در پس موضعگیری اخیر جنبش حماس پس از انتخابات فلسطین پیرامون کمکهای جامعه بینالملل منابع فلسطینی نزدیک به حماس گفتند، دیپلماتهای آمریکایی و اروپایی در حال انجام نشستهای محرمانه و علنی با رهبران حماس در کرانه باختری هستند.به گزارش الجزیره دست کم پنج نشست میان دیپلماتهای عربی و رهبران حماس در چند روز گذشته به دنبال پیروزی قاطع حماس در انتخابات شورای قانونگذاری فلسطین برگزار شد. سه تن از سفرای سابق آمریکا در کشورهای خاورمیانه با تعدادی از رهبران حماس در کرانه باختری از جمله «شیخ نایف رجوب» دیدار کردند. گفته میشود رجوب در این دیدار به آنها گفته که حماس در اداره دولت و حفظ صلح همانطور که در مقاومت در برابر اشغالگری اسرائیل موفق بود، کامیاب میشود.
وی به شبکه اینترنتی الجزیره گفت: ما برای انجام دیدار با دیپلماتهای غربی خواهش و التماس نمیکنیم اما اگر آنها بخواهند با ما دیدار کنند ما از آنها با تمام احترام استقبال میکنیم. همچنین گزارش شده دیپلماتهای اتحادیه اروپا که نمایندگی دولتهایشان را بر عهده دارند، قرار است با رهبران حماس به طور مستقیم یا از طریق یک طرف سوم دیدار کنند. یکی از دیپلماتهای اروپایی به خبرنگاران الجزیره گفت، اتحادیه اروپا در حال برگزاری نشستهای مقدماتی با حماس است. این دیپلمات که خواست نامش فاش نشود، گفت: ما میخواهیم بدانیم حماس تا چه حد آماده انجام مذاکرات صلح با اسرائیل و به رسمیت شناختن اسراییل است. منابع آگاه مصری و فلسطینی اعلام کردند: قاهره تضمینهایی از آمریکا و اسرائیل دریافت کرده که در صورت پذیرش وجود دو کشور (اسرائیل و فلسطین) از سوی جنبش مقاومت اسلامی «حماس»، اسرائیل نیز با این جنبش ارتباط برقرار میکند. همچنین محمود عباس (ابومازن) رئیس حکومت خودگردان فلسطین و «خالد مشعل» رئیس دفتر سیاسی حماس دیروز در قاهره با یکدیگر دیدار و گفتوگو کردند.
براساس این گزارش، ابومازن همچنین با حسنی مبارک رئیس جمهور مصر دیدار کرد و با وی در مورد تحولات اخیر فلسطین به تبادل نظر پرداخت. به نوشته این روزنامه، مبارک همچنین قرار است روز چهارشنبه با وزیر خارجه آمریکا دیدار و گفتوگو کند. «موسی ابومرزوق» معاون رئیس دفتر سیاسی حماسی در گفتوگو با الشرقالاوسط گفت: مصر برای دستیابی به یک طرح قابل قبول برای حماس، حکومت خودگردان و ملت فلسطین تلاش میکند. ابومرزوق افزود: مشعل در سفر به قاهره با وزیر خارجه اسرائیل دیدار نخواهد کرد. وی گفت: ما با اسرائیل تنها در چارچوب اصول ثابت خود که مبتنی بر احقاق حقوق ملت فلسطین است، حاضر به مذاکره هستیم. این شخصیت فلسطینی در پایان گفت: مشعل در دیدار با رهبران مصر، موضوع تشکیل دولت آتی فلسطین را مورد بحث و بررسی قرار خواهد داد.
واکنش حماس به تصمیم کمیته چهارجانبه
اما «سامی ابوزهری» سخنگوی حماس در واکنش به مشروط دانستن کمکهای بینالمللی به اعلام پذیرش موجودیت اسرائیل از سوی این جنبش گفت: شایسته بود کمیته چهارجانبه به جای اینکه از قربانی بخواهد اشغالگر را به رسمیت بشناسد، خواستار پایان یافتن اشغال فلسطین میشد. کمیته چهارجانبه از اتحادیه اروپا، سازمان ملل، آمریکا و روسیه تشکیل شده است. شبکه الجزیره گفت: روشنترین دلیل پایبندی حماس به اصول خود، مخالفت قاطع و صریح این جنبش با درخواستهای کمیته چهارجانبه بود. ابوزهری گفت: «ما پایبندی خود را به اصول حماس و مخالفت با مبادله حقوق ملت فلسطین با هرگونه کمک خارجی مورد تاکید قرار میدهیم.» کمیته چهارجانبه بینالمللی در اجلاس لندن، همکاری با دولت فلسطینی آینده به رهبری حماس را به چند شرط منوط کرد که خلاصه این شروط عبارت است از «تغییر میثاق حماس و بر زمین گذاشتن سلاح از سوی این جنبش». ابوزهری در گفتوگو با شبکه الجزیره با تاکید مجدد بر حقوق ملت فلسطین اظهار داشت: تصمیم غربیها به منزله «مجازات ملت فلسطین به خاطر انتخاب آزادانه نمایندگانش» است.
وی افزود: «از ما میخواهند سارقی را به رسمیت بشناسیم که سرزمین ما را به سرقت برده است. حماس به این دلیل در انتخابات پیروز شد که به حقوق ملت فلسطین پایبند است و روزی که از این حقوق کوتاه بیاییم، ملت فلسطین هم دست از حمایت ما برمیدارد.» ابوزهری تاکید کرد: «ما هیچ مانعی برای ورد به آتشبس بلندمدت با اشغالگران نداریم به این شرط که آنها از سرزمینهای اشغالی 1967 عقبنشینی کنند بدون اینکه ما اشغالگران را به رسمیت بشناسیم. اگر غربیها بخواهند مسائل حل شود راهحلهایی هم وجود دارد ولی مشکل آنجاست که غرب خود را طرف مقابله با ملت فلسطین و مدافع منافع اشغالگران قرار داده است.» مقامات خودگردان فلسطینی هم اکنون با بحران مالی دست و پنجه نرم میکنند. یکی از اصلیترین مشکلات در این راستا پرداخت حقوق 130 هزار فلسطینی است که بدون کمک غرب امکانپذیر نیست.
دیدار مرکل با عباس
در همین حال «آنگلا مرکل» پیش از نشست با محمود عباس در رامالله با «موشه کاتساو»، «تزیپی لیونی» و «بنیامین نتانیاهو» دیدار کرد. «تزیپی لیونی»، وزیر امورخارجه اسرائیل با اشاره به پیروزی حماس در انتخابات فلسطین به آنگلا مرکل صدراعظم آلمان گفت: دموکراسی سازمانهای ترور را به رسمیت نمیشناسد. لیونی اظهار داشت: دلایل رای دادن فلسطینیان به حماس نامعلوم است(!)در نهایت یک سازمان تروریستی بر تشکیلات خودگردان رهبری میکند(!) لیونی از جامعه بینالمللی خواست تا از حماس بخواهند خلع سلاح شود، درخواست برای سرنگونی اسرائیل را کنار گذارد، ناآرامیها را محکوم کند و تمام توافقنامههای امضا شده میان اسرائیل و فلسطینیان را به رسمیت شناسد. مرکل نیز اظهار داشت: یک موضع خردمندانه، منسجم و اخلاقی باید اتخاذ شود تا مذاکره با یک سازمان تروریستی انجام نشود. پایگاه اینترنتی الجزیره نیز اعلام کرد، محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان در یک کنفرانس مطبوعاتی با مرکل گفت، به رغم پیروزی حماس در موضعش باقی میماند و بر تعهدش برای ادامه روند صلح تاکید کرد.
عباس در رامالله گفت: هیچ چیز من را از خدمترسانی به مردم فلسطین در سه سال باقی مانده از شغلم به عنوان رئیس تشکیلات خودگردان منع نمیکند. من در نظر دارم به اجرای برنامه سیاسیام در این دوره ادامه دهم. عباس به مرکل گفت، به رغم پیروزی حماس که موجودیت اسرائیل را به رسمیت نمیشناسد، فلسطینیان به روند صلح با اسرائیل متعهدند. عباس افزود: ما به تعهدمان در روند صلح از طریق مذاکره و براساس قوانین بینالمللی تاکید میکنم، هدف اصلی ما به عنوان مردم فلسطین دستیابی به کشور مستقل فلسطینی با پایتختی بیتالمقدس و زندگی توام با صلخ در کنار اسرائیل است. عباس همچنین ادامه داد، وی در نظر دارد طی دو هفته آینده با رهبران حماس برای تشکیل در نشستی جدید مباحثه کند. مرکل نیز گفت، برلین تشکیلات فلسطینی به رهبری حماس را تامین بودجه نمیکند، مگر آن که این جنبش شرایط ارائه شده در توافقنامههای پیشین اسرائیل و فلسطینیان را بپذیرد.
موضع کشورهای عربی
اما غرب تنها منبعی نیست که با به قدرت رسیدن حماس در فلسطین کمکهای خود را به تشکیلات خودگردان با مشکل مواجه میبیند. برخی از کشورهای عربی نیز ادامه کمکها را در وضعیت فعلی چالشبرانگیز میدانند. عربستان یکی از این کشورها است. مقامات رسمی و تحلیلگران عربستانی اعلام کردند، عربستان معتقد است حماس باید موضعش را در قبال اسرائیل ملایم کند اما پیروزیاش در انتخابات فلسطین فشار جدیدی را برای تامین بودجه بیشتر از این کشور ایجاد میکند. عربستان در تسلیم در برابر فشارهای آمریکا بودجه مستقیماش به این گروه مبارز فلسطینی را کاهش داده است. ریاض رسماً اعلام میکند تنها تشکیلات خودگردان را تامین بودجه میکند. یک مقام عربستانی گفت، حماس که قریب به 60 عملیات شهادتطلبانه در سرزمینهای اشغالی از آغاز انتفاضه صورت داده، باید به تعهدات صلح عمل کند. وی افزود: این یک روند دموکراتیک است که این جنبش اهدافش را مطابق با تعهدات برای صلح تنظیم کند. این مقام عربستانی گفت: ما از سوی سازمان ملل هدایت میشویم، ما نمیتوانیم به هر گروهی به غیر از تشکیلات خودگردان پول دهیم.