راهی جز دیپلماسی وجود ندارد

شکستن پلمب های تأسیسات هسته ای نطنز به منظور انجام فعالیت های تحقیقات هسته ای زیرنظر کارشناس های آژانس بین المللی انرژی هسته ای بازتاب های فراوانی در سطح مقامات آمریکایی و اروپایی و نیز رسانه های گروهی دنیا درپی داشته است.
آمریکا، ترجیح گزینه دیپلماتیک
در این بین مقامات آمریکایی تلاش گسترده ای را برای ایجاد یک اجماع جهانی حول متوسطی از اهداف ضدایرانی این کشور آغاز کرده اند. خبرگزاری فرانسه روز گذشته در گزارشی به نقل از «اسکات مک کللان» سخنگوی کاخ سفید نوشت: تنها گزینه ما در مورد پرونده هسته ای ایران، ارجاع به شورای امنیت است. او در عین حال از نحوه مواجهه شورای امنیت با پرونده ایران سخنی به میان نیاورد.
در عین حال جرج بوش بعد از انجام مذاکرات با «آنجلامرکل» صدراعظم جدید آلمان از پیچیدگی پرونده ایران سخن گفت: او اگر چه ارجاع پرونده هسته ای ایران را نتیجه طبیعی بروز بن بست در مذاکرات هسته ای ایران و سه کشور، تروئیکای اروپایی اعلام کرد، گفت: امیدوارم مسئله فعالیت های هسته ای ایران از طریق دیپلماتیک حل شود. بوش در عین حال بحث را به نقطه ای برد که نشان دهنده تزلزل او در ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت است. وی گفت: «اگر ایران به سلاح هسته ای دست یابد خطری برای امنیت جهان است و باید سه کشور اروپایی تلاش کنند هرچند که ما تلاش خواهیم کرد و این پیامی مشترک برای ایرانی هاست.»
ایران خود بارها اعلام کرده است که قصد ندارد از تحقیقات هسته ای اش در زمینه نظامی استفاده کند.
هماهنگی چین و روسیه زمان بر و نامشخص است
رئیس جمهور آمریکا در عین حال به مواضع متفاوت چین و روسیه در ارجاع پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت و نیز نوع همکاری آنان اشاره کرد و گفت: چینی ها و روس ها نظر مستقلی در قبال فعالیت هسته ای ایران دارند.
در عین حال نیویورک تایمز با اشاره به مشکلات آمریکا در رسیدن به توافق با کشورهای روسیه و چین در خصوص فعالیت هسته ای ایران، نوشت: «بوش قصد داشت، آمریکا را در موضعی قرارندهد که اقدامات بسیار جدی علیه ایران را در حالی در خواست کند که مذاکرات با دیگر کشورها بویژه روسیه و چین در جریان است.
این روزنامه آمریکایی در عین حال نوشت که بوش و مرکل صدراعظم آلمان در گفت وگوهای خود به حل مسالمت آمیز مسئله هسته ای ایران از طریق گفت وگوهای دیپلماتیک ابراز علاقه کرده اند.
همزمان با گفت وگوهای رئیس جمهور آمریکا و صدراعظم جدید آلمان، یک مؤسسه آمریکا با اشاره به عکس های ماهواره ای که اخیراً از تأسیسات هسته ای ایران تهیه شده است، نوشت: هیچ نشانه ای از فعالیت تسلیحات هسته ای در تأسیسات نطنز وجود ندارد.
مذاکرات دوشنبه- بدون بیانیه
در همان حال خبرگزاری آلمان از گفت وگوهای مشترک وزرای خارجه آلمان، انگلیس، فرانسه، آمریکا، چین و روسیه در روز دوشنبه هفته آینده در لندن خبر داد و از قول سخنگوی وزارت خارجه انگلیس نوشت: این گفت وگوی دیپلماتها با دیپلماتهاست و در انتهای آن هیچگونه بیانیه علنی منتشر نخواهد شد.
اوضاع پیچیده تر می شود
با توجه به سختی مواضع چین و روسیه در قبال موضوع هسته ای ایران، آمریکا مذاکرات فشرده ای را با این دو کشور آغاز کرده است. خبرگزاری جمهوری اسلامی از «پکن» گزارش داد، «مارک کرک» رئیس هیئت کاری کنگره آمریکا که سرگرم دیدار از چین است با مقامات این کشور درباره پرونده هسته ای ایران گفت وگو کرده است.
در همان حال شبکه خبری «آسیا آبزرور» هنگ کنگ به نقل از «مارک کرک» نوشت: چینی ها گفته اند که درباره اینکه ایران نباید سلاح هسته ای داشته باشد با آمریکایی ها همکاری خواهند کرد. این نشان می دهد مذاکرات آمریکا و چین چندان تغییری در مواضع چینی ها ایجاد نکرده است.
خبرگزاری فرانسه نیز نوشت: رایس مشاورات فشرده ای با همتای چینی خود انجام داده است ولی تاکنون تغییر چندانی در مواضع این کشور به وجود نیامده است.
این خبرگزاری نوشت؛ نماینده چین در سازمان ملل روز جمعه اعلام کرد فرستادن پرونده ایران به شورای امنیت اوضاع را پیچیده تر می کند.
همین گزارش حاکی است، وزیر خارجه آمریکا مذاکرات فشرده ای نیز با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه در مورد پرونده هسته ای ایران داشته است.
تقاضای تشکیل اجلاس شورای حکام
خبرگزاری فرانسه نوشت: ممکن است نتیجه مذاکرات روز دوشنبه شش کشور غربی، درخواست برای تشکیل اجلاس اضطراری شورای حکام انرژی هسته ای بمنظور بحث درباره ارجاع پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل باشد.
خبرگزاری شینهوا چین هم گزارش داد: اندری دنیسوف نماینده روسیه در سازمان ملل هم در مورد نتایج نشست روز دوشنبه شش کشور در لندن گفت: ممکن است نتیجه این نشست تصمیم گیری برای رفتن به شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی باشد.
بازی خطرناک ایران برای غرب
نماینده روسیه در عین حال به بازی ایران در قبال این موضوع اشاره کرد و گفت: در صورتی که ایران از پروتکل الحاقی معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای خارج شود قطعاً اوضاع غیرقابل پیش بینی خواهد شد. وی گفت: هم اینک تحقیقات هسته ای ایران زیرنظر آژانس صورت می گیرد اما هیچکس نمی داند که بعد چه رخ خواهد داد. به همین علت ما باید بسیار دقت کنیم و باید در این باره دوباره فکر کنیم.
اینترفاکس به نقل از سخنگوی وزارت خارجه روسیه هم اعلام کرد: ما با سه کشور اروپایی و دیگر طرفها که در تعیین ساز و کارهای گزینشی برای حل برنامه هسته ای ایران از طریق روش های سیاسی و دیپلماتیک مشارکت دارند، رایزنی خواهیم کرد.
سه سناریو
یک کارشناس روس به روزنامه روسی «راسیکا گازیه تا» گفت سه سناریو مطرح است: 1- نتیجه فشارهای کنونی ممکن است به ترغیب ایران به همکاری بیشتر با طرح روسیه منجر شود. مقامات کرملین برای دستیابی به چنین نتیجه ای تمام سعی خود را بکار می بندند. 2- تمام اعضای شورای امنیت به قطعنامه ای علیه ایران رأی دهند ولی چین وتو کند. این هم به نفع روسیه است چرا که مذاکرات ایران و روسیه ادامه می یابد. 3- پرونده ایران به شورای امنیت ارجاع نشود به دلیل عدم آمادگی غرب برای تصمیمات بعدی.
یک کارشناس ایرانی نیز به خبرگزاری فارس گفت با توجه به فرا رسیدن زمان ریاست اتریش بر شورای امنیت سازمان ملل می توان به موضع بهتری از سوی شورا امیدوار بود. اصغر دستمالچی در عین حال تأثیر مدیریت اتریش بر این شورا را محدود و شکننده ارزیابی کرد.