تحلیلگران و مقامات غربی بر این باورند که اگر ایران تصمیم بگیرد صادرات نفت خود را به شدت کاهش دهد و یا متوقف کند، بازارهای جهان فلج خواهند شد و این درحالی است که تلاش های آمریکا برای متوقف کردن قدرت های بزرگ اقتصادی آسیا برای عدم سرمایه گذاری در بخش انرژی ایران با شکست مواجه شده است.
به گزارش «مهر»، روزنامه فایننشال تایمز نوشت: تلاشهای آمریکا برای به انزوا کشاندن ایران در برنامه هسته ای آن، با نگرانی های قدرت های اقتصادی آسیا مواجه شده و این آزمایشی برای توانایی واشنگتن برای شکل دهی یک ائتلاف دیپلماتیک و نفوذ آن در بازارهای نفت و گاز است.
صاحب نظران گوناگون در گفتگو با فایننشال تایمز گفتند که آمریکا در جستجوی راههای «سازنده» برای بررسی نگرانی های چین، ژاپن، هند و همچنین خریداران نفت ایران نسبت به مسئله انرژی است.
آمریکا در حال بررسی و تحقیق برای یک چارچوب انرژی مداوم است که مشتریان تشنه انرژی را برای متوقف کردن سرمایه گذاری طراحی شده در بخش انرژی ایران و یا حتی در نظر گرفتن شوک ناشی از توقف ناگهانی در صادرات نفتی، تحریک کند. اما مقامات و تحلیلگران تردید دارند که آمریکا بتواند چنین کاری را انجام دهد چرا که تاکنون اقدامات آمریکا پاسخ معکوس داده است.
چین ماه گذشته با قرار دادن سه اصل که سیاست انرژی آن را تقویت می کند موجبات نگرانی واشنگتن را همراه آورد. این سه اصل عبارت بودند از: هیچ مداخله ای در امور داخلی دیگران صورت نگیرد، هیچ تولید و تکثیر سلاحهای هسته ای انجام نشود و تامین انرژی مطمئن از خاورمیانه صورت گیرد.
آمریکا از چین خواست تا از سرمایه گذاری در ایران اجتناب کند، چین گفت که از تلاشهای دیپلماتیک برای حل بحران هسته ای ایران حمایت می کند البته تا جایی که تهیه نفت تحت تاثیر قرار نگیرد.
گزارش موضوع ایران به شورای امنیت مسئله اعمال تحریم ها را مطرح می کند، اگرچه آمریکا می گوید که این تحریم ها اولین گام نیستند، بنابر این تحریم ها به سوی تحریم های هدفمند حرکت خواهند کرد و شامل ممنوعیت سفر و مسدود کردن حساب های مقامات ایرانی است و یک ائتلاف از کشورهای نگران را تشکیل می دهد.
یک مشاور ارشد در امور انرژی در PFC گفت: «دیدگاه کلی در مورد صنعت نفت این است که بزرگترین خطر برای صنعت نفت، دولت آمریکاست.» چین به منظور افزایش استقلال خود در جاهایی سرمایه گذاری کرده که آمریکا حضور ندارد: ایران، سودان، برمه، ازبکستان و احتمالا ونزوئلا. کارشناس مذکور تصریح کرد: «آنها نگران هستند که در صورت درگیری یا جنگ سرد، آمریکا در تهیه نفت چین مداخله کند.» وی افزود: «با گفتن «ما می توانیم»، آمریکا موقعیتی را ایجاد می کند که حتی بدتر است. موارد محدودی وجود دارند که آمریکا می تواند به چین پیشنهاد کند.»
«جیمز پلیک» (James Placke) تحلیلگر انجمن پژوهش انرژی کمبریج در این مسئله که آمریکا بتواند چارچوبی را تشکیل دهد که ایران را بیرون و آسیا را راضی کند، تردید دارد. وی خاطرنشان کرد: «اگر ایران به هر دلیلی به شدت صادرات خود را کاهش دهد و یا متوقف کند، جهان نیز در کوتاه مدت متوقف می شود. اقدامات زیادی وجود ندارند که آمریکا بتواند آنها را انجام دهد.»
تحلیلگران بر این باورند که در صورت توقف صادرات نفت ایران، احتمال افزایش بهای نفت خام تا 100 دلار در هر بشکه وجود دارد.
آمریکا به فشار خود بر ژاپن ادامه خواهد داد تا به طرح میدان نفتی آزادگان که با ایران در سال 2004 امضا کرد، ادامه ندهد. بنابر ادعای مقامات آمریکایی ژاپن در این قرارداد شرطی را گذاشته مبنی بر این که در صورت حل نشدن بحران هسته ای ایران این طرح متوقف خواهد شد.
یک مقام آمریکایی گفت: واشنگتن احساس کرد که دارای اهرم بیشتری بر هم پیمان خود است، اما ژاپن اعتراض کرد که چین هر نوع شکاف سرمایه گذاری که توسط ژاپن به وجود آمده باشد را پر می کند.