* پس از آن که مشرف در ماه مارس «افتخار محمد چوهدری»، رئیس دیوان عالی پاکستان را بر کنار کرد، تا به امروز حدود 100 نفر در خشونتهای سراسر کشور جان خود را از دست دادهاند. تظاهرات گسترده نیز که هر روز و با هدف درخواست از مشرف برای کنارهگیری از قدرت برگزار میشود به جز فلج کردن شهرها نتیجهای در بر نداشته است. آیا پاکستان به سوی هرج و مرج کشیده میشود؟
** ژنرالها همواره نفرینی برای کشور ما بودهاند. همه کودتاها در پاکستان به فاجعه منجر شده است. جایگاه پارلمان تا سطح یک پارلمان فرمایشی تنزل یافته است. پارلمان دیگر قدرتی ندارد و ژنرالهای یونیفورم پوش هر زمان که بخواهند میتوانند آن را منحل کنند. مشرف را قانون اساسی دست برده و اکنون نوبت دخالت در قوه قضائیه است. بنابراین، جای تعجب نیست اگر خیابانها به هرج و مرج کشیده شدهاند.
* اما از آن هنگام تاکنون، خشونت و خونریزی به سراسر کشور، بویژه مناطق دور افتاده و مرزهای افغانستان گسترش یافته است.
** از زمانی که مشرف قدرت گرفته خشونت در پاکستان افزایش یافته است. احزاب منطقه قبیلهای بلوچستان از مشرف نفرت دارند زیرا او با بهرهگیری از ارتش رهبر محبوبشان نواب بوگتی را در روز روشن به قتل رساند. گروههای حامی طالبان نیز از او منتقر هستند، زیرا وی از جنگ آمریکا بر ضد طالبان حمایت میکند. دست آخر آن که، نزدیک به تمام احزاب و گروههای سیاسی کشور وی را مسئول شورشها و کشتارهای تازه در کراچی میدانند. اوضاع بدتر هم خواهد شد.
* سال گذشته شما و رقیب سیاسیتان بینظیر بوتو توافق کردید تا برای بازگرداندن دموکراسی به پاکستان همکاری کنید. با توجه به اوضاع جاری کشور آیا زمان همکاری و حضور شما در این اوضاع فرا رسیده است؟
** برای این منظور، این جنبش باید تبدیل به یک قیام بزرگ شود. من و خانم بوتو نه تنها خواهان احیای دموکراسی، بلکه به نحوی خواهان تقویت آن هستیم که اگر ارتش برای سرکوب آن برخاست، در برابر آن دستان خود را از سیاست بشوید و به قانون اساسی پاکستان احترام بگذارد.
* اما اندکی پس از امضای «منشور مشترک دموکراسی» با خانم بوتو، وی قراردادی با مشرف امضا کرد که بر اساس آن او نخستوزیر و مشرف رئیسجمهور باشد. ناظرانی که حکومت ارتش را مایه ثبات بیشتر در پاکستان میدانند از این توافق بوتو و مشرف شگفتزده نشدند.
** بوتو در تلویزیون اعلام کرد که با مشرف در ارتباط است اما هرگونه قرارداد و توافقی را با وی رد کرد. منشور مشترک ما به صراحت اعلام میکند که نباید با دیکتاتورهای نظامی گفتوگو کرد. من به سهم خودم به آن متعهد بودهام.
* آمریکا نیز خواستار احیای دموکراسی در پاکستان است...
** ... مطمئناً، البته با حمایت از یک رئیسجمهور یونیفورم پوش در اسلامآباد. این بیشتر به یک شوخی میماند...
* از سوی دیگر، ژنرال مشرف مهمترین متحد واشنگتن در جنگ بر ضد ترور در منطقه است. او چه در رأس قدرت بماند یا نماند، جنگ به رهبری آمریکا ادامه خواهد یافت. با توجه به این که بسیاری از رای دهندگان پاکستانی مخالف حضور آمریکا در کشورشان هستند تا چه اندازه احتمال دارد که یک دولت دموکراتیک پاکستانی از جنگ به رهبری آمریکا حمایت کند؟
** من با بیل کلینتون رئیسجمهور سابق آمریکا، بدون این که هرگونه تضمینی به وی بدهم، روابط خوبی داشتم. بنابراین دلیلی نمیبینم که به بوش تضمینی بدهم. ما تنها در صورتی در جنگ دیگران شرکت میکنیم که از لحاظ فکری خود را به آن متعهد بدانیم. اما آمریکا و همه قدرتهای خارجی باید بدانند: اگر تنها از یک فرد حمایت کنند 160 میلیون پاکستانی مشتاق دموکراسی را بیگانه و منزوی خواهند کرد.