واشنگتن چاره‌ای جز تغییر استراتژی ندارد

دانشگاه مریلند در واشنگتن اخیرا با برگزاری سمیناری تحت عنوان «روابط ایالات متحده آمریکا با جهان اسلام» به بررسی دیدگاه های مختلف در باره موضوع پرداخته است. در این سمینار «ویلیام کوهن» وزیر دفاع اسبق آمریکا در دوران ریاست جمهوری کلینتون، «انور ابراهیم» معاون نخست وزیر سابق مالزی ونیز «شبلی تلحمی» استاد علوم سیاسی در دانشگاه مریلند شرکت داشتند.
دکتر Taqrir Washington به گزارش خبرگزاری قدس به نقل از سایت «ادوارد مونتگمری» رئیس دانشکده علوم رفتاری واجتماعی این دانشگاه در آغاز کار این سمینار علت برگزاری آنرا نتایج یک نظر سنجی دانست که طی ماه اخیر به عمل آمده بود و نشان داد که موقعیت ایالات متحده در میان شهروندان کشورهای اسلامی بطور گسترده ای در حال افول است. به گفته وی بیشتر کسانیکه در این باره از آنان نظر سنجی شده است، گفته اند که هدف آمریکا از گسترش دمکراسی در خاورمیانه جدی نیست بلکه برای پشتیبانی از رژیم صهیونیستی و کمک به وضعیت آمریکا در عراق است.
دانشگاه مریلند با همکاری موسسه «زغبی اینترناسیونال» در شهریور ماه گذشته نیز اقدام به انجام یک نظرخواهی در شش کشور کرده بود که طی آن از شهروندان اردن، لبنان، مغرب، عربستان سعودی، مصر و امارات عربی متحده درباره واقعیت ادعای واشنگتن در مورد گسترش دمکراسی در خاورمیانه و کشمکش اعراب ورژیم صهیونیستی پرسش شده بود که خبرگزاری رویتر نیز نتایج آنرا در آذر ماه منتشر ساخت. در این سمینار خانم «رابن رایت» نویسنده و سردبیر بخش دیپلماتیک روزنامه «واشنگتن پست» این سوال را خطاب به سه شرکت کننده در سمینار مطرح کرد: «روند روابط دولت ایالات متحده آمریکا با جهان اسلام» را چگونه می‌بینید؟
« ویلیام کوهن» در آغاز چنین گفت: «دیدگاه ملتهای خاورمیانه و دیگر ملل جهان اسلام درباره ایالات متحده بسیار ناهنجار است واین موضوع چندین علت دارد: نخست آنکه این ملتها دولت واشنگتن را یک امپراتوری استعمارگر می دانند که از دیدگاه آنان چنین کشورهائی بسیار قابل انتقاد می باشند. دوم اینکه این دیدگاه منفی از سوی ملل عرب ومسلمان تازگی ندارد چون آنان از چندین دهه قبل سیاست آمریکا را منافقانه و جانبدارانه از اسرائیل می دانند که علیه منافع مسلمانان و اعراب به ویژه در رابطه با کشمکش اعراب واسرائیل عمل می کند. سوم حضور نیروهای آمریکائی در کشورهای خاورمیانه بر نارضایتی ملل منطقه افزوده به ویژه که روند دخالت واشنگتن در امور داخلی کشورهای منطقه را گسترش داده است».
در این باره دکتر انور ابراهیم گفت: «ایالات متحده آمریکا به سیاستهای مستکبرانه خود در برابر جهان اسلام آنچنان ادامه داده که نشان می دهد نه تنها جهان اسلام دیدگاه مثبتی درباره واشنگتن ندارند بلکه تمامی آسیائی ها از جمله مسیحیان و بودائیان کشورهای آسیائی نیز دیدگاه خوبی درباره ایالات متحده ندارند». انور ابراهیم اضافه کرد: «ایالات متحده در گذشته و برای رویائی با خطر کمونیسم سعی داشت روابط خوبی را با حکومتها و ملل آسیائی داشته باشد اما این روند با فروپاشی شوروی دگرگون شد وبه شدت تغییر یافت و به صورت رویاروئی آمریکا با مسلمانان در آمد».
دکتر شبلی تلحمی سومین سخنران این سمینار بود در این باره گفت: «جهان عرب همواره درباره کشمکش اعراب و اسرائیل به سیاستهای آمریکا با نگرانی و انتقاد می نگرد که اکنون مسئله عراق نیز بر آن افزوده شده است».
دکتر تلحمی اضافه کرد: «نتایج این نظر سنجی ها نشان داد که پشتیبانی مسلمانان ویا اعراب از القاعده به علت هواداری از این سازمان نمی باشد بلکه برای مقابله با سیاستهای نابخردانه واشنگتن است. دولت ایالات متحده آمریکا باید بداند هیچیک از ملل جهان اسلام به هیچ وجه از اندیشه های القاعده رضایت ندارند و از واشنگتن توقع دارند از ادعای تروریست بودن القاعده دست بردارد و آنرا به عنوان جانشین دشمن پیشین خود یعنی کمونیسم مطرح نکند».
دکتر تلحمی ادامه داد: «بسیاری از مسلمانان و اعراب در حال حاضر آمریکا را پس از اسرائیل دشمن خود می دانند که در این نظرسنجی به خوبی منعکس شده است و این در حالی است که موقعیت فرانسه در میان اعراب درحال بهبودی است درحالیکه فرانسه سابقه خوبی در رابطه با اعراب نداشته بلکه دارای سابقه خونینی در چند کشور عربی است».
خانم رایت سپس درباره چگونگی اقدام دولت آمریکا در برقراری موازنه میان ثبات وامنیت از یکسو و برقراری دمکراسی وحقوق بشر از سوی دیگر از شرکت کنندگان در این سمینار سؤال کرد.
در پاسخ به این سوال «ویلیام کوهن» وزیر دفاع سابق آمریکا گفت: «آمریکا باید سیاست ارتباط صحیح و گفتمان را با جهان اسلام برقرار کند» . وی با اشاره به سیاست واشنگتن در دوران پرزیدنت کلینتون در گفتمان با کشورهای خلیج فارس گفت: «ما هوادار گسترش اندیشه ها واصول دمکراسی هستیم بدون آنکه اعمال ویا گسترش آن تحمیلی ویا با بکارگیری زور باشد» . ویلیام کوهن سیاست کنونی کاخ سفید در عراق را مورد انتقاد قرار داد وافزود: در صورتیکه سیاست صحیحی در این زمینه اعمال شود امنیت وثبات به عراق باز خواهد گشت.
در همین زمینه «انور ابراهیم» درباره چند نمونه خارج از جهان عرب سخن گفت واشاره کرد که این کشورها چگونه توانستند بدون دخالت دیگران دمکراسی را برقرار کنند.
وی افزود: «اندونزی از سال 1955 (1334) شاهد تحول آرام و صلح آمیزی در برقراری دمکراسی بود که بر اساس انتخابات دمکراتیک صورت گرفت.
وی افزود جهان اسلام در روابط خود با ایالات متحده نیازمند دخالت کاخ سفید نمی باشد بلکه بیشتر به کمکهای اقتصادی نیازمند است.
انور ابراهیم با انتقاد از روش کنونی کاخ سفید در نامیدن مخالفان حمله آمریکا به عراق به جهادی ها یا وهابی ها گفت بکارگیری این واژه صحیح ودقیق نمی باشد و بازتاب منفی بر موضع مسلمانان دربرابر آمریکا می‌گذارد.
شبلی تلحمی نیز در این باره گفت: بیشتر مردم خاورمیانه خواستار دمکراسی می باشند اما درباره هدفهای آمریکا اطمینان ندارند وآنان از دهه 1970 (1350 ) و تاکنون سیاست آمریکا درباره کشورهایشان را بیطرفانه وخیرخواهانه نمی دانند وچنین به نظر می رسد که خاورمیانه در حال حاضر به آمریکا اطمینان ندارد.
تلحمی اضافه کرد: طرحهای آمریکا برای گسترش دمکراسی در خاورمیانه با موانعی روبروست از جمله اینکه ملل منطقه خواستار آزادی ودمکراسی هستند اما نه به بهای از دست دادن امنیت وثبات وهویت ملی خود.
شبلی تلحمی خطاب به رژیمهای دیکتاتوری عربی که اوضاع کنونی عراق را برای ترساندن ملل خود بکار می گیرند، گفت: باید میان برقراری امنیت وثبات ویا آشوب ودمکراسی یکی را برگزینند وهدف این سردمداران وادار کردن ملل خود به پذیرش ادامه حکومت خودشان است.
سپس وی در پاسخ به پرسش خانم رایت درباره چگونگی جلوگیری از» نبرد تمدنها «گفت: نخست باید مسئله فلسطین حل وفصل شود چون اعراب از منظر این مسئله به روابط خود با واشنگتن می نگرند و صلح باید از طریق بیت المقدس بگذرد.در همین زمینه انور ابراهیم گفت: آمریکا باید تحولاتی در زمینه اصلاح سیاسی واقتصادی در کشورهای اسلامی را تشویق کند بدون آنکه به اقدامات نظامی ویا دخالت مستقیم سیاسی مبادرت نماید.
شبلی تلحمی نیز اظهار داشت: بحران اعراب واسرائیل بطور ناخواسته بر روابط اعراب وآمریکا اثر گذاشته است و واشنگتن باید در تنظیم اولویتهای سیاسی خود تجدید نظر کند واز اعمال سیاستهائی دست بکشد که همه عقیده دارند هدف از آن تسلط بر منطقه و تخریب جهان اسلام است که هم اکنون بسیاری از ملل عرب ومسلمان درباره آمریکا چنین می‌اندیشند.