چشم‌انداز 20 ساله تهران

* چطور شد که شورای شهر تصمیم گرفت چشم‌انداز 20 ساله تهران را تدوین کند؟
**چشم‌انداز در واقع بیانگر جایی است که در آینده شما می‌خواهید به آنجا بروید. یک جور ستاره قطبی یا یک نقشه راه است که نحو مواجهه شما با آینده را نشان می‌دهد؛ آن هم آینده‌ای که در زمانه ما آبستن تغییرات عظیم و غیرمنتظره است. وقتی یک چشم‌انداز مدون و الهام‌بخش دارید، معنایش این است که شما خود را برای استقبال هوشمندانه از آینده آماده کرده‌اید. امیرمومنان(ع) می‌فرمایند: «کسی که به استقبال آینده می‌رود بیناترین است و کسی که از آینده روی برمی‌گرداند سرانجام در وادی حیرت سرگردان می‌ماند».
* موافقید که چشم‌انداز را نقشه‌ای برای ساختن آینده بنامیم؟
**- وقتی چشم‌انداز مدونی دارید به خود و دیگران پیام می‌دهید که نمی‌خواهید با نگرش قضا و قدری با آینده روبه‌رو شوید، بلکه مصمم هستید آینده‌ای را که آگاهانه انتخاب کرده‌اید، هوشمندانه بسازید و به این ترتیب شما موفقیت خود را در آینده تضمین می‌کنید. چند سال پیش در دانشگاه «ام.آی.تی» که معروفیت جهانی دارد، پژوهشی درباره شناسایی عامل اصلی موفقیت دانش‌آموختگان موفق این دانشگاه در زندگی اجتماعی انجام شد و موفق‌ها آنهایی بودند که پیش از ورود به بازار کار، چشم‌انداز روشنی از آینده در ذهن خود ترسیم کرده و آرمان شغلی روشنی را نشانه گرفته بودند و می‌دانستند رهسپار کجا هستند، ولی ناموفق‌ها صرفاً روی هوش و استعداد و پرستیژ دانشگاه خود حساب کرده و بدون چشم‌انداز وارد بازار کار شده بودند. بررسی‌های بیشتر در این رابطه نشان داد که ستاره‌ها آنانی هستند که چشم‌اندازشان را یک جایی – شاید در تقویم یا دفترچه خاطرات خود – مکتوب کرده بودند. به هر حال چشم‌انداز مکتوب نیز راز موفقیت ستاره دانش آموخته این دانشگاه بود! زیرا نوشتن چشم‌اندازها در تحقق آنها قویاً موثر است. خوشبختانه فرهنگ چشم‌اندازسازی مکتوب در کشور ما نیز جای خود را باز کرده است. کشور ما نیز همین اواخر به یک چشم‌انداز 20 ساله بزرگ و الهام‌بخش تجهیز شد که انشاءالله هر چه زودتر محقق شود. ابلاغ چشم‌انداز 20 ساله کشور موتور محرکه تدوین چشم‌انداز 20 ساله تهران شد. اگر کشور چشم‌انداز می‌خواهد پایتخت کشور هم چشم‌اندازی با دو ویژگی می‌خواهد، اول اینکه همسو با چشم‌انداز 20 ساله کشور باشد و دوم اینکه آرزوهای بزرگ مدیران شهری و شهروندان تهرانی در خصوص آینده شهرشان را به تصویر درآورد.
* پس طرح پروژه چشم‌انداز 20 ساله تهران به این دلایل در دستور کار شورای شهر تهران قرار گرفت؟
**- شورای شهر از بدو شروع کار خود، برنامه‌های بلندپروازانه‌ای را برای توسعه و شکوفایی پایتخت کشور در ذهن داشت. از این‌رو کمیسیون برنامه و بودجه و امور حقوقی شورا یک مجمع مشورتی با حضور گروهی از صاحب‌نظران و خبرگان شهری تشکیل داد. این مجمع از اوایل سال 83 جلساتی را پیاپی برگزار کرد تا بتواند پروژه‌های مطالباتی استراتژیک را برای توسعه شهر تهران به شورا ارائه و پیشنهاد کند. اعضای این مجمع با طرح چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی تهران در 10 تا 20 سال آینده، ایده‌های متعددی را به بحث گذاشت و از میان آنها 6 پروژه اصلی را به عنوان زیربنای طراحی استراتژیک و بلندمدت شهر تهران شناسایی کرد که عبارتند از پروژه برنامه راهبردی شهرداری تهران، پروژه توسعه کالبدی شهر تهران، پروژه برنامه راهبردی شورای اسلامی شهر تهران، پروژه طراحی چشم‌انداز 20 ساله شهر تهران، پروژه فناوری اطلاعات شهر تهران و پروژه برنامه کوتاه مدت شهرداری تهران، البته یک پروژه هفتمی هم تعریف شد که موضوع آن هدایت هماهنگ پروژه‌های شش‌گانه بود.
* در همین پروژه چشم‌انداز 20 ساله تهران، مشارکت ذی‌نفعان تهران چگونه تضمین خواهد شد؟
**- در کشورهای مختلف 2 رویکرد کلی در رابطه با طراحی چشم‌اندازها و راهبردهای مهم وجود دارد. یکی از آنها «رویکرد نخبه‌گرا» است. به این معنا که کار تدوین چشم‌انداز به چند نفر از صاحب‌نظران ذی‌صلاح سپرده می‌شود و نتیجه آن در معرض داوری و ارزیابی جمع بزرگتری از فرزانگان قرار می‌گیرد و پس از اصلاحات لازم در مراجع مربوطه تصویب می‌شود. دیگری «رویکرد کثرت‌گرا» است. این رویکرد مزایای بی‌شماری دارد که یکی از آنها «فراجناحی بودن» است که به خصوص در مورد چشم‌انداز تهران از اهمیت خاصی برخوردار است.
* در این رابطه چه تمهیداتی اندیشیده شده است؟
**- این پروژه از هفت‌گام اصلی تشکیل می‌شود که یکی از آنها جمع‌آوری و مطالعه همه اسنادی است که توسط دستگاه‌های اجرایی مختلف در ارتباط با وضع موجود و وضع مطلوب تهران نگاشته شده است. یکی دیگر از گام‌ها، اجرای بیش از 10 هم‌اندیشی با حضور مدیران، کارشناسان و نخبگان مدیریت شهری است که 250 نفر در آنها حضور خواهند یافت. علاوه بر این، تعداد 70 مصاحبه فردی با افراد برجسته نیز پیش‌بینی شده است.
* نتیجه کار چه وقت مشخص خواهد شد؟
**- طبق قرارداد باید پیش‌نویس چشم‌انداز تهران در بهار سال 1385 به دست شورا برسد که پس از تصویب اولیه آن در شورا، احتمالاً برای اطلاع عموم شهروندان منتشر خواهد شد تا در معرض داوری و ارزیابی عموم قرار گیرد. انشاءالله سه، چهار ماه بعد بازنگری و نسخه نهایی آن برای تصویب در صحن ملی شورا ارائه خواهد شد.