دستاوردهای انتخابات

امیر دبیری‌مهر
سرانجام پس از ماهها تلاش و رایزنی و فعالیت‌های مقدماتی نهادهای دولتی و احزاب و ... دیروز 24 آذر ماه فرصتی دیگر برای حضور ملت ایران در صحنه تعیین سرنوشت خویش فراهم شد و با رأی و نظر مردم؛ مجلس خبرگان رهبری 86 عضو و شورای شهر و روستا بیش از 100 هزار عضو و کرسی‌های خالی مجلس؛ نمایندگان میان دوره ای خود را شناختند. این انتخابات که برای اولین بار به شکل مجتمع و همزمان در ایران برگزار شد فارغ از این که نتیجه آن از نظر جهت گیری‌های سیاسی چه شده است دستاورهای متعددی برای کشور در بر داشته است. این حق مردم است که بپرسند فایده اینهمه فعالیت و هزینه برای انتخابات اخیر چیست؟ در این نوشتار از چند زاویه به این پرسش پاسخ داده می‌شود.
1-اصل برگزاری انتخابات در همه جوامع نشان دهنده پویایی سیاسی و اجتماعی و گردش منظم چرخه دموکراسی است و از سلامت نسبی سازمانی و نهادی نظام سیاسی کشور خبر می‌دهد. به گونه ای که حتی کشورهای غیر توسعه یافته و خودکامه نیز در انتخابات فرمایشی و صوری در واقع می‌خواهند از این منظر مهر تأییدی بر مشروعیت خود بزنند و نظام سیاسی خود را کارآمد نشان دهند. انتخابات دیروز در ادامه انتخابات گذشته در جمهوری اسلامی با حضور گسترده و خود جوش مردم برگی دیگر از دفتر مشارکت سیاسی ملت ایران را رقم زد و بار مسئولیت مسئولان نظان جمهوری اسلامی را سنگین تر نمود. به عبارتی دیروز صحنه عمل به تکلیف وابراز حق مردم بود و امروز و فردا صحنه تکلیف نظام برای ادای این حق است.
2-در صحنه انتخابات ظرفیتهای سیاسی؛ رویکردهای جدید مدیریتی؛ پتانسیل‌های اجتماعی بیش از هر زمان دیگر مجال حضور و بروز می‌یابند. و اجزای سازنده جامعه خود را به شکل شفاف تری نمایان می‌سازند. در این انتخابات در حوزه سیاسی صف -بندی ها روشن تر شد. هنوز می‌توان از دو طیف اصلی سیاسی در کشور به نام اصولگرایان و اصلاح طلبان (دوم خردادیها)به عنوان دو جریان اصلی سیاسی در ایران سخن گفت. اما در عین حال برخی شکاف‌های رفو نشدنی هم در درون این طیف ها بروز کرده است. به عنوان مثال هم اتحاد اعتماد ملی با اصلاح طلبان پایدار به نظر نمی‌رسد و هم اتحاد حامیان دولت با اصولگرایان. از این رو انتخابات اخیر ذهن و فکر صاحب نظران و ناظران تحولات سیاسی ایران را به این پرسش سوق داد که چه تحولاتی در دسته بندی -‌های سیاسی در ایران رخ خواهد داد؟ آیا گروههای جدیدی ظهور خواهند یافت؟ آیا در انتخابات مجلس هشتم ائتلافهای کنونی پا بر جا خواهند بود؟
3-یکی از برکات انتخابات در ایران فراهم شدن زمینه نقد و بررسی عملکرد پیشینیان است. در این انتخابات هم عملکرد مجلس خبرگان در سه دوره گذشته و هم شوراهای شهر و روستا بویژه تهران در 2 دوره گذشته مورد نقد و بررسی قرار گرفت. در واقع در فضای انتخاباتی است که کارشناسان و احزاب این فرصت را می‌یابند تا با دقت رفتارهای این نهادها را سنجیده و نقاط ضعف و قوت آنها را آفتابی سازند و مردم نیز در جریان انتخابات است که بیش از هر زمان علاقمند به شنیدن و داوری در این خصوص هستند. از این رو انتخابات اخیر بهتر از هر استراتژی تبلیغاتی به وضوح عملکرد پیشینیان را رای مردم تشریح و گزارش کرد که این تبیین ها در رأی مردم نیز خود را نشان خواهد داد.
4-انتخابات اخیر برای نسل جوان سیاست دوست ایران فرصتی نو برای حضور و درک سپهر سیاسی فراهم ساخت. برخی از بیرون به تماشا و ارزیابی پرداختند و برخی وارد میدان شده و به کانون تحولات سیاسی نزدیک تر گشتند. این گونه مشارکتهای سیاسی و اجتماعی نوعی تربیت و پرورش فردی و اجتماعی در شهروندان ایجاد می‌کتد که از نظر تأثیر گذاری بر ذهنیت و عملکرد آنها منحصر به فرد است. از این رو انتخابات و رقابتهای سازنده سیاسی جدا از نتایج آن خود کارگاه ورزیدگی اجتماعی شهروندان بویژه در حوزه ارتباطات اجتماعی است.
5- در حوزه اقتصاد نیز انتخابات اخیرا دارای دو دستاورد برای کشور است. در اقتصاد کلان بویژه تجارت خارجی نوعی اعتماد و اطمینان از ثبات سیاسی برای سرمایه گذاران ایجاد می‌کند و در حوزه اقتصاد خرد نیز در بسیاری از بخشها رونق و گرمی ایجاد کرده است.مانند صنعت چاپ؛ تبلیغات؛ حمل و نقل و ...
6- در حوزه سیاست خارجی انتخابات اخیر دستاورد مهمی دارد. با حضور گسترده مردم در انتخابات بازیگران منطقه ای و بین المللی خود را در براببر ملتی می‌بینند که برای دفاع از حقوق خود یک قدم عقب نشینی نمی‌کند. این دریافت از منافع ملی؛ بازیگران خارجی را به کاهش خواسته ها و مطالبات خود و به رسمیت شناختن حقوق طرف مقابل وا می‌دارد. از این رو همواره فضای دیپلماتیک است که هر چند سال یکبار برای کشورها فراهم می‌شود.
7- این جمله درخشان امام که ((میزان رأی ملت است)) همواره باید زنده بماند و تکرار شود.معنای این سخن این است که رأی ملت است که شاخص ها را معنا می‌بخشد. این که کدام فرد یا جریان یا حزب شایستگی خدمت به مردم را دارد اینکه کدام شیوه؛ تفکر و چشم انداز برای کشور مفید است و کدام غلط اینکه در چه حوزه‌هایی نیازمند بازنگری در گذشته و نوآوری در آینده و اتخاذ رهیافتهای جدید هستیم تنها و تنها با رأی مردم در انتخابات مشخص و معین می‌شود.در واقع در انتخابات مردم با رأی خود میزان و معیارهای روزآمد را ارائه می‌دهند و این گروهها و افراد و حکومت است که باید خود را روزآمد کرده و خود با خواسته‌های ملت تطبیق دهد. امید است در چند روز آینده که نتیجه انتخابات اعلام می‌شود به سرعت شاهد این روزآمدی در سطح حکومت ؛ احزاب و افراد و گروههای سیاسی به عنوان یک تکلیف برای ادای حق مردم باشیم.