مدتی است که از طرحی به نام "طرح سوئیس" سخن میرود که مضمون آن گویا پیشنهادهایی برای حل مساله هستهای ایران است. این طرح را دولت سوئیس پیش گذاشته و هم اینک در مورد آن در واشنگتن، تهران و بروکسل بحث میشود. روزنامه سوئیسی "نویه تسورشر تسایتونگ" (NZZ) روز یکشنبه در مورد این طرح مینویسد که سند کتبی آن یکی دو صفحه بیشتر نیست و مضمون آن هنوز موضوع گمانهزنی است. به نوشتهی این روزنامه طرح سوئیس در مباحث مربوط به بحث هستهای ایران یک "نقش محوری" را ایفا میکند. به نوشته همین روزنامه گمانزنی در مورد طرح سوئیس نخست در ایران رواج داشت.
طرح واقعی اما حدود دو ماه است که وجود دارد، آن را دیپلماتهای سوئیسی در ماه مارس امسال پروراندهاند و هم اینک در محافل دیپلماتیک به نام "نقشهی سوئیس" نیز خوانده میشود. "نویه تسورشر تسایتونگ" مینویسد: از هنگامی که طرح پیش گذاشته شده است "در مورد آن در تهران، بروکسل، مسکو و برلین تبلیغ میشود.
سه هفتهی پیش در آنکارا نیز روی آن بحث شد، در نشستی که دیپلمات ارشد بازار مشترک خاویر سولانا با نمایندهی ایران در مذاکرات هستهای علی لاریجانی برای پیشبرد گفتوگوها داشتند. در محافل بالای حکومتی در واشینگتن نیز Swiss Paper (سند سوئیسی) موضوع فکر است." مذاکرات واقعی در مورد مساله هستهای ایران عملا قطع شده است. مضمون دیدارهایی چون دیدار اخیر لاریجانی و سولانا مذاکره برای یافتن امکان و مضمونی برای مذاکره است. به نوشته "نویهت سورشرت سایتونگ" هدف از "طرح سوئیس" زنده کردن مذاکرات است. از نظر سوئیسیها قطعنامههای شورای امنیت از ایران چیزی میخواهند، بیآنکه به آن چیزی بدهند؛ به این خاطر است که ایران به آنها تن نمیدهد و وضعیت دچار بنبست شده است.
به نوشته "نویهتسورشرتسایتونگ" طرح سوئیس یک "تعلیق دوسویه" را پیشنهاد میکند: ایران غنیسازی اورانیوم را به حالت تعلیق در میآورد، و در عوض قدرتهای بزرگ تضمین میدهند که برای مدتی معین خطر اعمال تحریمهای تازهای علیه ایران در کار نباشد. هدف از طرح سوئیس، به نوشته "نویهتسورشرتسایتونگ"، نه حل مستقیم پرونده هستهای بلکه جلوگیری از بالا رفتن بحران است. بر مبنای این طرح پس از "تعلیق دوسویه" فضا برای مذاکرات جدی آماده میشود. از ایران تاکنون اظهارات مختلفی در مورد این طرح شنیده شده است. منوچهر متکی در حاشیه کنفرانس شرمالشیخ آن را قابل بررسی دانسته است. عبدالرضا رحمانی فضلی، قائم مقام دبیر "شورای عالی امنیت" در مورد آن "گفته است که "اگر طرح سوئیس در بردارنده تعلیق باشد مورد پذیرش ایران قرار نخواهد گرفت."
محمدعلی حسینی، سخنگوی وزارت خارجه نیز در مصاحبهی مطبوعاتی تاکید کرد "هر پیشنهادی که بخواهد تعلیق را به عنوان پیش شرط یا در طول مذاکرات و یا به عنوان نتیجه آن مطرح کند از سوی ما پذیرفتنی نیست".