علی موسویخلخالی
حضور محمود احمدینژاد، رییسجمهوری ایران در نشست سران شورای همکاری خلیج فارس دیروز در دوحه پایتخت قطر برگزار شد با شگفتی بسیاری از روزنامهنگاران و رسانههای بینالمللی مواجه شده است، به گونهای که بسیاری از روزنامههای عرب همچون روزنامه المستقبل چاپ بیروت، احمدینژاد را ستاره نشست سران شورای همکاری خلیجفارس دانستهاند.
محمدعلی حسینی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفته است که این برای نخستینبار است که از رییسجمهوری ایران خواسته میشود در نشست شورای همکاری خلیجفارس حاضر شود. وی در اینباره گفت: آقای احمدینژاد به صورت رسمی از سوی شیخحمد بن خلیفه آلثانی، امیر قطر برای حضور در این نشست دعوت شده است.
حسینی دعوت از رییسجمهوری ایران را برای حضور در این نشست را بسیار مهم توصیف کرد و گفت: این نخستین بار است که یک مقام عالی ایران دعوت میشود به طور رسمی در این نشست حضور داشته باشد.
وی در ادامه افزود: حضور آقای احمدینژاد در این نشست پدیده بسیار مهمی است که میتواند منجر به افزایش همکاریهای ایران با کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس شود.
در این میان عبدالرحمان بن حمد العطیه، دبیر کل شورای همکاری خلیجفارس نیز تأکید کرده است: دعوت از رییسجمهوری ایران یک پیشنهاد خاص از سوی یکی از اعضای شورا نبوده بلکه تمام اعضای شورای همکاری خلیجفارس با رغبتی، مشترک خواهان حضور محمود احمدینژاد، رییسجمهوری ایران در این نشست بودهاند.
وی در ادامه افزود: ما همه تمایل داشتیم که وی نطق جلسه افتتاحیه را ایراد کند. حاضران در این شورا انتظار دارند نطق رییسجمهوری ایران حاوی نکات اطمینانبخشی به اعضای شورا برای تضمین امنیت منطقه و گسترش صلح و ثبات در آن باشد.
چشمان متحیر جهانیان
در حالی که غرب تلاش میکند ایران را به دلیل فعالیتهای هستهایاش به انزوا بکشاند و از آنجا که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس همگی متحد غرب به ویژه آمریکا هستند، حضور رییسجمهوری ایران در این نشست باعث شگفتی بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان بینالمللی شده است. به اعتقاد آنها این اقدام میتواند ایران را از انزوا خارج و اهمیت آن را به جهانیان گوشزد کند؛ موضوعی که ظاهرا کشورهای منطقه به اهمیت آن بیش از غربیها واقفند.
یک دیپلمات غربی در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه گفته است که سازمانهای دیپلماسی غرب اهمیت بسیاری به این نشست دادهاند و با چشمانی خیره به این نشست مینگرند. حضور رییسجمهوری ایران در نشست شورای همکاری خلیج فارس اقدامی ناباورانه است که میتواند یک امتیاز بزرگ رسانهای برای ایران به ارمغان آورد.
خالدالدخیل تحلیلگر، نویسنده و روزنامهنگار عربستانی نیز در اینباره میگوید: حضور احمدینژاد در این نشست بسیار مهم است، بویژه آن که پس از نشست آناپولیوس و شکست گفتوگوهای خاویر سولانا با سعید جلیلی فضای تازهای به وجود آمده که ایران میتواند با حضور در این نشست بهرهبرداریهای لازم را از آن ببرد.
وی در ادامه میافزاید: رییسجمهوری ایران تا زمانی پا به نشست شورای همکاری خلیجفارس گذارده که بحران ایران و غرب بر سر پرونده هستهای شدت گرفته است. حضور وی در این نشست بدین معنا است که کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس رو در روی آمریکا که همپیمان آن هستند ایستاده و تلاش میکنند به ایران تضمین و اطمینان بدهند. اطمینان به این که کشورهای حاشیه خلیج فارس در صورت تحرک نظامی احتمالی علیه ایران پایگاهی علیه آنها نخواهند شد و این میتواند امتیاز بزرگی برای ایران محسوب شود.
وی همچنین گفت: استراتژی کشورهای حاشیه خلیج فارس میتواند استراتژیای رو در روی سیاستهای غرب که تلاش میکند با اعمال تحریم علیه ایران آن را تحت فشار بگذارد، به حساب آید.
میتوان گفت، بیشتر روزنامههای مطرح عرب مشابه همین تحلیل را ارایه دادهاند. جملگی آنها تاکید داشتهاند، از آنجا که گزارشها نشان داده ایران به هیچ عنوان بدنبال دستیابی به سلاح هستهای نیست و این تعهد را احمدینژاد طبیعتاً دوباره در دوحه خواهد داد، باعث میشود تهران به همراه نتایجی که احتمالا از این نشست به دست خواهد آورد، احساس آسودگی بیشتری کند و این موضوع شاید بتواند ایران را به پاسخگویی بیشتر به پرسشهای غرب بیشتر ترغیب کند. کشورهای حاشیه خلیج فارس تلاش میکنند بیش از این بحران موجود میان ایران و غرب عمیق نشود، زیرا به خوبی میدانند هر اتفاق خطرناکی علیه ایران حتما آنها را در نیز با خطر مواجه خواهد کرد، اما این بدان معنا نیست که ایران از فعالیتهای هستهایاش دست بکشد. نباید شک کرد که رییسجمهوری ایران در دوحه به حاضران نشست اطمینان داد که ایران به هیچ عنوان حاضر نیست غنیسازی اورانیوم را متوقف کند اما به آنها اطمینان میدهد که فعالیتهای هستهایاش هیچ تهدیدی علیه آنها نخواهد بود.
مفاد مذاکرات
برخی از منابع خبری مفاد موضوعاتی که در بیستوهشتمین نشست سران شورای همکاری خلیجفارس مورد بررسی قرار گرفتند را اعلام کردهاند.
پیشنهاد تشکیل یک پیمان استراتژیک امنیتی که کویت در نشست قبلی این شورا در ریاض با هدف ایجاد یک توازن قوا در منقطه مطرح کرده بود، از موضوعاتی است که در این نشست مورد بررسی قرار گرفت. موضوعی که پیشبینی میشود از آنجا که یکی از دلایل مطرح شدن آن به نفوذ ایران در منطقه باز میگردد، با حضور رییسجمهوری ایران و احتمالاً توضیحات وی در اینباره اهمیت بیشتری یابد.
موضوعات سرزمینهای اشغالی فلسطین، نتایج کنفرانس آناپولیس، لبنان، سودان و سومالی نیز از دیگر موضوعاتی است که با حضور رییسجمهوری ایران مورد بررسی قرار گرفته است.
اما یکی از موضوعاتی که به طور قطع به آن پرداخته شد، موضوع عراق است که با حضور احمدینژاد و اتهامهایی که متوجه ایران است، از اهمیت دوچندانی برخوردار است.
یکی از مقامهای بلندپایه شورای همکاری خلیج فارس در اینباره گفت: موضوع هستهای تنها موضوع نیست که اعضای شورا قصد دارند درباره آن با رییسجمهوری ایران به تفاهم برسند، بلکه نقش ایران در عراق که طبیعتا کشورهای شورای همکاری خلیج فارس انتظار دارند مثبت و بسیار پررنگتر باشد بهگونهای که بتواند نگرانیهای آنها را درباره آینده عراق رفع کند از دیگر موضوعاتی است که به طور قطع با رییسجمهوری ایران به بحث گذاشته خواهد شد.