پوتین؛ رویاها در اوج

محمدرضا عسگری
با روی کار آمدن ولادیمیر پوتین در روسیه،‌ سیاست بازگشت به گذشته که معطوف به کسب جایگاهی همسان با ایالات متحده امریکا در سطح بین‌المللی است. در دستور کار جدی این کشور قرار گرفته است. البته در راه تحقق این راهبرد کلان از مخالفت مستقیم با سیاست‌های جهانی امریکا اجتناب نموده و تنها به یک ابراز مخالفت کلامی بسنده می‌کند و از جنجال‌آفرینی در جریان این تقابل فکری و عملی، دوری می‌گزیند.
پوتین به این نکته اساسی واقف شده است که اگر بخواهد به یک بازیگر اثربخش در عرصه بین‌المللی بدل شود و از کورس رقابت با رقبایی همچون آمریکا،‌ اروپا و ژاپن عقب نماند، باید بخشی از توان سیاسی و اقتصادی خویش را مصروف حل مناقشات بین‌المللی کند که در دست گرفتن ابتکار عمل از مهمترین و موثرترین ابزار برای پیروزی در چنین رقابتی است. بی‌شک دعوت پوتین از رهبران پیروز حماس برای سفر به مسکو با هدف پایان بخشیدن به مناقشه خاورمیانه در راستای گرفتن ابتکار عمل از آمریکا و اروپا تعریف می‌شود.
مانیفست روسیه در خصوص نتایج انتخابات در فلسطین، نخستین ساز و کار اجرایی برای این ابتکار عمل است که در آن بر تروریست نبودن حماس تاکید می‌کند. پوتین در این اندیشه است که بتواند حماس را از یک جنبش آزادیبخش غیر رسمی به یک گروه سمی سیاسی که در چارچوب قواعد بازی عمل می‌کند، تبدیل نماید. هر چند که سخنان اخیر رهبران حماس نیز، نشان از آن دارد که ایدئولوگ‌های این جنبش وارد فضای جدید سیاسی شده و به ضرورت‌های این عرصه تن داده‌اند. پوتین که بسیاری او را سیاستمداری زیرک می‌داند، برای آن که پرده بی‌اعتمادی گفتگو با رهبران حماس را کنار زند، فعالیت‌های حماس را مصداق اعمال تروریستی نمی‌خواند و جامعه جهانی را به پذیرش برآیند انتخابات پارلمانی فلسطین، توصیه می‌کند.
این روزها پوتین با حساسیت خاصی رویدادهای فلسطین را رصد می‌کند و هنگامی که اظهارات مسئولان حماس از تلویزیون مسکو پخش می‌شود. به خوبی به آن گوش می دهد و البته ادبیات جدید سیاسی حماس که از انعطاف ویژه‌ای نسبت به گذشته برخوردار شده،‌ پوتین را به آینده امیدوار می‌کند. وی همچنین برای دیگر مساله مهم بین‌المللی یعنی موضوع انرژی هسته‌ای ایران راهکار می‌دهد و برای برون رفت بین‌المللی از این چالش، طرح غنی‌سازی مشترک در خاک خود را پیشنهاد می‌دهد تا بخت خود را به صورت همزمان برای حل مساله فلسطین و موضوع هسته‌ای ایران، بیازماید.
پوتین رویاهای بزرگی را در سر می‌پروراند، اما همیشه رویاها، به واقعیت بدل نمی‌شود. بازگشت به جایگاه گذشته رویای بزرگی است که تا واقعیت فاصله‌ای بس طولانی دارد. به هر صورت روزها و ماههای آینده مشخص می‌کند که پوتین یک رویاپرداز محض است یا یک سیاستمدار موفق.