کاخ سفید و بازی با کارت مذاکره با ایران

مرتضی غرقی

شرایط آمریکا در عراق هر روز بحرانی‌تر می‌شد و فشار افکار عمومی و دموکرات‌ها برای تعیین تکلیف جنگ عراق، بوش را بشدت در تنگنا قرار داده است. از این‌ رو مذاکره با ایران در مورد امنیت عراق می‌تواند 3 پیامد مثبت برای جمهوریخواهان آمریکا در پی داشته باشد: 1- جلب نظر دموکرات‌ها و گروه مطالعات عراق که مذاکره با ایران و سوریه را پیشنهاد کرده بود. 2- دادن وعده به دموکرات‌ها و گرفتن فرصت بیشتر برای اجرای طرح‌های امنیتی بوش در عراق.

3- گشودن باب مذاکره با ایران با هدف بهره‌برداری سیاسی در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008.

بوش با این اهداف به مذاکره با ایران در مورد عراق تن داده است. او اکنون فرصت‌ها را در عراق از دست داده و دموکرات‌ها دیگر وعده‌هایش را باور ندارند. از این‌ رو، مذاکره با ایران این فرصت را ایجاد خواهد کرد که به بهانه آن، فرصت و زمان بیشتری را در اختیار بگیرد تا شاید بتواند بخشی از طرح‌های امنیتی‌اش را در عراق اجرا و زمینه خروج تدریجی و مقطعی نظامیان آمریکایی را از آن کشور فراهم کند و خود را از گرداب عراق نجات دهد. با توجه به شرایط داخلی بوش در آمریکا و مسائل عراق، در صورتی که این مذاکرات به نتیجه برسد، یک پیروزی برای بوش و جمهوریخواهان در صحنه سیاسی داخلی و عراق محسوب خواهد شد که می‌تواند زمینه بهره‌برداری از آن برای انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 آمریکا فراهم کند.

اما در صورتی که گفت‌وگوها به نتیجه نرسد، بوش چیز زیادی از دست نخواهد داد و شکست مذاکرات ایران و آمریکا می‌تواند زمینه‌ساز توجیه ادامه دشمنی‌های جمهوریخواهان با ایران باشد. در حقیقت، بوش در مذاکره با ایران می‌خواهد یک برگ سیاسی را علیه دموکرات‌ها رو کند که نتیجه آن هرچه باشد، وی ضرر نخواهد کرد.

بوش اکنون نه تنها در صحنه داخلی با مشکل عراق روبه‌رو شده است، بلکه در صحنه سیاست خارجی نیز با مشکلات مربوط به صلح خاورمیانه و عدم موفقیت در ایجاد همگرایی در مسأله فلسطین مواجه است و شکست تلاش‌های اخیر رایس در زمینه رفع اختلاف‌های آمریکا و روسیه در برنامه موشکی آمریکا در شرق اروپا نیز به نوعی بیانگر شکست سیاست خارجی آمریکا است که این کشور را در جهان به سمت انزوای سیاسی به پیش می‌برد، شرایطی که در نتیجه اتخاذ سیاست‌های تند و یکجانبه جمهوریخواهان بر ملت آمریکا تحمیل شده است.

از این رو هرگونه گشایش در مذاکرات ایران و آمریکا درباره عراق نوعی موفقیت برای بوش در برخورد با مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی نیز محسوب می‌شود، چون می‌تواند زمینه را برای خروج تدریجی آبرومندانه این کشور از عراق فراهم کند و موضع سیاسی از دست رفته جمهوریخواهان را بازستاند.

از سوی دیگر، با توجه به اختلاف نظر شدید میان جمهوریخواهان در مورد نحوه برخورد با ایران، بعید است آمریکا به نتایج درازمدت این مذاکرات امید چندانی داشته باشد.

ریچارد پرل که از تئوریسین‌های با نفوذ نومحافظه‌کاران در کاخ سفید محسوب می‌شود، اخیراً در مخالفت با مذاکرات ایران و آمریکا درباره عراق اظهار داشته است که تقابل منافع ایران و آمریکا در عراق مانع از دستیابی آمریکا به اهدافش در مذاکرات با ایران خواهد شد.

از این‌ رو، به نظر می‌رسد آمریکا اکنون خواهان آن است که به هر روش ممکن از بحران موجود گذر کرده، خود را از گرداب عراق برهاند. شاید هم مذاکره با ایران آخرین مرگ بوش در حل بحران عراق در مقابل دموکرات‌ها باشد.

نیویورک