بعد از تعطیلات سال نو مسیحی

ابوالقاسم قاسم‌زاده

بیش از دو ماه است که «جرج بوش» رئیس‌جمهور آمریکا مرحله به مرحله خود را از حالت‌ سیاست‌های تهاجمی در موقعیت تدافعی و توجیه شکست‌های سیاست خارجی دولت خود، می‌بیند. چنین شرایطی که دو حزب رقیب، جمهوری‌خواه و دمکرات برای انتخابات ریاست‌ جمهوری در مبارزه سیاسی برای کسب قدرت آینده بسر می‌برند، به یقین برای جرج‌بوش که یاست حزب جمهوری‌خواه را بعهده دارد حالت تدافعی ناخوشایند است. علی‌الخصوص که هجوم تبلیغی رسانه‌های داخلی آمریکا علیه سیاست خارجی دولت هر روز به روز شدت بیشتری می‌یاید.

گزارش البرادعی، گزارش سازمان ملی برآوردهای اطلاعاتی آمریکا (NlE) و مخالفت‌های چین و روسیه از ادامه روش گذشته درباره ایران و موضوع انرژی هسته‌ای آن،‌ عدم تشکیل نشست‌های کشورهای گروه 1+5 و نابسامانی در همراهی با طرح‌های رایس از سوی وزراء خارجه کشورهای اروپایی، ورود اولین محموله سوخت برای نیروگاه هسته‌ای بوشهر و... همگی، آشفتگی محیط سیاسی را برای دولت جرج‌بوش نشان می‌دهد. بر این اخبار اگر اوضاع آشفته در عراق، افغانستان بن‌بست در فلسطین اشغالی و ادامه بحران انتخاب ریاست جمهوری در لبنان را اضافه کنید، نشانه‌های عدم رضایت از دولت جرج‌بوش در داخل آمریکا و در اغلب کشورهای صنعتی جهان، بخصوص در اروپا نیز می‌توان دید. تعطیلات سال نو مسیحی اگر چه از التهاب اخبار سیاسی کاسته است، اما مسئولین سیاست خارجی در آمریکا و اروپا فعالیت وسیعی را برای کسب توافق پیش‌نویس جدیدی که در شورای امنیت سازمان ملل مطرح گردد، آغاز کرده‌اند. تاکنون اخبار بین‌المللی از عدم هماهنگی در کشورهای عضو 1+5 خبر می‌دهند. اما بعد از ورود محموله سوخت به بوشهر، با محور تأمین سوخت برای راکتورهای هسته‌ای ایران از طریق کشورهای اروپا،‌ روسیه و حتی آمریکا بار دیگر موضوع تعلیق غنی‌سازی هسته‌ای را پیش آورده‌اند. وزیر خارجه انگلیس با انتشار مقاله‌ای در روزنامه «پلی‌استار لبنان» با عنوان «چرا نباید فشار بر ایران را کنار بگذاریم» تلاش انگلیس، فرانسه و آلمان را برای ادامه همراهی با سیاست‌های فشار آمریکا علیه ایران تا پذیرش تعلیق غنی‌سازی را خواستار شده است. او در این مقاله ضمن تمجید از جایگاه قدرتمند ایران در خاورمیانه نوشته است که هیچ‌کس حقوق هسته‌ای ملت ایران را منکر نیست و کسی هم درصدد تغییر دولت و سیستم حکومتی در این کشور نمی‌باشد. بلکه تغییر سیاست‌ها و ایجاد روابط کل با غرب، منوط به کنار گذاشتن غنی‌سازی هسته‌ای است. وزیر خارجه انگلیس از جانب خود و سیاست‌های دولت‌های انگلیس، فرانسه و آلمان نوشته است که، «همگی ما ایران امن» مرفه و مورد احترام جامعه بین‌المللی را خواستار هستیم. ما می‌خواهیم ایران از نفوذ و موقعیت راهبردی و نقش تاریخی خود در منطقه استفاده کند.»

در هفته گذشته اغلب سیاستمداران اروپایی، در سخنان و یا در نوشته‌هایی که در روزنامه‌ها به چاپ رسانیده‌اند، ضمن تمجید از جایگاه قدرتمند ایران در منطقه خاورمیانه و تمایل داشتن روابط مطلوب با تهران، بار دیگر موضوع «تعلیق» را پیش کشیده‌اند. به زودی «خانم رایس» وزیر امور خارجه آمریکا دور جدید از حرکت سیاسی خود درباره ایران را با دو محور «تشویق و تهدید» آغاز خواهد کرد. برنامه و دستور کار این است که برای بعد از تعطیلات سال نو مسیحی، از هم‌اکنون هماهنگی نوبتی در گروه کشورهای 1+5 درباره ارائه پیش‌نویس جدید قطعنامه بوجود آید. برای «جرج‌بوش» که موضوع انرژی هسته‌ای ایران را، اصلی‌ترین محور از سیاست خارجی خود در  سال پایان دوره ریاست جمهوری می‌داند، بدست آوردن قطعنامه دیگری از شورای امنیت سازمان ملل، هر چند تکراری و یا بدون پیشنهادات جدید، یک موفقیت محسوب می‌گردد. نیاز به کسب توافق همراهان آمریکا در گذشته و ادامه سیاست تحریم علیه ایران در دستور کار فوری وزیر خارجه آمریکا است. تاکنون برخی از دولت‌های اروپایی بدون اینکه اعلام مخالفت جدی و شدیدی را ابراز دارند،‌ تلاش می‌کنند تا خود را کنار بکشند و از ادامه سیاست‌های غلط جرج‌ بوش، فاصله بگیرند روسیه و چین در این مرحله آشکارتر ظاهر شده‌اند اما همه تحلیلگران سیاسی در غرب معتقدند، هنوز نمی‌توان برای بعد از تعطیلات سال نو، پیش‌بینی قوی و روشنی انجام داد. همه‌ چیز بر مدار «احتمال سیاسی» می‌گردد. این نگاه در حالی که محافل سیاسی غرب مطرح است که مسئولین سیاست خارجی آمریکا همه تلاش‌ خود را برای پذیرش یک پیش‌نویس از جانب کشورهای همراه در گروه 1+5 بکار گرفته‌اند و خود را برای صدور قطعنامه  جدید در ماه آینده آماده نشان می‌دهند. حاصل جمع موقعیت زمانی سیاست آمریکا و اروپا را درباره ایران را می‌توان چنین رصد کرد.

1- تبلیغات و اعلام مواضع رسمی و غیررسمی و بطور دائمی برای ضرورت گفتگو مستقیم آمریکا و ایران، را می‌توان چنین رصد کرد.

2-همزمان با تبلیغ درخواست مذاکره و گفتگو، تاییید ادامه سیاست «تشویق و تهدید» که تشویق آن به تعلیق غنی‌سازی و تهدید آن به ادامه تحریم‌ها و یا صدور قطعنامه جدید برمی‌گردد، در صدر گزارش‌های خبری قرار دارد.

3- حالت انتظار برای بعد از تعطیلات سال نو مسیحی و این پرسش که آیا وزیر خارجه آمریکا موفق خواهد شد تا مواضع همه کشورهای عضو گروه 1+5 را با خود هماهنگ سازد؟ بسیاری از سیاستمداران در آمریکا و اروپا اکنون معتقدند و اعلام نیز کرده‌اند که، راه رفته تاکنون و روش‌های انجام شده از سوی «جرج‌ بوش» درباره ایران غلط و اشتباه بوده است.

این روش نیازمند تصحیح و تغییر است است و نباید آن را، همچنان ادامه داد. در حالیکه «جرج‌ بوش» هنوز هم می‌گوید، سیاست‌های تهدید و تحریم علیه ایران جواب می‌دهد. بعد از تعطیلات سال نو مسیحی، همچنان «ایران» موضوع روز در داخل آمریکا برای مبارزات انتخاباتی ریاست جمهوری و در اتحادیه اروپا در تبیین جایگاه بین‌المللی اروپا، باقی خواهد ماند.