مشارکت عمومی و همبستگی ملی در رسانه

سیدعلی موسوی میرکلائی / مدیر آموزش و پرورش مرکز گلستان
کارکرد گسترده رسانه را می‌توان بر همگن‌سازی جمعیت و نزدیکی گروه‌های مختلف در سن و جنس و نیز مشارکت عمومی در بستر تعداد اقوام وئ سلایق دانست.
تأکید رهبر معظم انقلاب بر توجه به مشارکت عمومی و همبستگی ملی حوزه فعالیت همه مردم، نگاه عمیق بر نیاز جامعه و نیاز باز خورد کارکرد فرمایش معظم له در همه بخشهای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است.
رسانه فراگیر و اثرگذار صدا و سیما، تلاش وافر با توجه به کارکردهای انسجام و یگانگی (integration) خط الگو (maintenance pattern) و نیز الگوی مدلسازی و ایجاد ارزش در جامعه و استحکام و قوام اداب و رسوم و ارزشهای گسترده در اجتماع. توجه عمیق و پویا این مقوله را در برنامه‌ریزی و طراحی شکل و محتوای برنامه‌ها داشته است.
با‌ای تأکیدات، رسانه‌های مختلف با توجه به گستره اثر و نیز فضای مفهوم مورد نظر مخاطب، سعی در اولویت‌گذاری و جذب مخاطب خاص خود در حیطه گوناگون دارند.
انتخاب نوع پیام، شیوه و محتوای پیام نیز در رسانه ملی و فراگیر بر مشارکت عمومی و همبستگی تأثیر بسزا خواهد داشت.
قطعاً افراد در گروههای مختلف مخاطبان شیوه جذب، به کارگیری و باز پردازش متفاوتی در یافت پیامها از رسانه خواهد داشت و گروه سنی خاص یک شیوه پیام، یک پیام اثرگذار و یک نمونه از محتوا را می‌پذیرد.
آنچنان که پیداست به عنوان مثال شیوه نوین‌پردازش برنامه‌های کودک پون پویا نمایی تأثیری به مراتب بیشتر بر مخاطب خاص خود می‌گذارد.
در عملی کردن موضوع اخیر ساعات پخش، نوع رسانه، محتوا، شیوه پردازش پیام متناسب، مؤثر و موجر چینپش می‌شود.
این گونه انتخاب و دقت نظر تأثیری مستقیم و اثرگذار بر مخاطبان رسانه فراگیر دارد و عمق پیام را در نهادینه کردن مؤثر می‌کند.
شغل و محل سکونت، بر انتخاب نوع وسیله دریافت پیام همچون رادیو، تلویزیون و دیگر وسایل جدید ارتباط جمعی مؤثر است.
کارکرد هر وسیله در زمان خاص در یک منطقه جغرافیایی متفاوت است. گروههای سنی و جنسی مختلف نیز در زمان خاص بر ابزار خاص انتقال پیام توجه داشته‌اند. در کنار متغیرهای بالا، تحصیلات نیز نقشی عمده خواهد داشت.
لذا رسانه باید ضمن توجه به پراکندگی انتخاب مخاطبان براساس متغیرهای ذکر شده به عنوان متغیرهای اصلی و عمده در سلیقه و ذائقه بهره‌مندی از گستره ابزار رسانه، محتوا را به منظور نزدیکی نظرات با انتخاب متعدد گیرندگان پیام هدایت کند.
میزان استفاده بالا از رسانه تلویزیون در کشور گامی مهم در انتقال مفاهیم گسترده متنوع به روز و متناسب مخاطبان گوناگون این رسانه است.
در نظریات اخیر رسانه نیز بر کارکردهایی نوین اشاره شده است که همگی از انتقال ارزشها جامعه و نیز حفظ الگوها و هنجارهایی نشان دارد که جامعه براساس قوانین و ارزشهای خود بر آن تأکید می‌کند؛ گرچه کارکردهای اخیر رسانه بسیار گسترده‌تر از فعالیتی است که در گذشته به عهده داشته است.
حوزه فعالیت نهادهایی چون نهاد خانواده آموزش و... گونه‌ای خلاص یافته در آن یافت می‌شود. از تربیت فرزندان تا آموزش و درونی کردن یافته‌هایی که هر فرد در جریان جامعه‌پذیری فرا می‌گیرد.
نماد عمده همبستگی در این تلاش، نزدیکی اهداف و رعایت ارزشهای جامعه به منظور حفظ یگانگی و پیروی از الگوها و نهادهای همبستگی ملی و مشارکت عمومی است.
چینش نزدیک بهم، قطعه‌های یک جدول بزرگ در حفظ کلیت همانند فعالیت رسانه‌ها در بخش‌های مختلف و نزدیکی تفکر و اندیشه همه گروهها و افکار بر اصول اصلی و اساسی یک جامعه است که در آن ارزشها و هنجارها در همه مردم نهادینه شده و رسانه در استحکام این ارزش‌ها هر چه بیشتر تلاش می‌کند.
به دنبال حفظ و برقراری مقدمات فوق، وابستگی مخاطبان بر رسانه اثر‌گذاری آن را دو چندان می‌کند چنان که امروزه به عنوان یک عضو خانواده پذیرفته شده و جایگاه اصلی‌ای در برنامه‌ریزی روزانه دارد.
تاثیر گسترده تاکید رهبر معظم انقلاب بر وضوع همبستگی ملی و مشارکت عمومی، توجه به نیازهای جامعه امروز و تلاش همگان در جهت وحدت ملی است که بازتاب آن تعمیق روابط سازنده و نهادینه و درونی کردن نزدیکی اجتماعی و وفاق ملی است.
صدا و سیما و تبیین. جامعه‌پذیری ارزشها که خود نقش مهم رسانه در تمام دنیاست. سعی دو چندان و عمیق دارد که یکی از مصادیق آن تلاش گسترده در انتخابات اخیر است. این موضوع نشان از جایگاه فعال و پویای رسانه ملی و تلاش در عملی نمودن فرمایشات مقام معظم رهبری است.
این اثر‌گذاری در کارکرد رسانه، به مراتب عمیق‌تر و ریشه‌های آن ماندنی‌تر خواهد بود.