برنامه هسته‌اى ایران تهدید نیست

* اگر موافق باشید این گفت وگو را با نگاه به سیر جدید روابط ایران و اعراب آغاز کنیم در مرحله کنونى به اعتقاد شما دو طرف با چه فرصت هاى جدیدهمکارى روبه رو هستند، همین طور موانع پیش روى این توسعه مناسبات چیست ؟
** معتقدم که روابط ایران و جهان عرب در مسیر درست گام بر مى دارد و دو طرف حرکت هاى چشمگیرى را براى تعمیق روابط و کاستن از دامنه اختلاف ها شروع کرده اند.
طبیعى است که در این زمینه اختلافاتى وجود دارد ولى این بدان معنا نیست که این مشکلات قابل حل نیست بلکه مى توان این مشکلات را از طریق گفت وگو حل کرد که لازم است زمینه لازم براى این گفت وگوها را مهیا نمود به صورتى که مشکلات موجود به سادگى حل شده و باعث ایجاد حساسیت یا تحریک هیچ یک نگردد و ما امیدواریم که مسائلى زودگذر مانند فیلم فرعون و.‎.. بر روابط موجود تأثیرگذار نباشد چرا که ما کشورهاى بزرگ و مهمى همچون ایران و مصر و عربستان سعودى و کشورهاى بزرگ عربى را در منطقه داریم، همچنین بحث همکارى ایران و همسایگان عرب مطرح است. علاوه بر این دو طرف مسائل مهمى جهت همکارى پیش رو دارند که لازم است این فرایند همکارى ها تحت تأثیر اتفاقات پیش پا افتاده قرار نگیرد. در مجموع من آهنگ همکارى ایران و جهان عرب را رو به جلو مى بینم ما در اتحادیه عرب بر خود لازم مى دانیم درمسیر توسعه و تعمیق این روابط گام برداریم و من نیز به نوبه خود در این زمینه تلاش مى کنم.
* درچشم انداز تازه روابط ایران و عرب، فکر مى کنید که چه موضوعاتى اهمیت ویژه دارد و کدام کشورها نقش اساسى مى توانند ایفا کنند. آیا همچنان اعتقاد دارید که نزدیکى تهران و قاهره باید محور این همکارى ها باشد؟
** من به روابط گسترده بین ایران و کشورهاى عربى و از جمله ایران - مصر معتقدم چرا که این مسئله به نفع ثبات و امنیت در منطقه است. عادى سازى روابط میان دو کشور بزرگ منطقه مقدمه همکارى هاى گسترده منطقه اى است هیچ دلیلى براى عدم وجود روابط با مصر وجود ندارد و هیچ توجیهى هم براى دخالت دیگران در روابط میان این دو کشور وجود ندارد. من به هیچ وجه به موضوع اختلاف میان شیعه و سنى اعتقادندارم و کاملاً آن را رد مى نمایم چرا که برخى به نام اسلام و با دستانى غیراسلامى باعث اختلاف میان مسلمانان گردیده اند و لازم است که ما هوشیارى خود را حفظ نموده و در دام آنان نیفتیم، ایران کشور دوست و برادر ماست و تمام کشورهاى ایران و مصر و عربستان و سوریه و غیره همه کشورهایى قدیمى و داراى ریشه هاى تاریخى هستند و باید شاهد گفت وگو و هماهنگى در میان آنها باشیم.
* با حضور احمدى نژاد در شوراى همکارى خلیج فارس، تهران فصل جدیدى در مناسبات خود با جهان عرب گشود اکنون نیز بحث پیوستن ایران به اتحادیه عرب به عنوان ناظر مطرح است، ارزیابى شما در این زمینه چیست ؟
** این مسئله امکانپذیر است همچنان که بین ما و ترکیه تفاهم نامه اى در مورد همکارى این کشور با اتحادیه عرب به امضا رسیده که مى تواند در مورد ایران هم مصداق بیابد و امیدوارم که در این زمینه به نتیجه مطلوب برسیم.
* در این مدت که ایده همکارى نوین ایران و کشورهاى عربى مطرح بوده محافل غرب بسیار تلاش کردند تا اختلاف خویش در قضیه هسته اى را به روابط تهران و اعراب بکشانند در این رابطه ارزیابى شما چیست ؟
** وضعیت هسته اى ایران هم اکنون به صورت شفاف و واضح مشخص شده است چرا که هیچ یک از گزارشهاى آژانس بین المللى انرژى اتمى، نظامى بودن فعالیت هسته اى ایران را تأیید نکرده است بنابراین برنامه هسته اى ایران صلح آمیز بوده و به هیچ وجه تهدید محسوب نمى شود. از گفت وگوهاى هسته اى اخیر در مورد پرونده هسته اى ایران و حضور نماینده امریکا در نشست اخیر ژنو بوى خوبى به مشام مى رسد من در گفت و گو با برخى از مسئولان، ملاحظات خود را در این رابطه (حضور نماینده امریکا) در مذاکرات بیان کردم.
* برگردیم به محورهایى که در تهران براى همکارى منطقه اى گشوده شده در این وادى چه نقشى سازمان غیرمتعهدها مى تواند ایفا کند.
** این جنبش امروزه نقش مهمى را در عرصه جهانى ایفا نمى نماید که این خود جاى بحث و گفت وگو دارد، زمانى که من در دهه نود، وزیر امور خارجه مصر بودم، پیشنهادى را در کنفرانس اندونزى مبنى بر تغییر مسیر جنبش عدم تعهد مطرح نمودم چرا که جنبش عدم تعهد داراى دو جریان است که تعهدى به این یا آن ندارد ولى موضوع امروز ما منحصر به دو سیاست یا دوتفکر نیست، ما امروزه شاهد جهانى سازى هستیم به طورى که کشورهاى پیشرفته نیز در این امتداد، با جهانى شدن یک سرى از امتیازات را از دست خواهند داد لذا مى بایست به تشکیل یک کمیته اندیشید و جمعى که توانایى کمک به ایجاد یک خط مشى سیاسى را داشته باشند که براساس آن مصالح کشورهاى در حال پیشرفت در برابر کشورهاى صنعتى مورد توجه قرار گیرد.
* فکر نمى کنید اجلاس اخیر تهران بخشى از این انتظارات شما را تأمین کرد؟
** از ایران به دلیل برگزارى بموقع این اجلاس و توجهى که نسبت به احیاى جنبش عدم تعهد دارد سپاسگزاریم و من امیدوارم از این اجلاس تا اجلاس بعدى که در شرم الشیخ برپا مى گردد شاهد تحول و پیشرفت این جنبش باشیم.
* به نظر مى آید که در پروسه همکارى جدید ایران و اعراب بحران عراق از اولویت ویژه اى برخوردار است. در این قضیه چه کارى از عهده کشورهاى منطقه ساخته است؟
** ما بر مصلحت و امنیت ملى عراق تأکید داریم و این در سایه شرایطى است که در حال حاضر بر منطقه و جهان و با توجه به تغییر رئیس جمهور امریکا حاکم است. یکى از دغدغه هاى مشترک ما، بحث توافقات امنیتى مربوط به آینده عراق است. ما به دقت این تحولات را تحت نظر داریم و مطمئن هستیم که عراقى ها، با توافقنامه اى که منجر به خدشه دار شدن حاکمیت شان شود و یا آینده آنها را به خطر بیاندازد موافقت نخواهند کرد، چرا که عراقى ها خود مى دانند که اینجا کشورى بزرگ است که به اسارت درنمى آید بلکه خود به ترسیم آینده خود مى پردازد.
* شما زمان زیادى را صرف مناقشه لبنان کرده اید و همین خود دلیل بر اهمیت اوضاع لبنان است، چه گام هاى دیگرى مى توان براى سامان سیاسى این کشور برداشت؟
** مشکلاتى که در تشکیل کابینه به وجود آمد، بخشى از واقعیت سیاست لبنان است ولى لازم است که ما از سویى دیگر نیز به این پرونده، نگاه کنیم و آن اینکه به هر حال در این کشور دولت تشکیل شد و رئیس جمهور انتخاب شد و لبنان با توجه به شرایط خاصش و تأثیراتى که در گذشته بیگانگان بر آن گذاشته، ما را وادار به پذیرش تحولات آرام این کشور مى نماید. آنچه در لبنان به وقوع پیوست نتیجه تلاش جامعه عرب و اتحادیه عرب و دبیر کل این اتحادیه بود، از این دستاورد باید پاسدارى کرد.
* با وجود پیشرفت در فضاى سیاسى لبنان اما در صحنه فلسطین شاهد وضع رقت بارى هستیم جهان عرب نمى خواهد در این باره اقدام مؤثرى را انجام دهد؟
** موضوع فلسطین از مهمترین مسائل و در حقیقت مادر تمام آنهاست و بدون حل شدن مشکل فلسطین، ناامنى و بى نظمى همچنان در منطقه پا برجا خواهد ماند، در نتیجه ناچاریم که همه در جهت یافتن راه حل سیاسى در این زمینه تلاش نماییم.
همچنان که امروز جهت حل پرونده هسته اى ایران از طریق سیاسى و گفت وگو با کشورهاى ۱+5 قدم برمى داریم و سوریه و اسرائیل نیز تلاش مى نمایند تا به یک راه حل سیاسى دست یابند، بنابراین باید براى مسئله فلسطین نیز یک راه حل سیاسى در چارجوب عاقلانه و قابل قبول بیابیم نه اینکه طرحى به صورت اجبارى از یک طرف به طرف دیگر تحمیل شود و امیدواریم رئیس جمهور جدید امریکا متوجه اشتباهاتى که در گذشته صورت داده و منجر به ایجاد مشکلاتى در منطقه شده است، باشد.
* چه میزان امیدوار هستید کشورهایى مثل سوریه موفق به بازپس گیرى اراضى اشغالى شان شوند؟
** طبیعى است که سوریه طالب بازپس گیرى زمین هاى اشغالى خود باشد و این حق مسلم و مسئولیت دولت سوریه است که با هر وسیله اى نسبت به آزادسازى این سرزمین هاى اشغالى اقدام نماید و اگر در حال حاضر برخوردهاى دیپلماتیکى و بین المللى وجود دارد که ترکیه نیز اقدام به از سرگیرى گفت وگوها جهت آزادسازى جولان نموده است، ما و تمام جامعه عرب با او همراه هستیم.
* آیا شما واقعاً به قول و قرار اسرائیل اعتماد دارید ؟
** نه، من به اسرائیل اعتماد ندارم چرا که همان مشکلات شهرک نشین ها را در مورد سوریه نیز شاهد هستیم با این اوصاف امیدوارم سوریه بتواند اراضى اشغالى خود را باز پس گیرد.