ناکامی‌های پی‌در‌پی جی 8

رابرت و ایزمن / سردبیر نشریات “مولتی نشنال مونیتور” و “اسنشال اکشن” است.
سخت است که آدم تمایل برای بی خاصیت دانستن جلسات گروه هشت کشور صنعتی جهان موسوم به جی 8 را نادیده بگیرد.
از یک سو وقتی که رهبران سیاسی قدرتمندترین کشورهای جهان گرد هم می آیند و بیانیه صادر می کنند، شاید ارزشش را داشته باشد که ببینیم این مباشران جهانی چه در سر دارند. این موضوع مخصوصا درحال حاضر صادق است که بحرانهای جهانی تازه مانند افزایش شدید بهای نفت، افزایش ناگهانی بهای مواد غذائی، تاثیرات منفی کسربودجه ایالات متحده و گرمایش جهانی رو به تزاید به بحرانهای موجود از قبیل فجایع بهداشت عمومی و فقر مزمن جهانی افزوده شده است.
آیا اینکه انتظار داشته باشیم رهبران جی 8 (یعنی رهبران سیاسی ایالات متحده، ژاپن، کانادا، انگلیس، فرانسه، آلمان، ایتالیا و روسیه) در پاسخ به این مشکلات راه حل به درد بخوری ارائه دهند، انتظار زیادی است؟
حالابعد از برگزاری اجلاس اخیر جی 8 در هوکایدو ژاپن گویا پاسخ این سوال مثبت است.
به نظر می رسد که ناکامی های جی 8 دو نوع باشد که عبارتند از: اول، وعده انجام اقدامات ناچیز و بعد خلف وعده در باره همان موارد ناچیز، دوم، ارائه سیاستها و نقشه های مضر.
بیانیه گروه هشت کشور صنعتی جهان در باره بهداشت عمومی جهانی در بخش اول از ناکامی های این گروه قرار می گیرد. در پی لابی شدید گروههای فعال در زمینه ارتقاء بهداشت عمومی در جهان، جی 8 توافق کرد دوباره تعهد خود مبنی بر تامین درمان سراسری برای ایدز را تکرار کند.
اما این کشورهای ثروتمند جهان قبول نکردند که برای نیل به این هدف پولی هزینه کنند. ماساکی اینابا، از اعضای انجمن خیریه آفریقا-ژاپن می گوید:”بحران ایدز در افریقا وضعیتی اضطراری است و برای نیل به هدف تامین دارو و درمان سراسری در آن قاره تا سال 2010، هزینه های جاری باید چهار برابر شود. تکرار مقدار قبلی توسط جی 8 پاسخ کافی به این بحران نیست.”
یکی از نیازهای مبرم و اصلی در زمینه بهداشت عمومی در فقیرترین کشورهای جهان احیای نظامهای بهداشت عمومی است که طی چند دهه به واسطه اجرای برنامه های موسوم به “تعدیل ساختاری” توسط صندوق بین المللی پول و بانک جهانی از میان رفته است.
اما رهبران گروه هشت کشور صنعتی جهان در بیانیه خود فقط گفتند در راستای کمک به کشورهای فقیر برای نیل به هدف تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی مبنی بر اختصاص 2/3 بهداشت کار حرفه ای برای هر 1000 نفر تلاش خواهند کرد. (لازم به ذکر است که بر اساس اطلاعات منتشره توسط سازمان بهداشت جهانی در ایالات متحده، برای هر 1000 نفر، 31 بهداشت کار حرفه ای وجود دارد که اگر کارکنان سازمانهای مدیریت و پشتیبانی امور درمانی را نیز به حساب آوریم این رقم به 56 بهداشت کار برای هر 1000 نفر می رسد.)
همچنین در بخش اول از ناکامی های گروه هشت کشور صنعتی جهان، بیانیه حزن آور این گروه در باره تغییرات آب و هوائی جهان را شاهدیم. گروه هشت که به خاطر سرکردگی آمریکا اینگونه به زیر کشیده شده، اعلام کرد متعهد شده است تا سال 2050 میلادی، تصاعد دی اکسید کربن توسط صنایع خود را 50 درصد کاهش دهد. درست است که این کشورها به هر حال در این زمینه تعهدی داده اند اما علم و دانش سلیم به ما می گوید که لازم است میزان تولید دی اکسید کربن تا سال 2050 میلادی 80 درصد کمتر از سطح تصاعد دی اکسید کربن در سال 1990 باشد که یعنی احتمالاتعهدی که جی 8 در این خصوص داده کاملا ناکافی است.
اما امروزه موضع جی 8 حتی از گذشته نیز بی خاصیت تر می نماید. ائتلافی از سازمانهای طرفدار محیط زیست از جمله اعضایش سازمان بین المللی دوستان زمین است با انتشار بیانیه ای به تشریح عیوب و کاستی های اصلی مواضع جی 8 پرداخته است. در این بیانیه آمده است:”اول آنکه فرمولی که جی 8 ارائه داده کاهش جهانی تولید دی اکسید کربن است و نه دادن مسئولیتی خاص به کشورهای ثروتمند که بزرگترین آلوده کنندگان هوا با دی اکسید کربن هستند.”
دوم آنکه، معلوم است کاهشی که وعده داده شده هیچ اساس مشخصی ندارد. چون زمانی که یاسو فوکودا وزیر خارجه ژاپن موضوع را اعلام کرد در ابتدا گفت اساس کاهش میزان دی اکسید کربن 50 درصد میزان 1990 خواهد بود اما بعد حرف خود را پس گرفت و متعاقبا اعلام شد که اساس، میزان سال 2000 است.
سوم آنکه، بیانیه ای که جی 8 صادر کرده، الزام آور نیست و به واقع بیانیه گروه هشت کشور ثروتمند جهان، این گروه را مجدد محل اقدام در زمینه آب و هوای جهان دانسته که رقیب فرایند سازمان ملل برای مذاکرات در زمینه تغییرات آب و هوائی بوده و آنرا تضعیف می کند.
در بخش دوم از ناکامی های جی 8 که همان اعلام سیاستها و نقشه های مخرب و مضر است، توصیه ها و اظهارات متعدد این گروه در زمینه اقتصاد جهانی و امنیت غذائی جهان قرار دارد.
رهبران گروه هشت کشور صنعتی جهان خواستار گشایش و خروج بازارهای مالی از نظارتهای دولتی شده اند و این درحالی است که آشکار شده که برداشته شدن نظارتهای دولتی از روی بازارهای مالی به ایجاد بحران مالی کنونی در جهان کمک کرده است.رهبران گروه هشت خواستار انحصارهای قوی تر برای حق ثبت اختراع، حق تبع و نشر و استفاده از علایم تجاری شده اند.
یکی از نکات چشمگیر در اجلاس جی هشت صدور سندی است که با هدف پرداختن به موضوعات مربوط به اقتصاد جهانی تدوین شده است. در آن سند رهبران گروه 8 خواستار مذاکره در باره توافقی بر علیه جعل پول و اسناد و تکمیل آن توافق شده اند که ممکن است باعث جلو گیری از تبادل اطلاعات و پرونده ها میان افراد حقیقی یا حقوقی با هم از طریق اینترنت شود. در آن سند از شرکتهای تامین کننده خدمات اینترنتی خواسته شده تا دسترسی مصرف کنندگان به اینترنت را محدود سازند و در کار تجارت موازی کالادخالت و ممانعت کنند. (مثل ورود داروهای ساخت کانادا به آمریکا) اینها تنها تعدادی از مشکلاتی بود که این سند به بار می آورد.
رهبران گروه 8 خواستار تکمیل مذاکرات میزگرد دوحه در سازمان تجارت جهانی شده اند. هدف از این اقدام تعمیق اتکا بر یک نظام تجارت مواد غذائی است که فقیرترین مردم جهان را از زمین های کشاورزی شان بیرون رانده و از توانائی کشورهای در حال توسعه برای تامین غذای ملتهای خود کاسته است.
رهبران گروه هشت کشور صنعتی جهان همچنین خواستار کمک بیشتر برای کشورهای فقیر وارد کننده مواد غذائی از طریق تسهیلات صندوق بین المللی پول شده اند.
این کمک ها مستلزم پذیرش بیشتر دستورات بنیادگرایانه این صندوق راجع به امور بازاری است که اجرای آن تا کنون باعث رانده شدن مردم از زمینهای کشاورزی خود و کاهش توانائی دولتها در کمک به فقرا شده و هم اینکه کشورها را مجبور ساخته تا سیاستهای اقتصادی دیکته شده کشورهای توسعه یافته را دنبال کنند.
جورج بوش رئیس جمهور آمریکا در پایان اجلاس سران گروه 8 گفت:”با خوشحالی به عرض می رسانم که ما به موفقیت چشمگیری نایل شدیم.” اما واقعا اینطور نیست.