محمدعلی توحید
تامین بنزین مورد نیاز فارغ از نحوه مصرف آن در کشور از مشکلاتی است که با توجه به رشد روز افزون واردات سالانه بنزین، در دستور کار شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی است.
حضور محمدرضا نعمت زاده در سمت مدیریت عامل این شرکت از ابتدا نشان میداد که با این انتصاب مدیریت کلان کشور قصد دارد تا از معضل واردات بنزین رهایی یابد، چرا که وی از مدیرانی است که در هر شرایط با مدیریت سختگیرانه و منضبط کارهای اجرایی را پیش خواهد برد و زمان برایش معنا و مفهوم واقعی و ارزشمندی دارد.
از زمان آغاز کار وی در نخستین اقدام قرارداد توسعه پالایشگاه آبادان به اجرا رسید و با اجرای این طرح ظرف مدت سه سال واردات بنزین کشور بر اساس آمارهای سال 84 تا20 درصد کاهش مییابد و روزانه با تولید نزدیک به 6 میلیون لیتر بنزین پانزده درصد به تولید کشور افزوده میشود.
محمدرضا نعمت زاده در مراسم امضای قرارداد این طرح که نمایندگان شرکتهای داخلی و خارجی مجری آن شرکت داشتند، چند ویژگی برای این طرح و توسعه پالایشگاه آبادان و اهمیت آن بیان کرد.
نخستین پالایشگاه
پالایشگاه آبادان نخستین پالایشگاه در ایران است و 80 سال از آغاز به کار آن میگذرد. با اجرای این طرح این پالایشگاه نوسازی و مجهز به تجهیزات و فناوریهای روز میشود. به گفته نعمت زاده این اقدام به نوعی حفظ دست آوردهای پیشینیان است که تاریخ صنعت نفت کشور محسوب میشود. اجرای این طرح این میراث را برای آیندگان به خوبی محفوظ نگاه میدارد و آیندگان نیز از آن به خوبی بهره خواهند برد.
وی تاُکید کرد در آینده طرحهای دیگر نیز برای تولید دیگر محصولات نفتی با احداث واحدهای جدید در پالایشگاه آبادان به اجرا در خواهد آمد.
هدف اصلی نخستین طرح توسعه پالایشگاه آبادان تولید بنزین است. با اجرای این طرح مجموعه ای از محصولات پست نفتی به محصول ارزشمند بنزین و دیگر فراوردههای مورد نیاز تبدیل میشود. همچنین معادل 5 میلیون و 900 هزار لیتر بنزین تولید میشود که نیاز مبرم امروز کشور است.
در این مورد براساس سیاستهای اعلام شده، طرح توسعه و نوسازی همه پالایشگاههای کشور در دست تهیه است و قرارداد توسعه پالایشگاه آبادان نخستین مورد است که اجرایی میشود.
نعمت زاده در این مراسم تاُکید کرد قول داده ایم که در هشت پالایشگاه دیگر نیز طرحهای توسعه و نوسازی را اجرا کنیم و این قرارداد نمونه و الگوی نخست این برنامه است.
نخستین قرارداد به گفته نعمت زاده در یک تلاش شبانه روزی و بدون تعطیلات به مرحله امضاء رسیده است و در قراردادهای بعدی نیز در شرایط مشابهی به مرحله امضاء میرسد.
پیشنهادات فنی و مالی طرح توسعه پالایشگاه آبادان به گفته مهندس مهربان ،مجری طرح، در تاریخ اول اسفندماه سال 84 از شرکتهای پیمانکار دریافت شد و هشتم فروردین سال 85 در حضور شرکتهای ارایه دهنده پیشنهاد پاکتها باز شد تا برنده این مناقصه مشخص شود.نتیجه این جلسه در تاریخ چهاردهم فروردین در هیات مدیره پالایشگاه آبادان و در سوم اردیبهشت در مجمع عمومی شرکت پالایش و پخش فراوردههای نفتی به تصویب رسید و با امضاء قرار داد مراحل اجرایی آن با انجام پیش پرداخت به زودی آغاز میشود.
با اجرای این طرح ظرفیت تولید بنزین پالایشگاه افزایش مییابد و تولید نفت کوره کاسته میشود. این طرح شرایط محیط زیستی پالایشگاه را نیز ارتقاء میبخشد به جز تولید 37 هزار و 500 بشکه بنزین در روز که معادل 5 میلیون و 900 هزار لیتر میشود این طرح امکان تولید 200 تن گازهای سبک، 4 هزار بشکه پروپان و پروپیلن که هر یک معادل 330 تن در روزمی شود و80 تن گوگرد و10 هزار بشکه نفت گازسنگین در روز را نیز فراهم میکند.
توان شرکتهای ایرانی
درا ین مراسم پیمانکار ایرانی برنده مناقصه و شرکای ایرانی و خارجی وی نیز حضور داشتند که در سخنانی دیدگاه خود را در این زمینه حضور در این طرح ابراز داشتند. دکترکدیور، مدیر عامل شرکت طراحی و مهندسی صنایع پتروشیمی که پیمانکار اصلی این طرح است در سخنان خود به کار مداوم بدون تعطیلی در اجرای مراحل مناقصه اشاره کرد و ابراز امیدواری کرد که این روند به اجرای به موقع و دقیق طرح منجر شود. اکهاردگروینگ مدیر توسعه تجاری شرکت آب آلمان نیز در این مراسم از حضور مجدد شرکت متبوع خود در مراحل اجرای طرحی در ایران ابراز خوشوقتی کرد و درگفت و گویی افزود: شرکتهای ایرانی از توان اجرایی بالایی برخوردارند و دیگر نیازی نیست تا دیگران به آنان بگویند چه باید انجام دهند.این بدان معناست که حضور شرکتهای خارجی بنا به ضرورتهای فنی و اجرایی و یا تامین مجوزهای لازم برای استفاده از تکنولوژیهای فرآوری محصولات نفتی به فرآوردههای مورد نیاز است.
وی تاثیر مسائل سیاسی در اجرای این طرح را نیز رد کرد و خاطر نشان ساخت که این قرارداد خارج از چارچوبهای سیاسی است و هدف ما اجرای دقیق فنی و منطبق با زمان بندی تعیین شده است.
وی در مورد احتمال تحریم ایران و تاثیر آن بر مراحل اجرایی طرح نیز گفت تلاش ما اجرای به موقع طرح است و همه پیشبینیهای لازم را خواهیم کرد ولی در صورت وقوع حوادث خارج از اراده مجریان و پیمانکاران نمی توان اقدامی انجام داد و به همین دلیل در همه قراردادها چنین مساله ای پیش بینی میشود.
وی تاُکید کرد با امضای قرارداد، کار برای تدارکات سریع اجرای آن اَغاز میشود و مرکز اصلی شرکت برای اجرای این طرح در شهر شیراز مستقر میشود و با انجام مقدمات لازم کار آغاز خواهد شد.
تولید بنزین
شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی با اجرای آن طرح که سه سال به طول میانجامد از محل منابع داخلی خود با هزینه 280میلیون و490هزار یورو و 938 میلیارد ریال 20 درصد از واردات بنزین کشور خواهد کاست. اجرای طرحهای مشابهی نیز در پالایشگاههای کشور در دست بررسی و اجرا است و با هزینههای مشابهی هشت پالایشگاه دیگر کشور نیز با افزایش تولید میتوانند به همین میزان از واردات کشور بکاهند و در صورت اجرای همه این طرحها شاید تا سه سال دیگر واردات 4میلیارد دلاری بنزین از اقتصاد کشور حذف شود. ولی در صورت عدم کنترل مصرف که بار شد حدود 11درصد در سال، منابع کشور را به هدر میدهد طرحهای توسعه پالایشگاهها تاثیر قابل قبولی در اقتصاد کشور نخواهد داشت. بی شک توجه همزمان به افزایش تولید بنزین در کشور تنها به مصرف لجام گسیخته و هدر دادن منابع کشور میانجامد. در عین حال اگر طرح توسعه و ارتقای تولید در پالایشگاه آبادان نیز اجرا نشود این پالایشگاه دیگر توجیه اقتصادی نخواهد داشت و از نظر تداوم فعالیت با موانع جدی مواجه خواهد شد.
در مجموع اجرای طرح توسعه هر یک از پالایشگاههای کشورمیتواند آثار مثبتی داشته باشد ولی تاثیر آن در کاهش مصرف بدون کنترل مصرف در کشور نا ممکن است.