نگاه رویترز به تحریم‌های اعمالی علیه ایران

گروه سیاست خارجی: خبرگزاری رویترز در گزارشی به بررسی تحریم‌های اعمالی علیه ایران پرداخته است و می‌نویسد: آمریکا و هم‌پیمانان اروپایی آن خواستار اعمال دور سوم تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران به خاطر عدم پذیرش درخواست‌های سازمان ملل برای تعلیق فعالیت‌های حساس هسته‌ای این کشور هستند. روسیه و چین به عنوان 2 عضو دارای حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل تاکنون در برابر این اقدامات مخالفت کرده‌اند. در عین حال کشورهای موسوم به 1+5  نیز که روز شنبه در پاریس و به منظور بررسی مساله هسته‌ای ایران گردهم آمده بودند، نتوانستند در خصوص تحریم‌های جدید به تصمیمی دست یابند.

رویترز در زیر به شرح تحریم‌هایی که تاکنون چه توسط شورای امنیت و چه توسط آمریکا علیه ایران شده است، پرداخته است. شورای امنیت سازمان ملل تاکنون 2 دور از تحریم‌های ملایم را علیه ایران اعمال کرده است. دور اول این تحریم‌ها در دسامبر 2006 و دور دوم آن در مارس 2007 به تصویب رسید. هر دو دور تحریم‌ها با اجماع و چانی‌زنی‌ها مداوم کشورهای 1+5 (آمریکا، فرانسه، انگلیس، چین، روسیه و آلمان، به تصویب رسید. اولین دور این تحریم‌ها مواد حساس هسته‌ای و دارایی‌های مقامات و شرکت‌های مرتب با برنامه‌ هسته‌ای ایران را هدف قرار داد. این تحریم‌ها به ایران 60 روز زمان داد تا غنی‌سازی اورانیوم خود را متوقف سازد، اما ایران تعلیق نکرد. دور دوم تحریم‌ها که در ماه مارس تصویب شد شامل تحریم‌های جدید مالی و تسلیحاتی بود. این تحریم‌ها همچنین توقیف دارایی مقامات، گروه‌ها و شرکت‌های مرتبط با فعالیت‌های حساس هسته‌ای و موشک‌های بالستیک را به 28 مورد گسترش داد.

بانک سپه، فرماندهان و شرکت‌های تحت کنترل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لیست این تحریم‌ها قرار گرفتند. این قطعنامه تحریم بر اساس فصل 7، ماده 41 منشور سازمان ملل که رعایت مفاد آن را الزامی می‌دارد اما اقدام نظامی را در دستور کار نمی‌داند، به تصویب رسید. اما ایران مجددا از پذیرش ضرب‌الاجل 60 روزه برای تعلیق غنی‌سازی مخالفت کرد. همچنین آمریکا نیز تاکنون و از سال 1979 ـ همزمان با تسخیر سفارت آمریکا در تهران توسط دانشجویان ایرانی و گروگان‌گیری دیپلمات‌های آمریکایی ـ تحریم‌های متفاوتی را علیه ایران اعمال کرده است. این تحریم‌ها مانع از روابط تجاری آمریکا و جمهوری اسلامی می‌شود. در سال 1995 بیل کلینتون رئیس‌جمهور آمریکا با انتشار دستورهای اجرایی، شرکت‌های آمریکایی را از سرمایه‌گذاری در بخش نفت و گاز ایران و برقراری روابط تحاری با این کشور منع کرد. در همان سال کنگره آمریکا، قانون تحریم‌های ایران ـ لیبی را تصویب کرد. براساس این قانون، دولت آمریکا می‌توانست شرکت‌های خارجی که بیش از 20 میلیون دلار در سال در بخش انرژی ایران سرمایه‌گذاری می‌کنند را تحت تحریم‌های خود قرار دهد. این قانون برای 5 سال دیگر در سپتامبر سال 2006 تمدید شد. اما هیچ شرکت خارجی تحت تحریم‌های آمریکایی قرار نگرفت. با افزایش تنش بر سر برنامه هسته‌ای ایران، واشنگتن تحریم‌های بیشتری را علیه موسسات و مقامات مالی ایرانی اعمال کرده است.

آمریکا همچنین بانک سپه ایران را در ماه ژانویه سال 2007 عامل اشاعه تسلیحات کشتار جمعی خواند. در ماه اکتبر هم تحریم‌هایی را علیه بانک ملی، ملت و صادرات اعمال کرد و سپاه ایران را یک سازمان تروریستی نامید. به علاوه، واشنگتن تحریم‌هایی را علیه شرکت‌هایی که با سپاه ایران ارتباط دارند اعمال کرده است. خبرگزاری رویترز در پایان با طرح این سوال که در قطعنامه اعمالی جدید علیه ایران چه تحریم‌هایی نهفته است می‌نویسد: تصویب یک قطعنامه سوم تحریم علیه ایران احتمالا هدف مناظرات شدید میان اعضای شورای امنیت است؛ اما برنارد کوشنر وزیر امور خارجه فرانسه گفته است که گستره این تحریم‌ها می‌تواند از توقیف دارایی‌ و سرمایه‌گذاری در ایران گرفته تا ممنوعیت صدور ویزا و سفرهای خارجی، تحریم‌های تسلیحاتی و ممنوعیت بر تجارت نفتی با ایران باشد.