رئیس‌جمهور بعدی روسیه کیست (بخش ‌اول)

مانفرد کویرینگ / ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی
با وجود بالا گرفتن و افزایش انتقادها علیه «پوتین» اکثر مردم روسیه از رئیس‌جمهور پشتیبانی می‌کنند، زیرا به عقیده آنان سبک مقتدرانه رهبری وی نویدبخش و ضامن امنیت است.
طبقه متوسط روسیه که درآمد سرانه هر نفر از این طبقه، سالانه 12 هزار روبل (معادل حدود 300 دلار) است و غالباً چشم به دلارهای غربی دوخته‌اند، ‌از مصرف‌‌گرایی لذت می‌برد. این طبقه اجتماعی را می‌توان در کنار صاحبان بزرگ صنایع فلزی و صنعت نفت و گاز روسیه، ‌به اصطلاح نایب‌السلطنه و به عبارت بهتر پشتیبانان اصلی رئیس‌جمهور بلامنازع کرملین یعنی «ولادیمیر پوتین» به شمار آورد.
با این حال آمارها نشان از این دارند که محبوبیت پوتین از زمان انتخاب دوباره وی به مقام ریاست جمهوری در سال 2004 بیست درصد کاهش یافته است. وضعیت اصلاحات ساختاری و اجتماعی در روسیه مسئله‌ای است که بابت آن انتقادهای زیادی به پوتین می‌شود و از قرار پایانی هم ندارد. با همه اینها به اصطلاح «پدیده پوتین» همچنان زنده است و ادامه دارد. به رغم آنکه نظرسنجی‌ها حکایت از کاهش علاقه مردم به شرکت در انتخابات ریاست جمهوری و پارلمان را نشان می‌دهد،‌ اما این حاکم کرملین همچنان بر اریکه قدرت سوار است و جالب آنکه بر پایه همان نظرسنجی‌های سری که توسط استیتوی «لوادا» و در پایان سال 2005 صورت گرفته، در حال حاضر 36 درصد مردم حاضرند بار دیگر پوتین را در مقام ریاست جمهوری روسیه ابقا کنند.
از همین حال مشخص است که رئیس‌جمهوری روسیه با چنین طرفدارانی تسلط کاملی بر عرصه سیاسی این کشور دارد و بدین صورت فاصله رقبا با پوتین بیش از اینها است. بر پایه همان نظرسنجی‌ها حتی دو رقیب اصلی پوتین یعنی «گنادی زیوگانف» رهبر حزب کمونیست و آن سیاستمدار لاف زن و ناسیونالیست یعنی «ولادیمیر ژیرینوفسکی» به ترتیب چهار و سه درصد آرا را به خود اختصاص می‌دهند. و بدین ترتیب رهبر فعلی کرملین که البته طبق قانون اساسی روسیه نمی‌تواند برای سومین دور کاندیدای ریاست جمهوری شود،‌ تا پایان این دوره از رقیب و مخالف قدرتمندی برخوردار نیست. اما پوتین واقعاً‌ چگونه به حکومت خود ادامه می‌دهد، آن هم درست زمانی که نه فقط از سوی دنیای غرب بلکه حتی در جمهوری‌های کوچک و تقریباً دموکراتیک همسایه روسیه نیز انتقادها به وی شدت می‌گیرد و وی را متهم به گرایش‌های اقتدارطلبانه در سیاست و اقتصاد می‌کنند و علاوه بر آن این اتهام نیز به وی وارد می‌شود که آزادی مطبوعات را محدود کرده است؟ علاوه بر آن بسیاری از مردم نیز با وجود برخی از پیشرفت‌های محسوس باز هم از وی نارضایتی دارند. مخالفان پوتین ادعا می‌کنند که او با برنامه‌های هدایت شده فرستنده‌های دولتی روسیه، تلاش دارد تا هر چه بیشتر به شست‌وشوی مغزی مردم بپردازد. اما با همه این مسائل نمی‌توان منکر این شد که شخصیت پوتین این قدرت را دارد که تا مدت‌ها تاثیر خود را روی اکثریت مردم بگذارد. انرژی و قدرت اراده فوق‌العاده، همواره از برجسته‌ترین ویژگی‌های رئیس‌جمهور فعلی روسیه به شمار می‌آید. گرچه که شاید پوتین دیگر در ذهن اکثریت مردم آن قهرمان جوان و جذاب دور اول ریاست جمهوری‌اش نباشد اما به عقیده بسیاری از کارشناسان او سمبل و به اصطلاح تضمینی برای یکپارچگی و انسجام روسیه به شمار می‌رود. «والری گنیودورف» رئیس انستیتوی افکارسنجی «وزیوم» عقیده دارد:‌ «پوتین برای اکثر مردم روسیه فاکتوری برای ثبات و پایداری است،‌ شخصیتی که چهره روشن قدرت وی به مانند چهره تاریک و منفی آن بر همه آشکار و معلوم است.» اشتباهات و جهت‌گیری‌های نادرست در سیاست خارجی و وضعیت نه چندان خوب اجتماعی، گرایش روزافزون به غرب در میان جمهوری‌های مستقل مشترک‌المنافع در کنار مسئولان نالایق و توطئه‌های خارجی،‌ همه و همه مسائلی هستند که دولت پوتین را تضعیف می‌کند. با این حال تصویر این رئیس‌جمهور مقتدر در ذهن بسیاری از مردم روسیه همچنان ثابت مانده است و او می‌تواند موفقیت‌های بیشتری را در کارنامه خود ثبت کند.