رفتار متناقض غرب پس از نشست ژنو

* آقای باقری! کشورهای غربی مرتبط با مذاکرات هسته ای همزمان با اعلام احتمال دریافت پاسخ تهران به گمانه زنی درباره محتوای این پاسخ و کیفیت آن و نیز از سرگیری تهدیدها به تحریک در مسیر تشدید تحریمها پرداخته اند؟ در حالی که انتظار می رفت پس از مذاکرات ژنو که نشانه هایی از تغییر رفتار گروه 1+5 را با خود داشت، انعطاف بیشتری در رویکرد آنها پدیده آید. ریشه این بی تعادلی و نبود ثبات در چه عاملی است؟
** فضای موجود، مشخصات یک جنگ دیپلماتیک را داراست و آمریکایی ها درصدد هستند مسیر دیپلماسی که برای حل مسأله شکل گرفته و می تواند به توافق بر سر یک مدالیته برسد با هر ابزار ممکن تخریب کنند و معادله جدید را به نفع نیات خود تغییر دهند.به همین دلیل آمریکایی ها از همان زمان که نماینده خود را به ژنو فرستادند این سناریو را در سر داشتند که پس از مذاکرات با طرح مسأله ضرب الاجل دو هفته ای کلید خورد.
به عبارتی آنها همچنان سیاست در مسیر گذشته را حفظ کرده اند تا با پیشبرد گفتمان سخت افزاری و فشار به موازات آن تعادل مطلوب خود را حفظ و ایران را مجاب کنند گزینه ای ثابت را که همان خواسته اولیه آنهاست، بپذیرد.نکته مهم این است که ذهنیت مثبت برای حل مسأله به واسطه وقوف طرفین این موضوع که فشار و تهدید و تحریم برای خواسته های غیرمنطقی و نیز مقاومت و ایستادگی سرسختانه بدون توجه به واقعیات و ضرورتها راه حل مسأله نیست، اینک وجود دارد.
* در شرایط موجود ایران ممکن است چه پاسخی به خواسته مصرانه طرفهای خود ارائه دهد؟
** این مسأله شفاف است. ایران نقشه راه خود را مشخص کرده و در آن خط قرمز ما مبنی بر حق غنی سازی مخدوش ناشدنی است. تأکید ما بر این است که دیپلماسی، تنها اصل و محور معقول و ممکن برای حل مسأله است و ما بارها گفته ایم به دنبال تقابل نیستیم و باور داریم از مسیر تعامل می توان به نتیجه رسید.سومین محور در شیوه نامه ما این است که نباید با خواسته های غیرمنطقی، مذاکره دچار اختلال شود و تدوین مدالیته ای برای مذاکرات ضروری است.
پیشنهاد غیررسمی (نان پیپر) ما بر همین مبنا استوار بود و ما نقشه راه گفتگوهای اصلی را به 1+5 پیشنهاد کردیم.
ضمن اینکه نباید فراموش کنیم ما در بسته متقابل به 1+5 پاسخ خود را به ایده های آنها داده ایم و آن« طرح دیدگاههای جمع بندی شده ما و پالایش ایده های 1+5 با نظرات ما بود.بنابراین اگر امروز آنها می گویند تهران پاسخ بدهد، به دنبال پاسخ ما به ایده های آنها نیست، بلکه پاسخ خاص و مد نظر خود را از ما مطالبه می کنند.
* یعنی آنها به دنبال پاسخ مثبت ما به مسأله تعلیق هستند!
** بله !همین طور است البته آنها به این جمع بندی رسیده اند که ما تعلیق را نمی پذیریم و اکنون با یک پله نزول در پی آن هستند که ایران نوعی توقف و فریز کردن در برنامه خود را صورت دهد. آنها می ترسند ما سانتریفیوژهای مونتاژ شده بیشتری را نصب و راه اندازی کنیم که در آن صورت معادلات جدیدی مطرح می شود. بنابراین قدری منعطف تر عمل می کنند تا ما به پله بعدی نرویم. از این منظر است که پاسخ ما را می خواهند.با این حال ایران ملاک مواجهه با مسأله را آخرین وضعیت خود می داند و وضع موجود ایجاب نمی کند که چنین خواسته ای را اجابت کنیم.
* اما این شیوه با رفتار آنها در مذاکرات ژنو متناقض است و آن گونه که مطرح شد، پیش مذاکرات را مخدوش می کند. جالب اینکه این تناقض از همان روز بعد از مذاکرات ژنو در اظهارات سولانا بروز یافت این مسأله می تواند کلیت مذاکرات اخیر را با شکست رو به رو کند.
** نکته ای که اشاره کردید خیلی جالب است! من در بررسی و مطالعه ای که داشته ام به موارد متعددی از رفتارهای متناقض کشورهای غربی رسیده ام.
سولانا در اولین مصاحبه پس از ژنو بحث چند هفته را مطرح می کند و در ادامه از مهلت دو هفته آن هم به شکل قطعی سخن به میان می آورد و زمانی هم که ایران ضرب الاجل را رد کرد به جز آمریکا سایر اعضای 1+5 در برابر آن موضع گیری جدی نکردند، بنابراین ما این ضرب الاجل را یک مهلت از سوی 1+5 نمی دانیم بلکه آن ضرب الاجلی آمریکایی است.
* این پرسش که تأثیر این رویه بر مذاکرات چیست و پاسخ احتمالی ما در این هفته چه محتوایی خواهد داشت، بی پاسخ ماند. دیپلماتهای غربی از احتمال یک «بله» یا «خیر» ملایم یا به تعبیری نه چندان مشخص به محورهای بسته غرب سخن گفته اند !نظر شما چیست؟!
** پاسخی که ایران ممکن است بدهد، بر همان اصل استوار است که مذاکرات مقدماتی نباید و نمی تواند بر پیش شرطی استوار باشد.در این مقطع لازم است ما نارضایتی خود را از رفتار طرفهای خود به شکل ملموس تر و اعتراض آمیزی نشان دهیم تا این گونه برداشت نشود که ما متزلزل شده ایم بی تردید پاسخ ما پذیرش تعلیق آن گونه که آنها انتظار دارند، نیست. ما در گذشته پیشنهادهای فراوانی را به آنها ارائه کردیم که می توانست راهگشا باشد، اما در موقعیت کنونی، حتی فریز کردن برنامه های هسته ای قابل قبول نیست.