خورشید فروزان‌خیبر

سیدعلیرضا ربیعی هاشمی
یکی از فرماندهان سپاه که در شمار بهترین ها بود , شهید بزرگوار , حاج همت , فرمانده لشکر 27 محمد رسول الله (ص ) بود .
او که دست پرورده فرمانده بزرگی چون شهید بروجردی در منطقه شمال غرب بود , با کوله باری از تجربه جنگ کردستان با مسئولیت فرماندهی سپاه پاوه به منظور تاسیس و تشکیل تیپ 27 حضرت رسول (ص ) , همراه با دیگر فرماندهان اعزامی از کردستان به جنوب آمد و در عملیات فتح المبین به عنوان رئیس ستاد تیپ , ارزش های والای خود را به نمایش گذاشت . (تیپ بعد از دو عملیات بزرگ فتح المبین و بیت المقدس به لشکر تبدیل شد).
شهید همت از همان ابتدا افتخار می کرد که با الهام از فرماندهی عالی شهید بروجردی در کردستان پا به عرصه جنگ جنوب گذاشته است و توانایی های او زمانی متجلی شد که سردار بزرگ لشکر 27 , حاج احمد متوسلیان در لبنان به اسارت دژخیمان اسرائیلی درآمد و پرچم هدایت وفرماندهی سکان این کشتی موج شکن به دست حاج همت افتاد.
جنگ داخلی کردستان به وجود آورنده چندین فرمانده بزرگ از جمله حاج همت بود که توانست در طول چندین عملیات بزرگ با مهارتش در میدان نبرد و با تاکتیک دقیق خود , عرصه را بر ارتش کشوری که بیشترین هزینه ها و کمک تسلیحاتی متحدان را دریافت کرده بود , تنگ کند.
لشکر 27 حضرت رسول (ص ) لشکری با تجربه بود . با اینکه از رزمندگان شهر تهران بودند از قشرهای مختلف جامعه در آن شرکت داشتند. احساس های تند , منطق قوی و تهور عاقلانه در این لشکر حاکم بود و دورنمای بهتری را در کسب موفقیت عملیات ها از خود بروز می داد. رزمندگان تهرانی به اندازه بزرگی و پیچیدگی محلات تهران در بعد فرهنگی از افکار گوناگون و متفاوتی برخوردار بودند. در چنین وضعیتی ایجاد تفاهم در بین رزمندگان , فرماندهان رده ها و هماهنگی با مسئولان کشور , که نقشی در تحرکات سیاسی داشتند , انصافا , خود فرماندهی مستقلی را می طلبید. شهید همت با دور اندیشی منحصر به فرد , این لشکر را از جاده مدارا و سعه صدر خود با درایت و تدبیر خاصی عبور می داد.
اختلافاتی که احیانا براساس سلیقه ها در لشکر رخ می داد , گاهی چنان پیچیده می شد که نیاز به شناخت عملکرد در مصلحت بود و او مصلحت ها را به نفع ارتقا و حفظ و انسجام لشکر , خوب می شناخت و بر آن اساس اقدام می کرد. اگر کمی احساس می کرد لشکر از نظر روحی دچار ضعف شده است با یک سخنرانی و حضور بموقع در صحنه و گرم گرفتن با رزمندگان , اعم از کادر یا بسیجی , روحیه لشکر را بازسازی می کرد.
او همواره در سخنرانی های عمومی خود در لشکر توصیه می کرد که موفقیت برای سربلندی اسلام امری حیاتی , و پیروزی در جنگ اسلام با کفر موجب سربلندی اسلام و مسلمین در همه جهان است . بنابراین در این جایگاه باید رزمندگان , خطرات را به جان امام راحل (ره ) که فرموده بود : « جنگ , جنگ است , عزت و شرف و ناموس ما در گرو این جنگ » . جنگ را تجربه ای تعالی بخش معرفی می کرد. در یکی از سخنرانی های خود اعلام کرده بود که اگر این جنگ را با صلابت به پایان نبریم , ننگ ابدی بر پیشانی ما خواهد ماند. شهیدهمت قبل از شروع هر عملیاتی اولین اقدامش یک جلسه سخنرانی و بعد ترتیب دادن جلسات بحث درباره عملیات با دیگر مسئولان ذی ربط لشکر و گفتگو درباره حقایق مربوط به عملیاتی سخت و توجیه قوی بر آن , جز سرمایه او بود به گونه ای که بعد از پایان هر جلسه ای در قرارگاه رده مافوق و یا بعد از هر سفری که به هر کجا می رفت بلافاصله در پایان آن , تمام رده های لشکر را جمع می کرد و موارد و تجربیات را لحظه به لحظه تعریف و توجیه می کرد و نمی گذاشت زمانی از کسب تجربه های خود بگذرد مگر اینکه آن را به افراد زیر دست انتقال دهد.
او در عملیات یک گام جلوتر بود. آمادگی او بیش از آمادگی مجموعه دنبال رونده او بود. آموزش برای شرکت در جنگ را همانند خود جنگ , جدی تلقی می کرد و بر آن تاکید فراوان داشت و خود پیگیری های اجرای آموزش را دنبال می کرد.
شهید همت در انتخاب پرسنل برای پذیرفتن مسئولیت ها هوش و ذکاوت عجیبی داشت و حدس و گمانش قریب به یقین بود. حاج همت با استعدادی که در گزینش افراد برای واگذاری مسئولیت در رده های لشکر از خود بروز می داد , می توانست با مشاهده ویژگی های جسمی افراد دریابد که آیا آنها می توانند فرمانده گردان یا رده های دیگر باشند یا نه ! و در این زمینه بسیار با تجربه عمل می کرد و در بین پرسنل طوری الگو قرار گرفته بود که افراد کم اراده را به افراد قوی و با اراده تبدیل می کرد.
او با توجه به مقدورات لشکر که گاهی کمبودهایی هم داشت (وجود کمبودها به لحاظ جدیدالتاسیس بودن یگان های رزم در جنگ تحمیلی طبیعی به نظر می رسید.) از اقدام هیچ ماموریتی و انجام هیچ عملیاتی خودداری نمی کرد و آماده پذیرفتن عملیات صعود به قله ها و ارتفاعات و پیاده روی در صحراهای خشک یا عملیاتهای هلی برد در مناطق عملیاتی مجنون و هر نوع ماموریتی بود گرچه با مقدورات لشکر سازگار نبود , و هرگز از این نوع وظایف , طفره نمی رفت . فرمانده محترم سابق کل سپاه , سردار سرلشکر محسن رضایی او را قادر به انجام هر عملیاتی در وضعیت های سخت می دید و معمولا با فرماندهی حاج همت عملیات های محورهای سخت به وی واگذار می شد. اما جز کسانی بود که اگر سال ها می جنگید هرگز در او افسردگی نبرد مشاهده نمی شد.
ما در سرتا سر جنگ 8 ساله بعث عراق , که قدرت آمریکا و ناتو را حامی خود داشت در بعضی از عملیاتها ناموفق بودیم . حاج همت در شمار فرماندهانی بود که با عدم موفقیت در نبرد هرگز دچار شکست عصبی و شکست اعتماد به نفس نمی شد.
افسوس که زبان و قلم در معرفی فرماندهانمان قاصر است و نه تنها نتوانستیم آن گونه که شایسته وجود آنان است به جهانیان , بلکه حتی به مردم خود بشناسانیم .
غربیها در معرفی فرماندهان خود مانند رومل , مونتگمری و ... نوشته ها و کتابهای زیادی دارند. اگر مقایسه ای بین تدابیر , فداکاری و ارزش ها فرماندهان ما با غربی ها صورت گیرد , آنان باید از معرفی فرماندهان نظامی خود در برابر فرماندهان ما احساس شرم کنند.
من در جلسات زیادی شاهد طرح های عملیاتی بوده ام . حاج همت با بیانی شیوا و استعداد سخنوری در بین فرماندهان لشکر , گفتگو کننده ای برجسته بود. این مطلب را هنگامی که برای اولین بار قبل از عملیات والفجر یک در قرارگاه نجف , جلسه مشترکی بین فرماندهان سپاه و ارتش تشکیل شده بود , دریافتم . در آن جلسه پرثمرترین فرایندهای ذهنی را در زمینه طرحهای نظامی ارائه داد. وی با اینکه تا آن زمان دوره های عالی فرماندهی و جنگ را ندیده بود , تمام تدابیر فرماندهی را از راس تا بدنه لشکر مد نظر قرار می داد و تمام اطلاعات را از تهیه برآورد اطلاعاتی , انجام فعالیت های مداوم اطلاعات رزمی , استفاده بموقع از اطلاعات , دادن اطلاعات در حد نیاز به واحدهای مربوط , هماهنگ کردن مخابرات , مهندسی , پشتیبانی رزم , توجیه و اخذ گزارش های عملکرد آنها , هماهنگ ساختن تمام مراقبت های تامینی تاکتیک گردان ها هنگام نبرد , شناسایی دقیق زمین , جو و دشمن , راه های تدارکاتی و مشخص کردن تمام مجهولات زمین و دشمن را کاملاببرای آمادگی عملیاتی گسترده برای رده ها مانند یک فرمانده نظامی کهنه کار توجیه می کرد.
آنچه مرا بیشتر تحت تاثیر قرار داد این بود که حاج همت با مشغله ای که جنگ برایش به وجود آمده بود , کمتر مطالعه یا از مشاوره استفاده می کرد; در عین حال , علاوه بر طرح ها و برنامه های جنگ , رویدادها و پیچیدگی اجتماعی , فرهنگی و اقتصادی را با آمیزه بی نظیری از ذکاوت و دانش موردبحث قرار می داد.
شهید همت با فرماندهی و تدبیر والای خوداثری محو نشدنی در لشکر از خود باقی گذاشت . شهید حاج همت در هنگامه هر عملیاتی با چهره منطقی و اخلاقی در میدان نبرد ظاهر می شد و از نزدیک در بین رزمندگان , جنگ را هدایت می کرد. درست است که برحسب قواعد نظامی فرمانده لشکر نباید در میدان نبرد مسقیماب حضور پیدا کند اما درجه اخلاص و ایمان والای این فرمانده شجاع , اجازه هدایت از قرارگاه را از او سلب کرده بود.
حاج همت در بین بسیجیان از احترام زائدالوصفی برخوردار بود و رزمندگان بسیجی به درستی به نظرهای او ایمان داشتند. او نیز فوق العاده بسیجیان را دوست می داشت و اعتقاد داشت اراده و ایمان بسیجیان است که باعث تعیین سرنوشت نبردها می شود , لذا خود را مدیون اخلاص , شهامت و شجاعت بسیجیان می دانست بطوری که یکی از نیمه های شب در قلاجه در مسیر جاده مشغول صحبت کردن بودیم . او بسیار در خود فرو رفته بود. آن شب فضای ملکوتی بر فراز چادرها , درختان و سنگلاخ های قلاجه پرتو افکنده بود. خیل رزمندگان که عدد آنها فقط با وسعت بصیرت خداوند متعال قابل شمارش بود در حال ادای نماز شب و راز و نیاز با او بودند. حاج همت با نگاهی به اطراف از غبطه خوردن خود نسبت به رزمندگان صحبت به میان آورد و این جمله را گفت : دیگر از خودم خجالت می کشم . این همه بسیجی و رزمنده با اخلاص به لشکر می آیند و با این حالت عرفانی به شهادت می رسند و من هنوز حتی مورد اصابت ترکش کوچک هم قرار نگرفته ام .
همان جا احساس کردم این جمله حاج همت با اخلاص تمام از متن کردار و از درون جان و از صمیم قلب بر زبانش آمد. یک لحظه به چهره اش در آن تاریکی شب نگاهی انداختم . احساس کردم آتش نگاه و دل بی قرارش در آن سحر و آسمان پرستاره , شوق وصل رخ یار را انتظار می کشد.
از آنجا که ما اعتقاد داریم بهترین ها نخستین کسانی هستند که در جنگ اسلام علیه کفر موردانتخاب خداوند قرار می گیرند و به شهادت می رسند , خورشید خیبر نیز یکی از بهترین‌ها بود.