نگاه غرب به گزارش البرادعی
به دنبال روزنههای فشار
گروه سیاسی: روز دوشنبه 6 اسفند کشورهای 1+5 در آمریکا تشکیل جلسه دادند تا به بحثهای خود درباره پرونده هستهای ایران پس از انتشار گزارش محمد البرادعی ادامه دهند. این کشورها حتی پیش از انتشار گزارش البرادعی پیشنویس قطعنامه خود علیه ایران را برای بررسی به شورای امنیت سازمان ملل هم ارسال کردند. آمریکا خواهان آن است که رایزنیهای شورای امنیت برای بررسی قطعنامه بعدی (دو قطعنامه 1737 و 1747 قبلا صادر شده است) از هفته آینده آغاز شود. ولی اینکه کشورهای اروپایی نیز به این سرعت چنین خواستهای داشته باشند و یا اعضای غیردائم شورای امنیت سازمان ملل (لیبی، آفریقای جنوبی، اندونزی، ویتنام) هم با تصویب قطعنامه موافق باشند جای پرسش دارد. قطعنامه بعدی قرار بود اردیبهشت گذشته تصویب شود که تاکنون به تعویق افتاده است.
محتوای تازهترین گزارش البرادعی دبیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران مانند همیشه بخشی به نفع ایران و اعلام حل بسیاری از مشکلات موجود در این پرونده و بخشی هم به نفع نظرات آمریکا و کشورهای اروپایی با اشاره به ابهامات موجود در پرونده بود.
مقامات ایرانی مرتبط با این پرونده از این گزارش ابراز رضایت کردند. رئیسجمهوری از برگزاری جشن هستهای در روز 20 فروردین خبر داد و تاخیر در برگزاری این جشن را همزمانی آن با ایام سوگواری ماه صفر اعلام کرد. احمدینژاد همچنین وعده داد که خبرهای خوشتری نیز در آینده خواهیم شنید. وی با تاکید اعلام کرد که پرونده هستهای ایران مختومه و پایان یافته است.
از اخباری که در داخل ایران جریان دارد و استقبال گستردهای که از گزارش البرادعی شده است که بگذریم در خارج از ایران نیز خبرگزاریها و تحلیلگران سیاسی تفاسیر خود را از این گزارش ارائه کردهاند. از آنجا که این گزارش میتواند در ادامه مسیر پرونده ایران نقش مؤثری بازی کند، توجه کامل به همه جوانب آن میتواند چشمانداز دقیقتری از آینده این پرونده و مسیری که بعد از گزارش طی خواهد شد، ارائه دهد.
نکتههای مورد توجه غربیها در گزارش
آمریکا و برخی کشورهای اروپایی پس از انتشار گزارش با استناد به بخشهایی از آن، از صدور قطعنامه سوم تحریمها علیه ایران سخن راندند. حتی فرانسه و انگلیس پیشنویس اصلاح شده قطعنامه سوم را رسما به شواری امنیت ارائه دادند.
برخی تحلیلگران غربی گفتهاند در گزارش 11 صفحهای البرادعی آمده که ایران مفاد 2 قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر توقف غنیسازی اورانیوم را به اجرا درنیاورده و علاوه بر این، نسل جدیدی از سانتریفیوژها را در تاسیسات اتمیاش به کار گرفته که میتواند غنیسازی اورانیوم را تسریع کند. همچنین در این گزارش ذکر شده که ایران در زمان تعیین شده به همه پرسشهای آژانس پاسخ نداده و از پذیرش پروتکل الحاقی امتناع ورزیده است. اگر چه که ایران مفاد 2 قطعنامه صادر شده پیشین را فاقد وجاهت قانونی میداند و ادامه فعالیت صلحآمیز هستهای را حق مسلم خود، اما این موارد روزنههایی مهم است که در گزارش البرادعی محل سوءاستفاده دشمنان ایران قرار گرفته است.
در همین باره روزنامه واشنگتنپست، در شماره روز 23 فوریه نوشت: دولت بوش پس از انتشار گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تلاشهای خود را برای اعمال تحریمهای شدیدتر علیه ایران افزایش داده است. انتظار میرود مناظره بر سر تحریمها شدت یابد. در حال حاضر، چهار کشور عضو شورای امنیت، آفریقای جنوبی، لیبی، اندونزی و ویتنام، نسبت به تصویب سومین قطعنامه علیه ایران ابراز تردید کردهاند. مخالفت روسیه و چین نیز آمریکا را وادار کرده است تحریمهای شدیدی که نیروهای مسلح ایران را هدف خواهند گرفت، کاهش دهد. اما در عوض نتیجه مذاکرات 22 ژانویه در برلین، کسب توافق ضعیفی درباره انجام اقدامات داوطلبانه در خصوص نظارت بر معاملات مالی، فروش تسلیحات و سفر مقامات بلندپایه به ایران است.
سرانجام کار
برخی تحلیلگران با اشاره به اشراف پیش هنگام کشورهای اروپایی و آمریکا بر متن گزارش البرادعی و تحت فشار گذاشتن او برای ایجاد تغییرات در متن گزارش علیه ایران معتقدند که آنها با موجسازی تبلیغاتی و طرح مباحث انتقادی در زمان بررسی گزارش البرادعی، زمینه اتفاق نظر بیش از پیش در شورای امنیت را فراهم ساخته و فشارهای سیاسی و اقتصادی علیه ایران را افزایش میدهند زیرا گزارش البرادعی در بخش تامین خواستههای مصرح در قطعنامهها که مهمترین آنها تعلیق غنیسازی اورانیوم است کاملا منفی و در بخش انجام همکاریهای اخیر نیز غیرکامل و در نتیجه توأم با ادامه پارهای ابهامها است. گزارش البرادعی بار دیگر با صراحت یادآور شده که قادر به تائید غیرنظامی بودن برنامههای توسعه اتمی ایران نیست. ضمن آنکه دلیلی برای اثبات عکس آن را نیز در اختیار ندارد.
روز گذشته پایگاه خبری بیبیسی به نقل از سفیر بریتانیا در آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادعا کرد: ایران پس از توقف اولیه برنامه سری تسلیحات اتمی خود در سال 2003، ممکن است این برنامه را مجددا از سر گرفته باشد. این در حالی است که گزارش برآورد اطلاعات ملی آمریکا پیشتر خاطرنشان کرده بود ایران برنامه تسلیحات اتمی خود را در سال 2003 متوقف کرده است. اما سیمون اسمیت ادعا کرد که معلوم نیست که این طرح پس از سال 2004 به طور فعال در حال اجرا بوده یا آنکه ایران در این تاریخ تنها مشغول بررسی عملکرد گذشته خود بوده است:
تحلیلگران معتقدند با توجه به این نکته که همکاری اخیر ایران با آژانس تنها منوط به رفع ابهام از گذشته برنامههای اتمی ایران بوده و نه رفع نگرانیهای جاری شورای امنیت از آینده آن، این موضوع میتواند بستر مناسبی برای ادامه فشارهای گذشته بر ایران باشد.
از سوی دیگر تحلیلگران دیگری معتقدند که آمریکا و برخی از اعضای گروه 1+5 درصدد هستند به اتکای همان روزنههایی که البرادعی در گزارش خود فراهم آورده است، قطعنامهای هر چند نیمبند و سست ارائه دهند تا به منظور ادامه فشارهای خود بر ایران به افکار عمومی نشان دهند که ایران هنوز از محل فعالیت هستهای خود قطعنامه دریافت میکند. این در حالی است که روسیه و چین به استناد بخشهای مثبت گزارش البرادعی کماکان میتوانند حداقل راهبرد تاخیر در قطعنامه سوم را اتحاذ کنند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
