قاسم روانبخش
در حاشیه آغاز طرح مبارزه با مفاسد اخلاقی و بدحجابی توسط نیروی انتظامی، نکاتی چند حائز اهمیت است.
1. اقدامی لازم؛ ولی دیرهنگام
پرسشی که در ذهن هر فرد ایرانی تداعی میشود، این است که چرا پس از گذشت 28 سال از انقلاب و بعد از وادادگی فراوان در عرصه فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی و گسترش فساد و ناهنجاری در جامعه، نیروی انتظامی دست به چنین اقدامی زده است؟
در سالهای آغازین انقلاب اسلامی، امام(ره) در مبارزه با مفاسد اخلاقی میخروشید و میفرمود کی میخواهید با مظاهر فساد مبارزه کنید؟!... ولی دولت ملیگرای بازرگان به این مسائل اعتقادی نداشت. خوشبختانه طولی نکشید که با روی کار آمدن دولت شهید رجایی، فضایی معنوی و اخلاقی حاکم شد و به رغم مخالفتهای بنیصدر لیبرالمسلک، جامعه رنگ و لعاب دینی گرفت و پس از آن با روی کار آمدن دو دولت مقام معظم رهبری در زمان ریاست جمهوری معظمله، همین جریان ادامه یافت؛ ولی پس از پایان جنگ و رحلت امام(ره)، و با روی کار آمدن دولتهای سازندگی و اصلاحات، مسائل فرهنگی تحتالشعاع قرار گرفت و جهتگیری فعالیتهای دولت به سمت مسائل اقتصادی و سیاسی رفت.
در این برهه نه تنها برای مسائل فرهنگی دلسوزی نمیشد بلکه برخی از مسئولان فرهنگی با حمایتهای مالی و سیاسی از منحرفان، ایمان و اخلاق نسل جوان را نشانه رفتند و کار به جایی رسید که در سایه ترویج سکولاریسم و پلورالیسم و قرائتهای مختلف از دین، بیدینی و فساد اخلاقی و بیحجابی نیز یک نوع قرائت از دین تلقی شد! و به تدریج فضای کشور به ویژه خیابانها، پارکها و کوچه و بازار ما را تحت تأثیر قرار داد؛ بدحجابی چنان گسترش یافت که امروزه فرقی با بیحجابی ندارد و در برخی موارد، شاید نمونه آن را در خیابانهای کالیفرنیا واشنگتن هم نتوان به آسانی مشاهده کرد. بیگمان، فساد نهادینه شده طی سالهای متمادی و آثار شوم آن در جامعه، به این زودیها قابل برطرف شدن نیست طبیعی است نمیتوان از کسانی که خود، نهادینهکنندۀ فساد فرهنگی بودهاند، انتظار مبارزه با فساد و بدحجابی داشت؛ ولی در دولتی که تحقق «دولت اسلامی» را مهمترین شعار خویش قرار داده و وعده داده است برنامههای خود را بر اساس ارزشهای اسلامی اجرا کند، مبارزه با پدیده ناهنجاریهای اخلاقی و مفاسد اجتماعی دیر نشده و باید آغاز آن را در سال جاری به فال نیک گرفت و به نیروی انتظامی که مجری این برنامه است تبریک گفت.
2. هم میشود و هم میتوانیم
رئیسجمهوری عزیزمان در عرصههای مختلف سیاست خارجی و داخلی نشان داد شعار انتخاباتیشان مبنی بر این که «هم میشود و هم میتوانیم» تحقق یافتنی است. این شعار به مسائل سیاست خارجی و موضوع هستهای اختصاص ندارد بلکه در همه عرصهها از جمله فرهنگی قابل عملی شدن است. البته به عزم ملی و تلاش همه جانبه دولت و مسئولان نظام بستگی دارد اگر مسئولان دیگر، در این امر به دولت کمک نمیکنند، خموشی و موضع نگرفتن علیه طرح مبارزه با فساد اجتماعی، خود یک نوع کمک به دولت به شمار میآید. تجربه نشان داده است که هرگاه نظام درصدد نهادینه کردن موضوعی باید، بخش مربوطه در صورت سکوت بخشهای دیگر و عدم موضعگیری مخالف، میتواند به اهداف خویش دست یابد؛ البته در صورت موافقت، سرعت عمل بیشتر خواهد شد، برای مثال میتوان به نمونههایی عینی و عملی اشاره کرد:
1 - 2. زمانی ضرورت دستیابی به فناوری هستهای برای دولتهای پیشین و مردم ایران یک اندیشه آرمانی و دست نیافتنی تلقی میشد، ولی هنگامی که نظام اسلامی برای تحقق آن تصمیم گرفت، آنقدر مسئولان نظام در سخنرانیها، مصاحبهها و... بر آن تأکید کردند و صدا و سیما درباره آن تحلیل نمود که تبدیل به شعار ملت ایران شد: «انرژی هستهای حق مسلّم ماست». امروزه در هر کوی و برزنی از کوچک و بزرگ، روستایی و شهری. تحصیل کرده و بیسواد و حتی برخی ایرانیان خارجنشین نیز که دل در گروه انقلاب اسلامی ایران ندارند، از این حق دفاع میکنند. سرانجام به رغم فشارهای بینالمللی و زورمداران زیادهخواه و قدرتهای بزرگ، ملت ایران با ایستادگی و پافشاری بینظیر خود، به آن دست یافت و جشن ملی هستهای را نیز برپا کرد.
2 - 2. تا ده سال پیش استفاده از کمربند ایمنی در خودرو یک اصل رها شده بود و بسیاری از افرادی که سوار خودرو میشدند، گاه میپرسیدند که این تسمه چیست؟! ولی با تلاش پلیس و همکاری مردم، ابتدا در جادههای بین شهری و اکنون در داخل شهرها، به صورت یک قانون اجرا میشود. پلیس ابتدا تذکر میداد و در مرحله بعد اقدام به جریمه کرد و در عین حال روابط عمومی نیروی انتظامی با نصب تابلوها در راههای کشور و پخس انیمیشن و ساخت فیلمهای مناسب، ضرورت آن را برای مردم روشن کرد و آن را به صورت یک فرهنگ درآورد؛ به گونهای که اکنون رانندگان، خود به ضرورت آن پی بردهاند و داوطلبانه آن را اجرا میکنند.
3-2. موضوع مبارزه با بدحجابی و مفاسد اجتماعی در جامعه نیز نیازمند یک عزم ملی است. همه باید به دولت کمک کنند یا در برابر اقدام مثبت نیروی انتظامی اگر تأییدی ندارند، دست کم موضعگیری منفی نکنند. هنگامی که نیروی انتظامی با تمام توان، اجرای طرح را به عهده میگیرد؛ ولی رئیس قوه قضائیه به جای تأیید، میگوید: «کشاندن پای زنان و جوانان به کلانتریها غیر از ضرر اجتماعی منفعتی ندارد»(1) و این سخن به تیتر روزنامههای مدعی اصلاحطلبی تبدیل میشود و تیتر میزنند «انتقاد رئیس قوه قضائیه از شیوه برخورد با بانوان»(2) نیروی انتظامی برای استمرار طرح بیانگیزه میشود و سرانجام نتیجهای بدتر از شرایط قبل اجرای طرح، تحمیل خواهد شد!
3. برای موفق شدن این طرح و سرعت عمل آن هماهنگی قوا و مسئولان امر لازم است. قوای سهگانه باید ابتدا طرح را از مراکز تحت امر خود آغاز کنند و پس از چند مرحله تذکر، درباره متخلفان اقدام قانونی صورت گیرد؛ وگرنه برخورد با پدیده خیابانی بدحجابی و چشمپوشی از این نوع جرم در ادارات، مجرم را دچار تناقض میکند. هنگامی که زنان بدحجاب به برخی نهادها مراجعه میکنند و هیچکس از ورودشان جلوگیری نمینماید و حتی هیچگونه تذکری نمیشنوند و در برخی موارد، کارمندان آنها خود از پوشش مناسب بهرهای ندارند! یا وقتی به وزارتخانه یا ادارهای دولتی مراجعه میکنند، اینگونه مانکنها را در پشت میز مشاهده میکنند و یا صداوسیما در فیلمها و سریالهایش این نوع ا حجاب را ترویج میکنند، چگونه میتوان از زنان و دختران کوچه و بازار انتظار داشت که از پوشش مناسب استفاده کنند؟! بیگمان در صورتی که نهادها و ادارات نسبت به مجموعههای تحت امر خود در این مبارزه، با نیروی انتظامی هماهنگ شوند و مرحله به مرحله با هم پیش بروند، مردم خوب ما با آنها همراه خواهند شد و عزم ملّی برای ریشهکن کردن این گونه مفاسد به بار خواهد نشست.
4. صداوسیما به عنوان یک دستگاه عمومی و نیز مطبوعات کشور باید با دولت و نیروی انتظامی در اجرای طرح همراهی کنند؛ وگرنه کار طاقتفرسای نیروی انتظامی، خلاف هنجار جامعه تلقی خواهد شد. صداوسیما میتواند در تولید فیلمها و سریالها، تهیهکنندگان را ملزم به رعایت حجاب و پوشش نماید و در قراردادشان ذکر کند. در صورت پایبند نبودن به این اصول، آنان را از پرداخت اعتبار محروم کند. و از سوی دیگر با ساخت فیلمها و سریالهای مثبت در موضوع حجاب و تهیه برنامههای جذاب و علمی درباره فلسفۀ حجاب، پوشش اسلامی را نهادینه کند. وزارت ارشاد اسلامی نیز میتواند با بخشنامهای به مطبوعات، مطبوعات متخلف از این امر را از پرداخت یارانه کاغذ و...، محروم و مطبوعات همراه با طرح را تشویق کند.
5. حوزههای علمیه و دانشگاهها در شرایط کنونی میتوانند با نوشتن مقالات عالمانه و کتابهای مفید، با این عزم ملی همراه شوند و فلسفه حجاب و پوشش سالم را برای نسل جوان تبیین کنند. بسیار روشن است چنانچه تذکرات نیروی انتظامی همراه با پخش یک سیدی جذاب یا کتاب خوب و مقاله مفید همراه باشد، تأثیر آن چند برابر خواهد شد. خطیبان محترم جمعه، سخنرانان مذهبی، اساتید و معلمان همه میتوانند در موفقیت این طرح مهم نقشآفرین باشند.
6. بیگمان، اگر این طرح استمرار نیابد و به شکست منجر شود، اوضاع به مراتب از آنچه بوده است، بدتر خواهد شد و خاطیان فرهنگی گستاختر از گذشته و آشکارتر از پیش، در نظر مردم ظاهر خواهند شد. در این صورت قطعاً کسانی که موجب تضعیف این طرح و عدم استمرار آن شدهاند، با مجرمان، در گناه ارتکاب جرم شریک و فردای قیامت در برابر خداوند متعال سرافکنده و شرمسار و معذب به عذاب سخت الهی خواهند بود.
7. ضمن تشکر از فرماندهی محترم نیروی انتظامی، جناب سردار احمدیمقدم و نیروهای سختکوش تحت امر ایشان، توجهشان را به این نکته جلب میکنیم: خسته نباشید و محکم بایستید که خداوند و مردم پشتیبان شما هستند؛ «حسبکالله و من اتبعک من المؤمنین» پایمردی و مقاومت، قطعاً موجب موفقیت شما و ناکامی دشمن خواهد شد.