تغییر رویکرد اروپا در تحریم فلسطین

در حالی که فلسطین دورانی بحرانی را سپری می‌کند منابع غربی از برخی تغییرات در اجرای سیاست اعمال تحریم‌ها علیه فلسطینیان خبر داده‌اند. در شرایطی که پیش از این برخی از کشورهای اروپایی از اجرای طرح‌های تحریم خودداری کرده‌اند، اتحادیه اروپا در نشست آخر خود با وزرای خارجه اتحادیه عرب در بروکسل بر لغو بخش‌هایی از تحریم طرف فلسطینی و لزوم ایجاد صندوق حمایت از ملت فلسطین تاکید کرد.

با توجه به تحولات فلسطین و دیدگاههای بین‌المللی به این مساله، دلایل این تغییر عملکرد اروپا را می‌توان چنین ارزیابی کرد.

الف) این حقیقت انکارناپذیر است که اروپایی‌ها دریافته‌اند، تحریم علیه فلسطینیان آنها را وادار به سازش نمی‌کند بلکه مقاومت آنها، شکست طرح‌های غرب (طرح‌هایی که برای اهداف صهیونیست‌ها است) را به همراه داشته است.

آنها اکنون تلاش دارند تا با دادن مشوق‌های اقتصادی (با پیش‌شرط‌های جدید) فلسطینیان را به سازش وادارند. در این راستا تشکیل صندوق حمایت از فلسطینیان (این طرح پیش‌تر از سوی فرانسه اعلام شده بود) و بازگرداندن تمامی کمک‌ها به این صندوق با مدیریت غرب، از مهمترین ابعاد این طرح است. (البته اروپایی‌ها فروپاشی دولت فلسطین را به دلیل بحران اقتصادی، رسوایی خود می‌دانند لذا برای حفظ موقعیت خود وادار به برخی لغو تحریم‌ها شده‌اند)

ب) برخلاف سران اروپا، افکار عمومی این کشورها با روند تحریم و اعمال فشار بر فلسطینیان مخالف است. آنها بر حمایت از فلسطین و پایان دادن به حمایت کورکورانه از رژیم صهیونیستی تاکید دارند. در شرایط کنونی سران اروپا برای حفظ موقعیت و جایگاه مردمی خود، وادار شده‌اند تا چرخش‌هایی به سمت فلسطین داشته باشند هر چند که در عمل، روند گذشته را ادامه می‌دهند.

ج) حضور اعراب در روند سازش از اولویت‌های اروپا و آمریکا است. در این چارچوب اجرای برخی خواسته‌های اعراب (به غیر از شروط بازگشت آوارگان، خروج صهیونیست‌ها از مناطق 1967) در دستور کار غرب قرار گرفته است. کاهش تحریم‌های اقتصادی (بدون ضمانت اجرایی و صرفا در لفظ) بخشی از این اقدامات است.

ی) نکته مهم آنکه اکنون رژیم صهیونیستی در بحران‌ داخلی گرفتار آمده است. آنها در حالی گرفتار پیامدهای شکست از حزب‌اللـه لبنان هستند که تشدید پاسخ‌های موشکی مقاومت به این بحران دامن زده است. غرب که همواره حمایت از تل‌آویو را سرلوحه سیاست‌های خود قرار داده است امید دارد تا با دادن برخی امتیازات اقتصادی، فلسطینیان را به کاهش پاسخ‌های موشکی (راه فرار اولمرت از انتقادها) متقاعد نماید که تاکنون ناموفق بوده است.

د) از اهداف اروپا بهبود جایگاه خود در میان ملت‌های عربی و اسلامی است. آنها دریافته‌اند که مردم جهان عرب با روند سازش مخالفتند و خواستار پایان تحریم‌های فلسطینیان هستند. غرب امیدوار است تا با چرخش‌های اقتصادی به نوعی رضایت ملت‌های عربی را کسب کند تا به بهبود جایگاه از دست رفته خود دست یابند.

در نهایت می‌توان گفت که مقاومت ملت فلسطین خواسته‌های افکار عمومی جهان و اهداف توسعه‌طلبانه اروپا در خاورمیانه، موجب تغییراتی جزیی در عملکرد اروپا علیه فلسطینیان شده است. البته واگذاری کمک‌ها به تشکیلات خودگردان با تشکیل صندوق حمایت از ملت فلسطین، بیانگر استمرار سیاست‌های گذشته اروپا است که در لوای اقدامات بشردوستانه و دیپلماتیک اجرا می‌شود هر چند که تاکید ملت فلسطین بر عدم سازش با صهیونیست‌ها تا تحقق آرمان تشکیل کشور مستقل فلسطینی به پایتختی قدس شریف به رغم تحریم‌های اقتصادی، عاملی است که این ترفند غرب را با شکست مواجه می‌سازد.