صف‌بندی‌های لبنان

عباس سیدمیر جمکرانی
به دنبال ترور رفیق حریری نخست وزیر سابق لبنان در بهمن ماه سال گذشته قطعنامه 1559 در شورای امنیت به تصویب رسید. یکی از بندهایی که در این قطعنامه مورد تاکید قرار گرفته خلع سلاح شبه نظامیان مستقر در لبنان است. منظور از شبه نظامیان نیروهای مقاومت اسلامی جنوب لبنان هستند که از حمایت گسترده مردمی برخوردارند. در همان زمان زمزمه هایی در سطوح بین المللی برای خلع سلاح این نیرو شنیده شد. اما در همان زمان تمام گروه های سیاسی، مذهبی و طایفه ای لبنان یکپارچه از مقاومت اسلامی حمایت کردند و آن را سلاحی در برابر اشغالگری دانستند.
دولت بیروت در کنار سایر گروه های سیاسی لبنان بحث در این زمینه را یک مسئله داخلی اعلام کرد. کشورهای غربی از جمله فرانسه و آمریکا دریافتند تنها راه اجرای این بند قطعنامه 1559 شورای امنیت، کمک گرفتن از عناصر و جریانات سیاسی لبنان است که به غرب نزدیکی بیشتری دارند مثل ائتلاف 14 مارس. این ائتلاف متشکل از گروه هایی است که همسویی بیشتری با سیاست های واشنگتن و پاریس دارند و حتی برخی از عناصر ائتلاف 14 مارس از برقراری روابط با اسرائیل گریزان نیستند. مضافا به اینکه ائتلاف 14 مارس نفوذ گسترده ای در سطوح مختلف سیاسی لبنان دارد. به طوری که جناح اکثریت در پارلمان و هیئت دولت لبنان را تشکیل می دهد. به هرحال رایزنی های کشورهای غربی با دولت فواد سینیوره باعث شد تا این دولت در غیاب وزیران شیعه کابینه خود، با ارسال نامه ای به سازمان ملل بر خلع سلاح شبه نظامیان (مقاومت اسلامی جنوب لبنان) تاکید کند. این اولین شکافی بود که در عرصه داخلی لبنان در مورد حمایت از مقاومت به وجود آمد.
وزیران شیعه کابینه سینیوره در اعتراض به این اقدام از 22 شهریورماه گذشته از شرکت در جلسات هیئت دولت خودداری کردند که این امر موجب شد دولت سینیوره با بحران های تازه ای روبه رو شود. همزمان با رایزنی های سیاسی برای پایان دادن به این بحران بحث مالکیت مزارع شبعا توسط برخی از جریانات وابسته به ائتلاف 14 مارس مطرح شد. از جمله افرادی که لبنانی بودن این مزارع را زیر سوال بردند ولید جنبلاط رهبر حزب سوسیالیست ترقی خواه لبنان بود. هدف وی، مخدوش ساختن مشروعیت در جنوب لبنان بود. اما تلاش های جنبلاط و همفکران او با موفقیت چندانی روبه رو نشد. با این حال آنان دست از تلاش برنداشتند. به طوری که هفته گذشته جنبلاط (نماینده تفکر خلع سلاح مقاومت) مواضع تندی علیه نیروهای مقاومت اسلامی گرفت.
او گفت: شبه نظامیان جز خودروهای بمب گذاری شده و سلاح پست و کثیف چیز دیگری در اختیار ندارند. آنان کشورشان را دوست ندارند(!) به همین دلیل ائتلاف 14 مارس قصد دارد مقابل این یاغی ها بایستد. به دنبال این اظهارات گروه ها و جریانات سیاسی- مذهبی علیه جنبلاط موضع گیری کردند. حتی ژنرال میشل عون فرمانده سابق ارتش لبنان و یکی از جنگ سالاران این کشور در جریان جنگ های داخلی لبنان گفت: سلاح مقاومت سلاح کثیفی نیست. تاکنون این سلاح در لبنان علیه کسی به کار نرفته بلکه برای آزادی سرزمین های اشغالی لبنان مورد استفاده قرار گرفته است.
در همین حال هفته نامه الانتقاد چاپ بیروت نوشت: ولید جنبلاط و سینیوره به طور محرمانه در واشنگتن با مقامات آمریکایی درباره خلع سلاح مقاومت و عادی سازی روابط با اسرائیل توافق کرده اند. این اعتراضات و افشاگری ها سبب شد تا رهبر حزب سوسیالیست ترقی خواه لبنان از مواضع خود عقب نشینی کند و توطئه ای که از درون لبنان شکل گرفته بود، با درایت گروه های سیاسی این کشور با شکست مواجه شود اما این به معنای پایان توطئه علیه مقاومت نیست. باید منتظر بود و دید که بازیگران عرصه سیاسی لبنان در آینده چه نقش تازه ای را ایفا خواهند کرد.