قاره گروه‌های شبه‌نظامی

 ری‌یز 59 ساله، فرمانده نیروهای فارک که اخیرا در حمله‌ای کشته شد، یکی از 7 فرمانده دبیر‌خانه نیروهای نظامی انقلابی کلمبیا و یکی از رهبران فارک بود که پس از فرد نخست این گروه شورشی فعالیت بیشتری داشت. حمله اخیر نیروهای امنیتی کلمبیا به مواضع شورشیان فارک نشان‌دهنده بحرانی راهبردی برای این گروه شبه‌نظامی 44 ساله است که قدرتشان در سال‌های اخیر رو به ضعف نهاده بود. برخی از ناظران تحولات کلمبیا، معتقدند: حمله اخیر به مواضع فارک بزرگترین شکستی بوده که فارک از زمان آغاز به فعالیتش متحمل شده است.

 مرگ ری‌یز حاصل حملات پیوسته نیروهای امنیتی کلمبیا به مواضع فارک در طول ماه‌های اخیر بوده است. این دستاورد بزرگی برای کلمبیا بود چرا که فارک به عنوان گروهی که از سازماندهی و حجم بسیار خوبی برخوردار بود و در صحنه سیاسی کلمبیا اثرگذاری بسیاری داشت ناگهان به حاشیه رانده شد. البته فارک هنوز سازماندهی خود را حفظ کرده است و تا مغلوب شدن کامل فاصله بسیار دارد اما گزارش‌های خبری حاکی از آن است که تعداد نیروهای این گروه امروز تنها 11 هزار نفر است. در حالی که این گروه در سال 2002 میلادی از 17 هزار نیروی مسلح برخوردار بود. در سال 2007 بیشتر از 1800 تن از نیروهای فارک کشته شدند و 2500 نفر دیگر نیز این گروه را ترک کردند. در میان این افراد کسانی وجود داشتند که برای مدت زمان 10 سال در فارک فعالیت کرده بودند.

آمریکا و اتحادیه اروپا گروه فارک را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار دادند. چند ماه پیش‌ ری‌یز و برخی دیگر از فرماندهان فارک با هدف به رسمیت شناخته شدن از سوی دولت کلمبیا، به مذاکره درباره آزاد کردن برخی گروگان‌های در اختیارشان اقدام کردند. در یک سوی این مذاکرات هوگو چاوز رئیس‌جمهوری ونزوئلا قرار داشت که ایدئولوژی چپ‌گرای او در ذائقه رهبران فارک خوشایند است.

در آن زمان پس از مذاکرات فارک و چاوز، در خلال 2 ماه گذشته 6 کلمبیایی آزاد شدند اما داستان‌هایی که از بدرفتاری‌های آنها با گروگان‌ها بر سر زبان‌ها بود موجب شد تا مردم کلمبیا ماه گذشته علیه این گروه شورشی در خیابان‌های کلمبیا تظاهرات کنند. گروه جدای‌طلب‌ فارک از 10 سال پیش تاکنون ده‌ها نفر از شخصیت‌های مختلف کلمبیا را در اسارت خود دارد. استان تولیما در همسایگی بوگوتا پایتخت کلمبیا از سال 1964 میلادی، زمان پدید‌آمدن شبه‌نظامیان کلمبیایی موسوم به فارک، شاهد درگیری و کشتارهای زیادی بوده و در جنگ‌های داخلی میان گروه جدایی‌طلب فارک و نظامیان کلمبیا که اغلب در رابطه با مواد مخدر بوده است، سالانه هزاران نفر کشته می‌شوند. برای دولت پرزیدنت‌ آلوارواوریب و همچنین با در نظر گرفتن منفعتی که آمریکا به دست می‌آورد، مرگ‌ ری‌یز به معنای کار‌آمدی راهبردی است که بر بهبود ظرفیت‌های نظامی به وسیله تقویت ارتش و نیروهای اطلاعاتی، تمرکز می‌کند. دولت کلمبیا تاکنون 4 میلیارد و 200 میلیون دلار از قبل کمک‌های نظامی از آمریکا دریافت کرده است.

شورشیان فارک گروهی هستند جدایی‌طلب فعال و برخوردار از منابع مادی گسترده. آنها البته از همان شیوه‌های مبارزاتی تمامی گروه‌های شورشی که در طول 3 دهه گذشته در آمریکای جنوبی ظهور کردند، پیروی می‌کنند. بسیاری از گروه‌های مسلح آمریکای جنوبی در طول نیم‌قرن گذشته توسط دولت‌های خود سرکوب شده‌اند اما جنبش فارک برای مدت زمان 44 سال است که کماکان فعال است. البته یکی از دلایل دوام آوردن فارک مربوط به رواج گسترده تجارت موادمخدر در کلمبیا و متعاقبا برخورداری از منابع مالی گسترده است. گروه فارک یکی از اصلی‌ترین تجارت‌کنندگان کوکائین در کلمبیا است و بیشتر منابع مالی خود را از همین راه تامین می‌کند. تا آنجا که برخی از آمارها حکایت از این دارد که این گروه‌ هر سال درآمدی بین 250 تا 500 میلیون دلار از تجارت کوکائین کسب می‌کند.