند، به کار دعوت کرده بود. پاک بودن این چهرهها البته حداقل شرط است. کسی که میخواهد به عنوان سرباز خط مقدم دیپلماسی انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی از حقوق ملت ایران دفاع کند بایستی به عنوان یک رزمنده پاک باشد البته این مطلب شرط کافی نیست و تنها شرط لازم است. طبیعتاً برخورداری از هوش و قدرت چانهزنی دیپلماتیک شرط است. شرط دیگر آن است که کاملاً به مواضع انقلابی جمهوری اسلامی که نشأت گرفته از افکار حضرت امام(ره) است ایمان داشته باشد. ممکن است که خیلی چهرهها، چهرههای پاک و دلسوزی هم باشند اما عادت کردهاند که به زبان دیپلماتیک بینالملل و با آن ادبیات و نگاه فکر کنند و طبیعی است که چنین کسانی که ادبیات ساختارشکن حضرت امام را قبول ندارند یا نمیدانند و به آن ایمان ندارند و هنوز ابرقدرتها را صاحب واقعی قدرت میدانند و احساس میکنند که در برابر قدرتهای غربی بایستی به اشکال مختلف کوتاه آمد، طبیعتاً در مذاکرات به نفع غربیان عقبنشینی خواهند کرد. حال عقبنشینی چه خواسته و چه ناخواسته باشد. داشتن تهور و جسارت مبتنی بر عقلانیت شرط دیگر اعضا است که اگر به این شروط متصف باشند، میتوانیم امیدوار باشیم که در صحنه نبرد دیپلماتیک از حداقل حقوق ملت ایران پاسداری شود.
*یالثارات: فکر میکنید که اعضاء تیم مذاکرهکننده جدید از این حداقلها برخوردارند؟
**کوشکی: امیدواریم که در پاک بودن از لحاظ اقتصادی اینچنین باشند ولی من مقداری اینچنین باشند ولی من مقداری واهمه دارم که برخی از چهرههایی که در این تیم هستند خیلی با تفکرات حضرت امام که میتواند خطمشی سیاست خارجی شورای ایران دگرگون کند، آشنا نباشد. مثلاً دبیر شورای عالی امنیت ملی در مصاحبه اخیر مطبوعاتی خود در برابر تهدیدات اسرائیل و آمریکا که علیه ایران اتخاذ کردند موضعگیری ضعیفی داشت و پاسخ مناسبی نداد. البته امیدواریم که چنین باشند و به این حقایق ملتزم باشند و دستاوردهای خوبی را برای ملت ایران به ارمغان آورند.
*یالثارات: ارزیابی شما از بیانیه شدیدالحن اتحادیه اروپا در آستانه تشکیل جلسه تیم مذاکرهکننده هستهای با اروپا علیه ایران چیست؟
**کوشکی: ما میتوانیم نسبت به این رفتار اروپا برخورد آموزشی داشته باشیم. اروپا وقتی میخواهد در یک عرصه پیشرفت کند، تمامی عرصهها را به حوزه موردنظر پیوند میزند. یعنی وقتی میخواهد در عرصه سیاسی و دیپلماسی ما را به ضعف بکشاند از ابراز اقتصاد و تحریمهای اقتصادی، از ابراز حقوق بشر و رسانه و… به طور کامل استفاده میکند تا در جبهه نبرد سیاسی با ما به پیروزی برسد. در حالی که ما اینگونه رفتار نمیکنیم. در حال حاضر کشورهایی که مصرانه از حق قانونی ایران ممانعت کنند اینها شرکای اولیه تجاری ما هستند. یعنی ما بیشتر حجم معاملات خود را با کشورهایی داریم که بیشترین لمه را از آنها متحمل شدهایم، مثل آلمان، انگلتان، فرانسه و…
آنها از تمامی ابزارها برای به بنبست رساندن ما استفاده میکنند، در حالی که ما از تمام ابزارها استفاده نمیکنیم. در حوزه سیاست با آنها مشغول چانهزنی هستیم اما در حوزه اقتصاد و فرهنگ به گونهای رفتار میکنیم که انگار نه انگار آنان با ما دشمنی میکنند.
مثلاً کانادا در بحث همیشه پشت سر آمریکا ایستاده است و همیشه به نفع آمریکا به ما فشار آورده است اما معاون سیاسی وزیر کشور ما به گونهای برای کانادا ارزش قایل میشود که با سفیر کانادا در ایران ملاقات میکند و از موضع ضعف سخن میگوید. آقای علی جنتی در گفتگو با سفیر کانادا طوری رفتار کرده است که گویا متهم هستیم و اتهامات را قبول داریم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
