تلاش برای جلب اعتماد اروپا

* تحلیل شما از پیشنهادهای اروپا به ایران چیست؟ آیا آنان به دنبال توقف تکنولوژی هسته‌ای بومی توسط ایرانیان هستند یا به دنبال تقویت تکنولوژی هسته‌ای ایران؟
** همانطور که مطلع هستید قرار است ما یک نیروگاه آب سبک را از روس‌ها تحویل بگیریم اما روس‌ها تاکنون شرکای خوبی به نظر نیامده‌اند.
حدود 6 سال از زمان اولین پیشنهاد آنها برای تحویل نیروگاه میگذرد و امسال نیز به ایران اطلاع داده‌اند که این نیروگاه را سال 2007 تحویل ایران می‌دهند لذا ما باید همواره یک آلترناتیو برای تامین سوختمان داشته باشیم. پیش از انقلاب چند درصد از او ردیف متعلق به ایران بود و سوخت مارا باید شرکت فرانسوی تامین می‌کرد و بعد از انقلاب این موضوع منتفی شد. با توجه به اینکه ما باید بخشی از برق خود را از انرژی هسته‌ای داشته‌باشیم، اروپایی‌ها می‌توانند به عنوان گزینه مناسبی در مقابل روسیه مطرح باشند.
* به بحث سهام شرکت فرانسوی ارودیف اشاره کردید آیا اروپا درصدد بازگشت به سیاستهای گذشته‌است و امکان دارد ایران را مجدد در شرکت‌های خودش سهیم کند؟
** اروپایی‌ها مایل نیستند که روسیه در ایران یکه‌تاز باشد و تمایل دارند که آنها هم در ایران حضور داشته‌باشند این به نفع ماهم هست چون ما به هرحال باید تکنولوژی و سوخت خود را تهیه کنیم و چه بهتر که تکنولوژی مدرن‌تری تهیه کنیم در حال حاضر هم سخنان اروپایی‌ها از جمله آخرین سخنان آقای شیراک بیانگر این موضوع است که آنان تمایل دارند با ایران سهیم شوند البته نه به آن شکل قدیمی که بطور مثال ایران را در ارودیف سهیم کنند و اجازه دهند که سرمایه‌گذاری کنیم. اما اینکه گفته‌ می‌شودکه شرکتی که در روسیه برای غنی سازی ایران تاسیس می‌شود بین‌المللی باشد و 5سال سوخت ایران را هم تامین می‌کند نشان دهنده این است که آنان می‌خواهند به صورت فعال وارد همکاری با ایران شوند.
 * ایران در پاسخ به بسته پیشنهادی یک سری موارد را مطرح کرده که هنوز جزئیات آن منتشر نشده است به نظر شما ایران دراین پاسخ چه مواردی را می‌توانست به عنوان مطالبات فنی خود در زمینه تکنولوژی هسته‌ای از غرب مطالبه کند؟
** مهم‌ترین نکته‌ای که باید مدنظر قرار گیرد این است که نباید ما همه سرمایه خود را در یک سبد بگذاریم. قبل از انقلاب ما این نکته را یک بار تجربه کردیم و چون با غربی‌ها همکاری مشترک درباره راه‌اندازی نیروگاه داشتیم پس از انقلاب که غربی‌ها از همکاری با ما صرف‌نظر کردند نیروگاه‌های ما متوقف شد و با آن همه پولی که خرج کرده بودیم نتوانستیم بازی را پیش ببریم. درحال حاضر یک طرف روس‌ها هستند که در هر حال منافع خود را دارند و منافع ملی آنها ایجاب می‌کند که در مواقعی مقابل غربی‌ها بایستد و این نکته غیر از روسیه را داشته‌باشیم و بطور مثال بتوانیم با همکاری اروپایی‌ها نیروگاه بسازیم.
* پیشنهادات اروپا آیا با پیشنهادات ایران جهت تشکیل یک کنسرسیوم برای سرمایه‌گذاری درایران قابل جمع است؟
** طبیعی است که اگر این سرمایه‌گذاری درایران انجام شود بهتر است اما مشکلی که وجود دارد این است که ما به غربی‌ها اعتماد نداریم و غربی‌ها هم به ما اعتماد ندارند. در حقیقت طرف سوم نیاز است که این اعتمادسازی را باید انجام دهد در بخش سوخت هسته‌ای این طرف سوم می‌تواند آژانس انرژی اتمی باشد. اگر اروپایی‌ها دراین امر سهیم شوند این کار تحت نظر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجام خواهد شد.
* آیا غربی‌ها این را خواهند پذیرفت؟
** اگر از طرف ایران تمایل نشان داده‌شود آنها به طرف ایران می‌آیند چون آنها تمایل ندارند روسیه به قدرت خود باز گردد.
* جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر بر ادامه غنی‌سازی تاکید دارد و از سوی دیگر ما شاهد نیروگاه آب سنگین هستیم که نیاز به غنی‌سازی ندارد این اقدام نشانه چیست؟
** نیروگاه آب سنگین از چند سال پس از انقلاب مطرح بوده است. بحث نیروگاه آب سنگین اراک هم از زمان آقای هاشمی آغاز شده و ما به دنبال نیروگاه و راکتور آب سنگین بوده‌ایم. اینکه دولت ایران نیروگاه آب سنگین را راه‌اندازی می‌کند به این معنا است که به تکنولوژی هسته‌ای نیاز داریم و از سوی دیگر با دنیا سرجنگ نداریم. اگر ما بخواهیم از نیروگاه آب سبک استفاده کنیم راکتور آب سنگین حالت تحقیقاتی پیدا می‌کند و بخشی از تحقیقات هسته‌ای ما می‌شود. مثلاً راکتور تحقیقاتی تهران بخشی از انرژی اتمی بوده و خواهد بود و اگر بخواهیم آن را کنار بگذاریم یک راکتور تحقیقاتی دیگر باید داشته باشیم یا راکتورهای قدرت صفر که جزو کارهای تحقیقاتی‌ای است که همه دنیا انجام می‌دهند.
* دلیل اصرار غرب بر عدم غنی‌سازی توسط ایران چیست؟
** همانطور که ما به غرب اعتماد نداریم آنها هم به ما اعتقاد ندارند بخشی از این امر به خود ما مربوط می‌شود و برخی به حدس و گمان‌هایی که آنها می‌زنند و اطلاعات غلطی که دارند اما غربی‌ها باید بپذیرند که ما با دیگر کشورهای منطقه تفاوت داریم و اگر بتوانیم مدتی با آنان راه بیایم مسائل حل می‌شود. به طور مثال اگر به صورت کوتاه مدت تعلیق را بپذیریم وقتی مطمئن شدند که ما واقعاً قصد داریم که فعالیت صلح‌آمیز داشته باشیم می‌توانیم اعتماد آنان را جلب کنیم. اروپایی‌ها باید بدانند تکنولوژی هسته‌ای باعث توسعه کشور ما می‌شود و این توسعه به نفع آنها هم خواهد بود چرا که مدرن شدن کشور سیستم‌های مدرن را به همراه خود می‌آورد و ما می‌توانیم ما شریک تجاری خوبی برای آنها باشیم.