گوشمالی «گازی»

درست زمانیکه می رفت بحران ناشی از تصمیم جنجالی ماه گذشته روسیه در افزایش بهای گاز صادراتی اوکراین به فراموشی سپرده شود , قطع صدور گاز روسیه به گرجستان یکبار دیگر اذهان را متوجه این منطقه کرد. قطع جریان گاز به گرجستان در حالی رخ می دهد که این کشور آسیای میانه سخت ترین زمستان یک دهه اخیر را تجربه می کند و مردم برای تامین سوخت به مواد نفتی روی آورده اند که آنرا هم باید با دشواریهای زیاد تهیه کنند. آنچه گفته می شود علت قطع جریان گاز انفجار در لوله انتقال گاز بوده است که گرجی ها آن را رد کرده و صراحتا اعلام نموده اند انفجار لوله گاز , خرابکاری روسها بوده است تا به این وسیله گرجستان را تحت فشار قرار دهند.
باید گفت دلایل و برهان کافی وجود دارد که ادعای گرجی ها در زمینه عمدی بودن انفجار لوله گاز را پذیرفتنی می سازد.
واقعیت این است که برای روسها , بحران ماه گذشته با اوکراین بر سر افزایش قیمت گاز صادراتی نتیجه بخش بود و همین دستاورد می تواند انگیزه لازم را برای روسها جهت پیاده کردن سناریوی مشابه در قبال گرجستان دربرداشته باشد.
روسها در بحران ماه گذشته توانستند با قطع گاز به اوکراین , این کشور را به پذیرش افزایش قیمت گاز از 55 دلار به 95 دلار برای هر هزار متر مکعب وادار سازد . هرچند قیمت مورد درخواست روسها 230 دلار بود که بسیاری از ناظران آنرا یک رقم جاه طلبانه و غیرقابل تحقق می دانستند.
در اوکراین روسها , از اقدام خود در زمینه تشدید فشار به کی یف اهداف ویژه ای را مدنظر داشتند که همان اهداف برای گرجستان نیز کاملا انطباق پیدا می کند.
روسها با تحرکات تازه در جمهوریهای اطراف خود استراتژی شان را به سمت استفاده از انرژی فسیلی برای پیشبرد سیاستهای خود معطوف کرده اند. بر این اساس مسکو درصدد است تا با محدود کردن صدورگاز وافزایش بهای آن , اولا جمهوریهایی را که به سمت رقبای غربی روسیه گرایش پیداکرده اندتحت فشار قرار داده و « گوشمالی » دهد و از جانب دیگر با افزایش بهای گاز صادراتی هم ضمن افزایش درآمد روسیه، در داخل نیز آنرا به عنوان تلاشی درجهت حفظ منافع ملی جلوه گر ساخته و بر حمایت داخلی از دولت بیفزاید.
در این میان کشورهای اوکراین و گرجستان که هر دو طی سالهای اخیر شاهد تحولات و دگرگونی های عمده ای در چرخش به سوی غرب بوده اند اکنون به این اندیشه افتاده اند تا این نقطه ضعف را به گونه ای از خود دور ساخته و خود را از این بن بست روس ساخته نجات دهند.
در این راستا اوکراین در تنش ماه گذشته خود با روسیه با قطع گاز ترانزیت روسیه به اروپا تلاش کردکل اروپا را نیز به نفع خود وارد بحران کند تا از این طریق فشار روسیه را تاحدودی خنثی سازد که البته به نظر می رسد تا حدودی در این ترفند نیز موفق بود چرا که روسها چندان مایل نیستند ابعاد این بحران به کل اروپا کشیده شود زیرا در آن صورت تبعاتی در پی خواهد داشت که چه بسا از توان کنترل روسیه خارج باشد.
در مورد گرجستان نیز , گرجی ها تهدید کردند در صورت فشار روسیه , به منابع دیگری از جمله ایران روی خواهند آورد که پس از این موضع گیری , اعلام شد جریان گاز روسیه به گرجستان از سرگرفته شده است . با اینحال به نظر می رسد فروکش کردن این بحران موقتی باشد و در آینده باید منتظر تحولات جدیدی در این زمینه بود.