آقای الهام سخنگوی دولت، همزمان با اعلام تبرئه سیدحسین موسویان از اتهام جاسوسی، خواستار برگزاری علنی دادگاه او شده است. او که دیروز در کسوت سخنگوی دولت، محاکمه علنی یک متهم به جاسوسی را خواستار شد، از چند سال قبل تاکنون مسئولیتهای مرتبط با دستگاه قضایی داشته و از جمله در دورهای سخنگوی قوه قضائیه بوده است که در همان دوران تعدادی پرونده، موجب چالش بین دولت و مجلس اصلاحات با برخی محاکم قضایی شد. در آن پروندهها، که عناوین اتهامی آنها به مراتب خفیفتر از اتهام جاسوسی بود، عدهای از نمایندگان مجلس ششم و بعضی از اعضای دولت خاتمی، محاکمه علنی متهمان را خواستار میشدند اما هیچگاه شنیده نشد که آقای الهام از این خواستهها حمایت کرده باشد. این سابقه ذهنی، درخواست سخنگوی سابق قوه قضاییه و سخنگوی فعلی دولت برای برگزاری علنی دادگاه مرتبط با اتهام جاسوسی را، از حد یک درخواست عادی فراتر میبرد.
اما اگر از این نکته بگذریم، به نظر میرسد هر نوع درخواست شفافسازی نسبت به پروندهها - قضایی یا غیرقضایی - و نیز رفع ابهام از پروژهها و موضوعاتی که با منافع اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مردم سروکار دارد بسیار مفید خواهد بود و از این جهت میتوان پیشنهاد الهام را به فال نیک گرفت و اجرای آن در سایر عرصهها را نیز خواستار شد. یکی از این موضوعات، بحثی است که در سال گذشته توسط بعضی از اعضای اصولگرای شورای شهر تهران مطرح شد و رسانههای مکتوب آن را با تیتر «300 میلیارد تومان هزینه فاقد سند در شهرداری تهران» منعکس کردند. در آن زمان درخواست تعدادی از نمایندگان برای تحقیق و تفحص در این مورد، دوبار در مجلس مطرح شد و هر دو بار با مخالفت اکثریت نمایندگان مواجه و عملاً پرونده، مختومه شد. اما آیا به نظر مسئولان دولتی و نمایندگان مجلس، ابهامات ایجاد شده در اذهان مردم نیز رفع شده و به عبارتی «آیا مردم هم پرونده را بستهاند؟» آیا برای رفع برخی ابهامات و اتهامزدایی از برخی مسئولان، بهتر نبود که مسئولان دولت و مجلس پیشقدم میشدند و با پافشاری بر انجام این تحقیق و تفحص و گزارشدهی «علنی» از آن، از رسوب کردن یک شائبه در اذهان مردم جلوگیری میکردند؟
در عرصه تصمیمات اقتصادی دولت نیز نمونههایی وجود دارد که علنی کردن آن، به مراتب مهمتر از برگزاری علنی دادگاه یک متهم به جاسوسی است. یکی از مهمترین نمونهها، موضوع قراردادهای گازی و اصرار دولت بر افزایش کمی و کیفی این قراردادهاست. در حالی که مرکز پژوهشها و برخی اعضای کمیسیون تخصصی مجلس، بر زیانبار بودن صدور گاز در شرایط فعلی و غیرقابل جبران بودن این زیانها تاکید میکنند. قاعدتاً آقای الهام با نگارنده هم عقیده هستند که اگر در یک پرونده قضایی، حتی به ناحق یک جاسوس تبرئه شود، سیستم اطلاعاتی کشور قادر است با کنترل اوضاع، از زیانهای بعدی جلوگیری کند و تنها در این میان، یک متهم یا حتی مجرم از مجازات فرار کرده است. اما اصرار دولت بر انعقاد قراردادهای گازی، در واقع ایجاد تعهدات غیر قابل فسخ برای دولتهای آیندهاست. در حالی که رئیس کمیسیون انرژی مجلس، به صراحت اعلام کرده است: «صادرات گاز، راندمان تولید چاههای نفت و صادرات نفت را در حدی پایین میآورد که در آینده به وارد کننده نفت تبدیل خواهیم شد»! مرکز پژوهشهای مجلس هم بر عدم امکان صادرات گاز تا یکی دو دهه آینده به دلیل نیازهای اجتنابناپذیر داخلی تاکید کرده است. آیا آقای الهام مایل نیست که با ترتیب دادن یک مناظره «علنی» میان مسئولان دولتی و معترضان مجلسی، نگرانیهای موجود در این مورد را از بین ببرد؟
دکتر احمدینژاد و همکاران او، از نخستین روزهای تبلیغات انتخاباتی، بارها بر افشای مافیای نفتی و معرفی مفسدان اقتصادی تاکید کردهاند و تنها دلیل علنی که برای عدم معرفی مفسدان ارائه شده است «توصیه دوستان شفیق» یا به قول احمدینژاد اعتراض برخی افراد بوده است که «پا روی دم ما نگذارید» آیا به نظر آقای الهام «علنی» کردن لیست مفسدان و نیز اعلام «علنی» نام این دوستان شفیق یا «دم درازانی که دم آنها در همه جا گسترده شده است» از لحاظ اعتمادسازی و همراه کردن مردم با دولت، موثرتر از برگزاری دادگاه علنی برای پروندهای نیست که حتی در میان مسئولان عالیرتبه - نظام اعم از اصولگرا و اصلاحطلب - وحدت دیدگاه بر سر آن وجود ندارد؟
البته نگارنده، طرفدار برگزاری علنی همه دادگاهها جز در موارد بسیار استثنایی است و گمان میکند پرونده موسویان نیز مانند پرونده آقاجری، باقی، بر هم زنندگان سخنرانی رفسنجانی در قم، برخی پروندههای مفاسد اقتصادی، مرگ یک دانشجو در بازداشتگاه همدان و... میتواند در دادگاه علنی رسیدگی شود. اما این علنیسازی به شرطی مفید است که در سایر عرصههای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی نیز مردم را محرم بدانیم و دانستن را از آنها دریغ نکنیم. اما تا زمانی که حتی متن نامه احمدینژاد به «سارکوزی» از چشم مردم دور میماند، شاید پیشنهاد محاکمه علنی موسویان، بیش از حد «آرمانگرایانه» یا حتی «فانتزی» به نظر برسد!