تنش سیاسی در گرجستان؛ ریشهها و پیامدها
نوشته: محمدرضا عرفانیان
مدتی تفلیس صحنه تظاهرات گسترده مخالفان رئیسجمهوری و دولت گرجستان بود که طی آن دهها هزار تن به خیابانها ریختند و در اطراف پارلمان این کشور گردهماییهای آرامی برگزار کردند. در این تظاهرات که توسط گروهها و جناحهای مخالف «میخاییل ساکاشویلی» رئیسجمهوری گرجستان برگزار میشد، گاه بیش از 50 هزار تن شرکت داشتند. تظاهرکنندگان که خواستار برگزاری انتخابات پارلمانی پیش از موعد بودند در خیابانهای اطراف پارلمان تجمع میکردند و تا پاسی از شب به راهپیمایی اعتراضآمیز خود ادامه میدادند. در این مرحله بود که ساکاشویلی در کشور حالت فوقالعاده اعلام کرد و به اصلاحاتی در کابینه دست زد. تحرکات سیاسی رئیسجمهوری گرجستان به روی کار آمدن دولت جدیدی به نخستوزیری «ولادیمیر گورگیندزه» انجامیده است.
گستردگی ناآرامیهای گرجستان یادآور حوادث سیاسی سال 2003 میلادی در این کشور بود که در پی آن میخاییل ساکاشویلی به عنوان یکی از متحدان غرب موفق شد زمام امور در تفلیس را به دست گیرد.
در شرایطی که طبق پیشبینیهای به عمل آمده، انتخابات پارلمانی گرجستان قرار است پاییز سال 2008 میلادی برگزار شود، مردم و احزاب مخالف دولت خواستار برگزاری انتخابات پارلمانی پیش از موعد و کنارهگیری ساکاشویلی هستند.
با کنار رفتن «ادوارد شواردنادزه» رئیسجمهوری سابق گرجستان این کشور در یک جهتگیری سیاسی جدید به سوی غرب متمایل شد تا حدی که برای عضویت در ناتو اعلام آمادگی کرد.
شواردنادزه در پایان دوره سیاسی خود کشورهای غربی را متهم کرد با به کارگیری ترفندهای تبلیغاتی و با استفاده از ابراز سیاسی مختلف و دخالت در امور داخلی گرجستان، دولتی همسو با خود را در تفلیس بر سر کار گمارده است.
«لوان گاهچیلادزه LEVAN Gachechiladze» یکی از رهبران مخالف دولت گرجستان در تظاهرات اخیر، از شرکت کنندگان در راهپیمایی خواست تا برای نشان دادن اعتراض خود، شب را نیز در اطراف پارلمان باقی بمانند که در پی این درخواست، حدود 10 هزار تن، یک شب را تا صبح در اطراف پارلمان سپری کردند.
این در حالی است که «حزب ملی» حزب حاکم گرجستان درخواست تظاهرکنندگان را غیرعملی دانست و آن را رد کرد.
«بوردجانادزه Burdjanadze» رئیس پارلمان گرجستان نیز که از طرفداران سرسخت ساکاشویلی، محسوب میشود در واکنش به حوادث اخیر گفت که مخالفان با این تظاهرات در واقع در صدد تهدید دولت هستند.
از سوی دیگر «جیگابوکرا Giga Bokera» از شخصیتهای برجسته حزب ملی حاکم گفت: درخواست مخالفان قابل پذیرش نیست.
تحلیلگران، حوادث اخیر را بزرگترین چالش ساکاشویلی از زمان به دست گرفتن قدرت در چهار سال پیش ارزیابی میکنند.
ساکاشویلی طی چهار سال گذشته سیاستهای نزدیکی به غرب و اقتصاد آزاد را در پیش گرفته، به گونهای که تمایل شدید وی به غرب، به نوعی مخاصمه بین تفلیس و مسکو تبدیل شده است.
از سوی دیگر، جناحهای مخالف در گرجستان، ساکاشویلی را به تکروی، اعمال فشارهای سیاسی به مخالفان، نقض قوانین و تشدید اختلافات طبقاتی متهم میکنند.
مخالفان، شرایط سیاسی حاکم بر گرجستان را مبتنی بر دموکراسی واقعی نمیدانند و ساکاشویلی را به فریبکاری و دروغپردازی متهم میکنند.
مخالفان ساکاشویلی معتقدند که وی به انتظارات مردم خیانت کرده و نهادهای آزاد و دمکراتیک را نادیده میگیرد.
در واقع حوادث سیاسی گرجستان در سال 2003 میلادی که به روی کارآمدن ساکاشویلی در تفلیس منجر شد، اولین حادثه بزرگ سیاسی در قفقاز پس از فروپاشی اتحاد شوروی بود. پس از حوادث سال 2003 میلادی در تفلیس که رسانههای خارجی از آن به عنوان «انقلاب مخملی» یاد میکنند، انقلاب دیگری در اوکراین و پس از آن تنشهای سیاسی قرقیزستان روی داد.
در هر سه این جنبشها، مردم خواستار انتخابات آزاد و تقویت نهادهای دمکراتیک بودند، ولی تمامی آنها به آشفتگیهای سیاسی منجر شد.
تبعید وزیر دفاع پیشین گرجستان از دیگر عواملی بود که موجب تشدید تنشهای سیاسی اخیر در گرجستان شد.
«ایراکلی اوکرواشویلی lRAKLl Okruashvili» وزیر دفاع پیشین گرجستان که به اتهام فساد مالی تحت پیگرد قرار داشت، شب قبل از تظاهرات بزرگ تفلیس از این کشور اخراج شد.
وکیل مدافع وی گفت: مسئولان وی را به فرانسه تبعید کردهاند و این در حالی بود که اوکراواشویلی اعلام کرده بود قصد دارد در تظاهرات شرکت کند.
وی سپتامبر گذشته پس از این که ساکاشویلی، را به فساد و کشتار مردم متهم کرد، دستگیر شد.
وزیر دفاع پیشین گرجستان به فساد مالی، شستشوی پول و سوءاستفاده از قدرت متهم شده و پس از دستگیری، با وثیقهای معادل 6 میلیون دلار آزاد شد.
وکیل مدافع اوکرواشویلی مدعی شد که خانواده وزیر دفاع پیشین گرجستان در واقع در تفلیس به گروگان گرفته شدهاند.
موج اعتراضات به دولت کنونی گرجستان تا حدی است که «شوتا اوتیاشویلی Shota Utiashvili» از متحدان سابق رئیسجمهوری کنونی گرجستان گفت: وی به مخالفت با مردم برخاسته و برای حفظ قدرت سیاسی به تمامی ارزشها پشت کرده است.
تحلیلگران معتقد در کنار نابسامانیهای بوجود آمده در صحنه سیاسی و اقتصادی گرجستان، تاکید و اصرار ساکاشویلی برای چرخش تند به سوی غرب و عضویت در ناتو، از جمله چالشهای وی محسوب میشود که از دید مسکو دور نمانده و ممکن است برای دولت ساکاشویلی پیامدهای خارجی متعددی نیز به همراه داشته باشد.
مسکو از امکان و احتمال استقرار پایگاههای ناتو در گرجستان بشدت ابراز نگرانی کرده و این وضعیت موجب بروز تنشها و برخوردهای سیاسی بین تفلیس و مسکو شده است.
ابعاد این تنشها و سطح نگرانی مقامات مسکو از هرگونه چرخش عملی تفلیس به سوی ناتو، تا حدی است که رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا، اخیراً در دانشگاه نظامی این کشور به صراحت اعلام کرد که واشنگتن قصد ایجاد هیچ پایگاهی در گرجستان و اوکراین ندارد.
وی افزود: حتی اگر از ما دعوت هم شود، پنتاگون قصد ایجاد هیچ پایگاهی در این کشورها را ندارد. این موضعگیری بوضوح حکایت از آن دارد که واشنگتن از نگرانیهای مسکو در این خصوص آگاه است، قصد ایجاد تنش بیشتر در منطقه را ندارد و برای نزدیک شدن بیشتر به کشورهای همجوار با روسیه، در تلاش برای بکارگیری روشهای سیاسی است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
