در جلسه شورای روابط خارجی آمریکا چه گذشت؟

در نشست تخصصی مؤسسه شورای روابط خارجی امریکا بر ضرورت گفت‌وگو با ایران به دلیل وجود منافع مشترک میان واشنگتن و تهران و همچنین توجه بیشتر به مسایل سیاست داخلی ایران تاکید شد.
این مؤسسه در نشست روز شنبه خود درباره گزینه‌های سیاسی پیش روی دولت بعدی امریکا در رابطه با ایران در سه بخش به بررسی پرداخت.
بخش نخست؛ مسائل داخلی ایران، بخش دوم؛ مساله هسته‌ای و بررسی راه‌حل‌های موجود برای دولت بعدی امریکا و بخش سوم؛ روابط ایران و امریکا بود.
در این نشست، 6 کارشناس و استاد دانشگاه به عنوان سخنران و در هر بخش یک کارشناس مجری شرکت داشتند. به علاوه،‌ بیش از 100 تن از دست اندرکاران مسائل سیاسی در امریکا در این مباحث حضور یافتند.
موضوع هسته ای و سیاست خارجی ایران
مهم‌ترین بخش این همایش دستور کار "موضوع هسته ای و سیاست خارجی ایران" بودکه با شرکت "اشتون کارتر"، استاد دانشگاه هاروارد، "گری سیمور"، کارشناس شورای روابط خارجی امریکا و "گیدون رز"، سردبیر مجله فارن افیرز (امور خارجی) به عنوان مجری آن برگزار شد.
در رابطه با مسأله هسته‌ای ایران، بیشترین بحث درباره "ضرورت شروع مذاکرات" و "رد گزینه حمله نظامی" به دلیل پیامدهای احتمالی آن بود. شرکت‌کنندگان معتقد بودند بهترین گزینه برای شروع مذاکرات، نیاز به وجود ترکیبی از قدرت نظامی و فشار سیاسی است.
آنها مدعی شدند ایران به 2 دلیل تلاش می‌کند به سلاح هسته‌ای دست یابد، نخست اینکه خواهان دفاع از خود است و دوم اینکه می خواهد برمنطقه تسلط یابد. به علاوه، این مسأله به صورت یک آرمان ملی در آمده است.
به گفته آنها،‌ مشکل اینجاست که اگر ایران به سلاح هسته ای دست یابد، رژیم صهیونیستی هم که سلاح هسته ای دارد، بنابراین، برخی کشورهای عرب منطقه هم به دنبال سلاح هسته‌ای خواهند رفت و در نتیجه نوعی مسابقه تسلیحاتی هسته‌ای در منطقه و خاورمیانه به راه افتاده و منطقه بی‌ثبات خواهد شد.
در این جلسه درباره نقش امریکا در حل مسأله هسته‌ای ایران تصریح شد مشکل کاخ سفید اینجاست که در این مدت مذاکره کرده ولی موضعی بسیار سخت داشته و به همین دلیل به هیچ نتیجه‌ای نرسیده است. یک روز ایران را محور شرارت معرفی می کند و فردا با همان ایران مذاکره می‌کند.
در این نشست با تأکید بر اینکه بمباران تأسیسات هسته ای ایران راه حل مسأله نیست، اعلام شد: باید توجه داشت اقدام نظامی پیامدهایی هم برای امریکا و هم اسرائیل دارد.
گری سیمور درباره احتمال حمله هوایی رژیم صهیونیستی هم ادعا کرد: اسرائیل با رزمایش خود در مدیترانه نشان داد امکان حمله به ایران را دارد. آنها الزاماً نمی‌باید بر فراز مناطق تحت کنترل امریکا پرواز کنند، بلکه چهار مسیر برای حمله دارند. گزینه های دیگری چون ترکیه، عربستان سعودی و حتی اردن وجود دارد که گفته می‌شود درباره آن حتی با اردنی‌ها مذاکره هم کرده‌اند.
وی ادامه داد: باید گفت اسرائیلی‌ها بر خلاف امریکا حتی نگران پیامدهای حمله هوایی به ایران هم نیستند، زیرا قدرت تلافی کردن ایران کمتر از آن است که تصور می‌شود ولی شکی نیست که اگر اسرائیل به ایران حمله کند، ایران برای تلافی علیه امریکا و اسرائیل عمل خواهد کرد. به همین دلیل است که شواهدی وجود دارد که دولت بوش تاکنون اسرائیل را از حمله به ایران باز داشته است.
مسائل داخلی ایران
در بخش سیاست‌های داخلی ایران، 2 استاد دانشگاه به نام‌های علی انصاری و فریده فرهی شرکت داشتند و کولوم، مجری شبکه تلویزیونی PBS، کارشناس مجری این نشست بود.
مباحث مطرح شده عمدتاً متوجه انتخابات ریاست جمهوری آینده ایران، احتمال انتخاب مجدد محمود احمدی نژاد و صف بندی گروه‌های سیاسی در این انتخابات بود.
در این بخش، بحث مفصلی درباره صحت یا جعلی بودن مدرک دکترای افتخاری کردان، وزیر کشور انجام گرفت و با ادعای اینکه اگر چنین اتفاقی در دوره ریاست جمهوری خاتمی یا رفسنجانی می‌افتاد، پیامدهای سختی داشت، افزوده شد: احمدی نژاد مورد حمایت رهبر انقلاب ایران است.
در این جلسه همچنین از علی لاریجانی، رییس مجلس به عنوان یکی از رقبای جدی در انتخابات ریاست جمهوری دهم نام برده شد که با کردان به عنوان وزیر کشور که مجری انتخابات خواهد بود، از قبل آشنایی دارد. سخنرانان در این نشست با اشاره به انتقاد اخیر رفسنجانی از عملکرد دولت احمدی نژاد و مسائلی مانند تورم، قطع برق و... مدعی بودند اقتصاد مهم‌ترین نقطه ضعف نظام است و احمدی نژاد هرگز نتوانسته است سیاست اقتصادی کشور را یکپارچه کند.
با این حال، کارشناسان علت در انزوا قرار نگرفتن تهران را نفت بشکه‌ای 140 دلار دانسته و با ادعای حاکم بودن تورم بیش از 34 درصد در ایران افزودند: فساد زیادی بر سیستم حاکم است. ورود پول به سیستم ایران در بلند مدت از نظر مالی رژیم را تهدید می کند و باید شرایط فعلی را با روزگار افزایش قیمت نفت در زمان شاه مقایسه کرد.
در بخش دیگری از این نشست با اشاره به انتخابات پیش رو تأکید شد: اما با تمامی این مسائل باید گفت اصلاح‌طلبان در انتخابات آینده ایران شانسی ندارند و نتوانسته اند نامزد واحدی برای انتخابات معرفی کنند.
سخنرانان این نشست ادامه دادند: امروزه هر چند نارضایتی مردم زیاد شده است ولی ایران دیگر در شرایط انقلابی نیست و مهمترین مشکل، نارضایتی نخبگان در ایران است، تا جایی که حتی ناطق نوری، رییس دفتر بازرسی رهبری ایران گفته است که این دولت متزلزل است.
گزینه‌های سیاسی و توصیه‌هایی برای دولت بعدی آمریکا
بحث سوم همایش شورای روابط خارجی مربوط به گزینه‌های سیاسی و توصیه‌هایی برای دولت بعدی امریکا بود که با بیان موضع نامزدهای دو حزب آغاز شد. شرکت‌کنندگان، ولی نصر و ری تکیه، اساتید دانشگاه و مجری ریچارد هاس، رئیس شورای روابط خارجی بود.
دراین بخش از جلسه گفته شد: سیاست امریکا در قبال ایران دو سویه است، به طوری که از یک سو از طریق شورای امنیت سازمان ملل و تحریم‌ها عمل می‌کند و از سوی دیگر سیاست‌های عادی اعمال می‌شود.
امریکا آرزو می‌کند ایران از لبنان و همینطور عراق و افغانستان خارج شود، اما در اوضاع لبنان هیچ تغییری داده نشده است. امریکا در موضع خود در قبال اوضاع اعراب و اسرائیل هیچ تغییری نداده است و ایران در عراق و حتی افغانستان حضور دارد. از همه مهمتر اینکه خواست امریکا این بود که عربستان سعودی و دیگر کشورهای منطقه با ایران قطع رابطه کنند، اما این اتفاق هم روی نداد.
امریکا فکر می‌کند می توان نفوذ و روابط ایران را با کشورهای عرب محدود کرد در حالی که ایرانی‌ها به درستی محاسبه کرده‌اند که مسأله صلح اعراب و اسرائیل به نتیجه نخواهد رسید. ایرانیان دریافته‌اند که موضع‌شان در قبال اسرائیل و هولوکاست در بین مردم عرب طرفدار دارد.
مهمترین نکته‌ای که می‌توان به ایران گفت این نکته است که اگر می‌خواهد عضوی از جامعه بین المللی باشد، باید در رفتار خود تغییر دهد. دولت امریکا نمی‌تواند بدون شناخت از دولت ایران در مذاکرات موفق باشد. اروپایی‌ها این نکته را درک کرده اند و به همین دلیل موفق‌تر عمل کرده اند.
منافع مشترک بین ایران وامریکا می‌تواند اعتماد ایجاد کند. اکنون مهم‌ترین برگی که برای ایران باقی مانده، دولت عراق است. باید گفت مهم‌ترین مسأله دولت بعدی در امریکا می‌تواند مسأله طالبان باشد. در افغانستان، امریکا منافع مشترک بسیاری با دولت ایران دارد که از جمله آنها باید به برخورد با مساله مواد مخدر تا حمایت از حامد کرزای و مخالفت با طالبان اشاره کرد. ولی همچنین مسایلی وجود دارد که باید به آنها هم پرداخته شود.