اشتباه کدامیک بیشتر است؟

حسین مهدیان
شب تاسوعا در مجلس عزای حسینی(ع) با یکی از مقامات ارشد بانکی کشور درباره حفظ حرمت صندوق های قرض الحسنه و طرح پرسش نامه در جراید به منظور جلوگیری از اشتباهات بعضی از صندوق ها که تعداد آنها از عدد انگشتان دست تجاوز نمی کرد و زیر سؤال بردن بیش از دو هزار صندوق و... گفت وگوی کوتاهی داشتم و به ایشان عرض کردم نظیر اینگونه تخلفات و بالاتر از آنها در شعبات بانک های مختلف کشور صورت می پذیرد ولی هیچگاه اجازه نداده اید اعتبار مجموعه بانک ها خدشه دار شود و البته، از طریق قانونی پیگیری و برخورد قاطع داشته اید، بنابراین، آیا بهتر و شایسته تر نبود که همین روش را درباره چند صندوق مورد نظر اعمال می کردید و مجموعه صندوق های قرض الحسنه را زیر سؤال نمی بردید؟
آن شب، این گفت وگو به علت فضای خاص آن ایام که اقامه عزای سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) بود، ناتمام ماند و بعد هم فرصت ادامه پیدا نکرد و اکنون، از آنجا که این موضوع به عنوان یکی از مباحث قابل توجه در عرصه بانکداری و سنت قرض الحسنه مطرح است، ادامه آن را خالی از فایده نمی بینم، چرا که مخاطب این بحث، تنها آن مقام عالیرتبه و گرانقدر بانکی کشور نیست و طرح موضوع می تواند افکار عمومی را هم به قضاوت و اظهارنظر دعوت کند.
زمانی که بانک مرکزی در خدمت طاغوت و دربار بود و بیت المال را در مسیر خواسته های ناروا و نامشروع آنها قرار داده بود و با خروج بی حساب و کتاب ارز، ثروت و سرمایه ملی به تاراج میرفت و در خدمت بیگانگان قرار می گرفت صندوق های قرض الحسنه در خدمت انقلاب و امام و رسیدگی به امور خانواده های زندانیان زیر شکنجه ادای وظیفه می کردند.
زمانی که رؤسای بانکها و مسئولین شعبات، زمان فراغت را در باشگاههای تفریحی وابسته به بانکها به سر می بردند مسئولین و موسسین صندوقها تحت تعقیب بودند یا در زندانها به سر می بردند. زمانی که در کنار هر مسجد که سنگر دفاع و مبارزه علیه طاغوت بود، یک صندوق قرض الحسنه قرار می گرفت تا مشکلات و نیازهای طبقه محروم و مظلوم دوران ستمشاهی را در حد توان برطرف کند و مجبور بودند فشارهای ساواک را که به بهانه های مختلف آنها را تحت بازجوئی و تهدید قرار می داد تحمل کنند، روزی یکی از شخصیت های علمی و فرهنگی مشهور ایران از صندوق قبا دیدن می کرد و هنگامی که فضای معنوی و عاطفی و رسیدگی به درخواست های مردم بی بضاعت و قشر محروم را مشاهده کرد بی اختیار تحت تاثیر قرارگرفت و در فکر فرو رفت و احساس درونی خود را با این جمله کوتاه بیان کرد و گفت: اینجا معبد است.
با مراجعه به آمار می توان دید که قسمت اعظم دریافت کنندگان وامها فرهنگیان و کارمندان کم درآمد دولت و حتی پرسنل ضعیف بانکها بوده و هستند.
اکنون انصاف و وجدان پاک این حق را به صندوق های قرض الحسنه می دهد که برای بانک ها پرسش نامه تنظیم کنند و از بانک مرکزی بخواهند به سؤالات بی شمار آنها پاسخ داده شود. لیست کامل و مشخصی را که از سیستم های بانکی استفاده های غیرقانونی و ناروا و نامشروع شده و ارزهای بی حساب و کتاب که از خزانه ملت در اختیار عوامل بیگانه امثال ثابت پاسالها، هژبر یزدانی ها، ایادی ها، اشرف و شمس پهلوی ها، والا حضرت ها، والاگوهرها قرار گرفته، معرفی کنند و توضیح دهند این اموال با چه مجوزی، صرف چه مصارفی و چه اهدافی شده است؟ آیا صرف طرح های عمرانی، کشاورزی، تولیدی، صنعتی، سدسازی و غیره شده است؟ این مشخصات باید در فرم های درخواست مصارف آنها ذکر شده باشد و ضروری است مورد به مورد ارائه شود.
آیا مردم حق دارند بپرسند در شرایطی که مردم محروم، در فقر و تنگدستی به سر می بردند و سرپناهی برای زندگی نداشتند و در زاغه ها زندگی می کردند و از حداقل غذا و درمان بی بهره بودند و در شرایطی که در مدرسه های سه شیفته، بچه های ما بر اثر سوءتغذیه با چهره های افسرده در کلاس توان درک درس معلم را از دست داده بودند و دخترک های معصوم، در اثر نداشتن چند چادر منتظر آمدن خواهر از مدرسه و رفتن با آن چادر به نوبت بعد مدرسه را، تحمل می کردند چه کسانی با سکوت خود بستر مناسب را برای غارت بیت المال فراهم کردند و اتلاف حق الناس با این وسعت را چگونه توجیه می کردند؟!...
اینها، نمونه هایی از تخلفات و سوءاستفاده ها در بانک های کشور در دوران ستمشاهی بوده است و در همان حال صندوق های قرض الحسنه به گواهی اسناد و آمار در خدمت محرومان و مستضعفان بودند.
و اما، امروزه در جامعه ما کمتر اتفاق می افتد که در ماه یا سال شاهد سوء استفاده های مالی از بانکها نباشیم. و بازرسان و مسئولین موقعی حضور پیدا می کنند که آنچه نباید بشود شده است و این در حالی است که امروزه دنیای علم و تکنیک و الکترونیک به جائی رسیده که هر زمان و در هر مکان بخواهند از وضع و گردش کار و موجودی و جزئیات هر شعبه ای از بانک مطلع شوند، می توانند همه امکانات لازم را در اختیار بگیرند و با چشم های الکترونیکی فعل و انفعالها حتی چهره مضطرب فرد در حال خطا را زیر نظر بگیرند، چرا نکرده اند؟!
در هرحال به مسئولان محترم بانک مرکزی که از روی علاقه و دلسوزی و نگرانی های احتمالی و به تصور اینکه همه مشکلات مالی، ریالی، ارزی، نقدینگی، مهار تورم همه حل شده، فقط مسئله صندوق های قرض الحسنه مانده است دست به اقداماتی زده اند حق داده می شود ولی با عنایت به اینکه صندوق های قرض الحسنه مورد حمایت و عنایت دولت و ملت قرارگرفته و هر عاملی که باعث تضعیف آن بشود موجبات نارضایتی عموم مردم ایران به ویژه طبقات محروم جامعه را فراهم کرده، عندالله مسئول می باشد.
همانطور که مسئولان محترم بانک مرکزی مطلع هستند اوایل پیروزی انقلاب پیشنهاد تاسیس بانک اسلامی توسط عده ای از متدینین وفادار به انقلاب از جمله فقیه عالیقدر شهید عالی مقام مرحوم دکتر بهشتی با موافقت و تائید حضرت امام رحمت الله علیه بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران به دولت ارائه شد با توجه به اینکه همه بانک ها ملی شده بود همراهی و همکاری های لازم صورت نگرفت و مسئله متوقف ماند ولی در شرایط کنونی که بیش از دهها موسسه مالی و اعتباری که خدمات بانکی ارائه می دهند به وجود آمده و با تبلیغات وسیع تلویزیونی تا 26درصد از مردم تحت عنوان کارمزد بهره دریافت می کنند شایسته و سزاوار است مجوز یک موسسه مالی و اعتباری بنام افراد خوش سابقه و آزمون داده پس از 27سال تاخیر صادر شود.
بدیهی است با این اقدام شایسته بخشی از گذشته ها جبران شده و همه صندوق های زیر پوشش، در چارچوب مقررات جاری کشور شعبات این موسسه خواهند بود و از این طریق پرونده همه نگرانی ها بسته و افتخار توفیق ادامه راه خوبان و نیکان در حفظ سنت مقدس قرض الحسنه بدست خواهد آمد.
ادای وظیفه در خدمت رسانی به مردم که بدون مزد و منت صورت پذیرد آنقدر در پیشگاه الهی عظمت و اهمیت پیدا می کند و ارزش معنوی آن در والاترین منزلت به مرحله ای از تعالی میرسد که خدای عزوجل گیرنده آن قرض می شود.
من ذاالذی یقرض الله قرضاً حسنا فیضاعفه له وله اجرا کریم
کیست که خدا را قرض نیکو دهد تا برای او چندین برابرش کند و او را پاداشی با لطف و کرامت عطا فرماید.