شفاف‌سازی رویکرد جدید در بودجه 85

محمدکاظم انبارلویی
کار خوب دکتر محمود احمدی‌نژاد در ارایه بودجه سال 85 اضافه کردن یک جلد به مجلدات بودجه امسال تحت عنوان ضمیمه 1پیوست شماره 2 بوده است.
این ضمیمه تحت عنوان "مقادیر و هزینه‌های تولید در شرکت‌های دولتی به تفکیک کالا یا خدمات" به مجلس ارایه شده است. اعدام و ارقام این ضمیمه حکایت از قیمت تمام شده یا هزینه قابل قبول برای تولید کالا یا خدمات در شرکت‌های دولتی است. در صفحه 103 این ضمیمه هزینه تولید یک بشکه نفت خام 6014 ریال در شرکت فلات قاره و نیز هزینه تولید یک بشکه نفت خام در شرکت مناطق نفت‌خیز جنوب 1297 ریال اعلام شده است.
همچنین در صفحه 104 همین پیوست هزینه تولید یک لیتر بنزین برای شرکت پخش پالایش نفت اراک فقط 116 ریال آمده است. سال گذشته بحث‌های زیادی پیرامون قیمت تمام شده یک بشکه نفت یا یک لیتر بنزین مطرح شد. متعاقب آن این سوال از جانب نگارنده در مقالات گوناگون طرح گردید؛ که آیا کردم به دولت [بخوانید شرکت ملی نفت] یارانه می‌دهند یا دولت به مردم. اگر کسی توفیق یابد ضمیمه پیوست شماره 2 بودجه که امسال توسط دولت ارایه شده را دقیق بخواند می‌تواند پاسخ درست و خوبی دریافت کند. پاسخی که طی دو سال گذشته از سوی نهادهای مربوط از آن پرهیز شد.
قیمت‌های مطرح در این ضمیمه در خصوص تولید کالا یا خدمات "ابزاری" است و فاقد هرگونه گزارش حسابدهی و حساب‌کشی و حسابرسی است قطعا اگر دقت‌های حرفةای و علمی و استانداردهای حسابرسی را در نگاه به این ارقام لحاظ کنیم، ‌ارقام و اعداد ارایه شده کمتر از همین مقداری است که می‌بینیم.
اگر این قیمت‌ها را پایه قرار دهیم برای "برآورد" هزینه در بنگاه‌های اقتصادی دولت و متناسب با آنها و با توجه به قیمت بازار یا ارزش کالاها و خدماتی که ارایه می‌شود "پیش‌بینی" درآمدها را در بودجه امسال دوباره بازخوانی کنیم، اعداد و ارقام درآمد و هزینه و سقف بودجه امسال دوباره بازخوانی کنیم، اعداد و ارقام درآمد و هزینه و سقف بودجه به شکل شگفت‌انگیزی تغییر خواهد کرد.
حال به مفاد تبصره 11 در قانون بودجه سال 84 و 85 و نیز مفاد تبصره 12 قانون بودجه سال 83 نگاه کنید. ببینید برآورد "هزینه" تمام شده نفت خام و پیش‌بینی درآمد فروش نفت خام در این سال‌ها به چه وضعیت درآمده است. همچنین بودجه شرکت ملی نفت با توجه به این اعداد و ارقام چگونه منعکس شده است؟
همچنین می‌شود به خوبی تصور برآورد "هزینه" تمام شده بنزین در داخل و تهیه آن از خارج از طریق نفت خام معاوضه چه اتفاقی خواهد افتاد و اعداد و ارقام واقعی آن چیست؟
کافی است به پیوست شماره 2 بودجه این سال‌ها مراجعه کرد و به درآمد و هزینه شرکت ملی نفت و شرکت ملی پخش و پالایش نگاه کرد. آنچه مشاهده می‌شود سقف‌های کاذب درآمد و هزینه است که به خزانه‌داری کل "اعلام" می‌شود نه "واریز"!!
میلیاردها دلار محرومیت درآمد عمومی خزانه از عواید ناشی از فروش نفت خام و میلیاردها تومان محرومیت درآمد عمومی خزانه از عواید ناشی از فروش بنزین فقط دو قلم نجومی است که هر سال در بودجه‌ریزی موجب هرز رفت منابع مالی دولت می‌شود. از دریافت و پرداخت‌های واقعی آن کسی خبر ندارد.
عزم دولت و مجلس شفاف‌سازی بودجه در سال 85 است.
اگر این عزم جدی است باید از کاربرد واژه "اعلام" به جای واریز به خزانه نیز پرهیز کنند، این دو واژه بهانه‌ای برای فرار از وظیفه اصلی بودجه‌نویسی که تعیین پیش‌بینی درآمد و بیاورد هزینه با اعلام و ارقام نزدیک به واقعیت است.