سلام بر اعتماد ملی

کریم ارغنده‌پور / عضو شورای سردبیری روزنامه اسلام
انتشار روزنامه اعتماد ملی در این اوضاع و احوال مثل درخت سبزی است که در پهنه کویر، امید ایجاد می‌کند. زمان انتشار این روزنامه یادآور شرایط سخت تأسیس روزنامه اسلام در سال‌های پایانی دهه 60 است. آن وقت هم روزگار غریبی بود. تغییر و تحولاتی پس از ارتحال امام خمینی‌(ره) به وقوع پیوسته بود و دولت جدید به نقد و رد بسیاری از سیاست‌ها و حذف مدیران پیشین می‌پرداخت اراده‌ای هماهنگ شکل گرفته بود که جناح چپ را که تا چندی قبل تقریبا بر همه ارکان کشور تسلط داشت کنار بگذارد و نیروهای وابسته به راست را جایگزین آنها سازد.
تنها مجلس سوم و دو، سه کرسی در دولت باقی مانده بود که آن هم پس از پایان موعد مجلس، با نظارت استصوابی شورای نگهبان و رد صلاحیت حدود 80 تن از نمایندگان و گستره‌ای از چهره‌ای همسو؛ و نیز تبلیغات منفی وسیعی که از مدت‌ها قبل برای تخریب وجهه این جناح جریان داشت، عملا مجلس چهارم را به مجلس اکثریت مطلق راست تبدیل کرد (برای دریافت نوع آن تبلیغات منفی، یادآوری نمونه‌ای از آن جالب توجه است که در ساعت‌های آغازین اخذ رأی، یکی از اعضای شورای نگهبان در مصاحبه‌ای که از صدا و سیما پخش شد هر رایی که به برخی داوطلبان ـ بخوانید از جناح چپ ـ داده شود را به تیری تشبیه کرد که به خیمه اباعبدالله(س) پرتاب می‌شود، طرفه آنکه او مردم را از رأی به افرادی باز می‌داشت که پیش از آن فیلترینگ شورای نگهبان رد شده بودند!)
در جریان انتخابات مجلس دوم خبرگان رهبری که یک سال قبل از پایان دوره مجلس سوم به وقوع پیوست نیز جناح چپ نه تنها با حذف چهره‌های برجسته‌ای مواجه شد بلکه مجمع روحانیون به عنوان مهمترین تشکل روحانی این جناح ـ و نزدیکترین افراد به امام خمینی و معتمدترین نزد ایشان ـ حتی از امکان انتشار عمومی یک بیانیه اعتراض‌آمیز بازداشته شدند. در همین نقطه بود که آنان بر ضرورت راه‌اندازی یک تریبون مستقل که چراغ ارتباط این جریان با افکار عمومی را همچنان روشن نگاه دارد؛ پی‌بردند که حاصل آن روزنامه سلام بود.
در واقع مهمترین کار اسلام همین بود، کما اینکه امروز نیز با وجودی که سالها از توقیف آن روزنامه می‌گذرد کماکان با همان شاخص ارزیابی و اعتبار سنجی می‌شود. سلام در تمام آن روزهای سخت انزوا در فاصله سال‌های 69 تا 76 مهمترین مرجعی بود که در آن فضای کم ظرفیتی ـ که مخالفت با رئیس‌جمهور را در اعداد مخالفت با پیغمبر اکرم(ص) کرده و پلید برمی‌شمرد و بر آن هزینه بار می‌کرد.
مردانه باید سیاست‌های دولت را به چالش می‌کشید و از دیگر سو چارچوبی را بنیان می‌نهاد که بعدهای زمینه‌های آشکار اصلاحات بود و کار تبیین عمومی و جامعه‌پذیری شعارهای اصلی دوم خرداد را سهل‌تر نمود: «حاکمیت قانون»، «دفاع از آزادی‌ها و حقوق شهروندان» و «استوار‌سازی ارکان دموکراسی». سلام تنها یک روز نامه نبود بلکه در واقع منبعی بود که بر کارزار ممنوعه سیاست نور می‌افکند و راه آینده را نیز در حد خود می‌نمایاند. امروز هم شرایط نسبتاً مشابهی با اوایل دهه هفتاد ایجاد شده است.
دولت جدید، مناسبات و سیاست‌های گذشته را نفی می‌کند و در حذف صاحب منصبان گذشته تعارف نمی‌کند. دستگاه عظیم رسانه‌ای نیز جدی‌تر و حرفه‌ای‌تر از گذشته، وظیفه ساماندهی تبلیغات و توجیه افکار عمومی را بر عهده گرفته است.
انگار که از یک مقطع زمانی به یکباره کشور به گلستانی تبدیل شده که مهمترین مشکلش (بجز اصلاح‌طلبان)، میزان افزون بر نیاز یا تقاضای رایحه روح نواز گلزارها و آواز مرغانی است که هوش از سر بندگان خدا برده‌اند!
در حالی که تا قبل از آن، همه به خاطر دارند که روزی نبود مشکلی از گوشه کنار کشور رخ نکند و به انحای مختلف در برابر مخاطبان، به تصویر و صدا بر‌کشیده نشود. همین آلودگی هوا که امسال رکورد‌دار آلاینده‌ها را ثبت کرده، هم مشکل آن روزها بوده و هم این روزها ولی گویی در این دوره سبب خیری هم هست برای حل سایر مشکلات در حالی که پیش از این، آشکار نشانه ناکار‌آمدی دولت وقت شناخته می‌شد.
و همچنین است داستان وبا و گوشت‌های آلوده و امثال آنها که هر یک سوژه‌ای بود برای آن منظور، در حالی که گویی امروز مهمترین مشکل، توزیع عادلانه مهرورزی است که اندکی در آن تسامح شده است!
در فضای سیاسی امروز نیز امکان فرصت‌ها برای انتقاد، که روزی نه تنها انتقاد بلکه تخطئه، موهبت الهی برشمرده می‌شد، به شدن اندک است و صدای متفاوت به سختی شنیده می‌شود، گفته‌اند که تاریخ تنها یک بار نوشته می‌شود.
این البته سخن درستی است ولی شباهت‌های تاریخ نیز قابل‌انکار نیست، گو آنکه باز‌سازی پاره‌ای مناسبات یک دهه پیش در آئینه دوران چنانکه گفته شد دیدنی است. به همین دلیل است که می‌گویم در این میان، انتشار روزنامه اعتماد ملی ـ با شناسنامه‌ای که دارد و پشتوانه‌ای که به آن مستظهر است ـ شباهت‌های تاریخی قابل انکار نیست. امیدآفرین است.
همت عالی جناب آقای کروبی و انتخاب هوشمندانه ایشان در تأسیس یک روزنامه با وجود آگاهی دقیق از دشوراری‌‌های مسیر پیش رو ستایش بر‌انگیز است. همکاران کار آزموده و متینی که زحمت کار را بر دوش گرفته‌اند از مدیر مسئول محترم تا سایر دوستان، انتشار روزنامه‌ای تأثیر‌گذار و ان‌شاء‌الله ماندگار را نوید می‌دهند ضمن آنکه به همین سبب، مجموعه شرایط به حجم انتظار خوانندگان نیز افزوده است.
دست یکایک آنها را به گرمی باید فشرد و همت بلندشان را سپاس گزارد.