انرژی و افقهای جدید در همکاریهای ایران و چین
شانا – ایران و چین همواره به عنوان دو قطب عمده تاریخی، سیاسی و اقتصادی در آسیا از دیرباز بر اوضاع غرب و شرق آسیا تأثیرگذار بودهاند. آنچه بیش از هر مسالهای امروزه بر فرآیند روابط این دو کشور تأثیرگذار بوده و هست. بحث انرژی به ویژه نفت و گاز و پتروشیمی است که از یکسو چین به عنوان دومین مصرف کننده نفت بعد از آمریکا مطرح است و از سوی دیگر ایران به عنوان دومین صادرکننده نفت اوپک و دارنده مقام دوم تولید گاز خود را نشان میدهد. سطح همکاریهای بازرگانی دو کشور در سال 2005 میلادی به حجم 10 میلیارد دلار رسیده است که عمدتاً زمینههای نظیر حمل و نقل، سرمایهگذاری، مواد شیمیایی، فنون مخابراتی و ... بوده است. ولی آنچه بیش از پیش باید مورد نظر قرار گیرد و در آینده ضرورت ان در روابط اقتصادی خود را نمایان خواهد ساخت محور انرژی است که بسیار مورد توجه طرفین میباشد.
توسعه روابط ایران و چین اهمیت راهبردی دارد
سفیر چین در ایران میگوید: در توان و تفکر استقلالخواهی مردم ایران تردیدی نداریم اما جذب فنون پیشرفته خارجی و جلب سرمایههای خارجی در تسریع بهرهبرداری از نفت و تولید در بازار جهانی، نقش اساسی دارد. وی همکاری ایران و چین در زمینه انرژی را دارای جایگاه بزرگی در مبادلات دو کشور میداند و میافزاید: مبنای مبادلات سیاسی دو کشور مکمل یکدیگر هستند، امید داریم همکاریهای چین با ایران در زمینه انرژی گسترش و توسعه یابد. سفیر چین در ایران تأکید میکند: توسعه مناسبات برای هر دو کشور اهمیت راهبردی زیادی دارد زیرا که ایران از نظر نفت و گاز در جهان مقام دوم و در اوپک نیز دومین صادرکننده شناخته شده است.
وی ضمن بیان این مطلب که چین بازارهای با ثبات و قوی دارد که میتواند در توسعه نفت و گاز موثر باشد میافزاید: در چهل سال اخیر، شرکتهای نفتی چین با توسعه روبهرو بودهاند و امروز این شرکتها میتوانند در زمینههای صنایع نفت، از فنون پیشرفته جهانی استفاده کنند و این شرکتها توانستهاند بر توان خوبی دست یابند و از امکانات مالی مناسبی برخوردارند. سفیر چین با اشاره بر این که شرکتهای نفتی چین از سال 1990 به بعد وارد بازار ایران شدند، تأکید میکند: قدرت و توان فنی و تجربه مدیریت آنها در ایران شناخته شده است و برای توسعه مناسبات دو کشور شالوده خوبی فراهم کردهاند. ما معتقدیم در زمینه همکاری با ایران، به جایگاه اصلی هنوز نرسیدهایم و باید تلاش کنیم تا هر چه سریعتر تفاهمنامههای مربوط به در این زمینه، منعقد شود تا سطح مناسبات در زمینه انرژی میان دو کشور گسترش یابد.
همکاری ایران و چین، امنیت عرضه و تقاضای انرژی
دکتر اصغر زارعی رئیس مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی میگوید: همکاری ایران و چین، منجر به افزایش امنیت عرضه و تقاضای انرژی در آسیا میشود. در سطح همکاریهای اقتصادی و گسترش آن، مؤسسات تحقیقاتی میتوانند نقش مؤثری ایفا کنند و زمینه شناخت قابلیتها و ظرفیتهای مربوطه را فراهم کنند.
با توجه به انجام طرحهای عظیم توسعهای در زمینه نفت و گاز در کشورمان، همکاریهای مشترک میان دو کشور، از طرحهای بالادستی و پاییندستی، فرصتهای مناسبی در اختیار دو طرف قرار میگیرد. دکتر زارعی با اشاره به این که ایران میتواند در زمینه انتقال بخشی از تولید نفت منطقه خزر به آسیا و به ویژه چین را فراهم کند، اظهار داشت. در زمینه انتقال نفت خزر به سواحل جنوبی ایران توسط خط لولهای مستقل از جمله طرحهای مطرح در این زمینه است. وی میافزاید: زیرساختهای لازم برای معاوضه نفت تولیدکنندگان خزر نیز فراهم شده است تا با دریافت نفت منطقه خزر، معادل آن در جنوب تحویل شود که این طرح در حال اجراست. به گفته دکتر زارعی، در حال حاضر قابلیت معاوضه روزانه حدود 200 هزار بشکه در روز وجود دارد و امکان افزایش آن به 500 هزار بشکه نیز پیشبینی شده است. رئیس مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی تأکید میکند: شرکتهای چینی میتوانند در ساخت پالایشگاههای داخلی ایران مشارکت کنند و بخشی از نفت خام منطقه خزر را در پالایشگاههای مشترک تصفیه و از فرآوردههای آن استفاده کنند. تشکیل اجلاسهای منظم انرژی در منطقه آسیا زمینه مناسبی را برای افزایش همکاریها فراهم میکند و از جمله زمینههای همکاری میان ایران و چین استفاده از تجربیات مدیریت و تقاضای انرژی است که تجربیات چین میتواند تا حدودی برای برنامهریز و دستاندرکاران بهینهسازی مصرف انرژی کشورمان راهگشا باشد.
محمود واعظی – عضو هیات مدیره شرکت نیکو – درباره همکاریهای اقتصادی ایران و چین میگوید: متناسب نبودن روز افزون میان تولید و مصرف نفت و گاز، در عرضه جهانی، امنیت انرژی را که سالها در حاشیه مباحث امنیت بینالمللی قرار داشت، به متن آورده است و اجلاس اخیر وزرای دارایی گروه 8-G با محوریت امنیت انرژی در مسکو شاهدی بر این مدعا به شمار میآید. واعظی میافزاید: آسیا به عنوان پویاترین منطقه اقتصادی جهان با برخورداری از بالاترین نرخ رشد در مصرف انرژی، حساسترین نقطه جهان در مقابل چالشهای تأمین امنیت انرژی به شمار میآید. چالشهای که رفع آن جز از طریق برقراری پیوندهای تنگاتنگ با منطقه خلیجفارس به عنوان کانون انرژی جهان، قابل رفع نیست. عضو هیات مدیره شرکت نیکو، تلاش قدرتهای آسیایی برای برقراری پیوندهای نزدیکتر با کشورهای خلیجفارس در همین راستا دانست و اظهار کرد: این وضعیت ایران و چین را واجد ظرفیتهای گسترده همکاری در حوزه انرژی میسازد. چین به عنوان دومین مصرفکننده جهان انرژی و مهمترین مصرفکننده آسیایی است و ایران دارای دومین ذخایر نفت و گاز جهان است. وی افزایش سهم ایران در تأمین امنیت انرژی چین در قرن 21 را سطح دوجانبه بیان کرد و گفت: رایزنی پیرامون اتصال چین به خط لوله گاز ایران – پاکستان – هند و تبدیل ایران به منبع اصلی تأمین گاز چین نیز سطح چند جانبه این تقسیمبندی است.
منابع کشف نشده گازی بسیاری در ایران وجود دارد
غلامرضا منوچهری، مدیر عامل شرکت پتروپارس میگوید: خاورمیانه بیش از 75 درصد منابع نفت و گاز جهان را به خود اختصاص داده است و ایران دارای دومین منابع گازی و سومین منابع نفتی در دنیا است و در بخش گاز منابع کشف نشده زیادی نیز در ایران وجود دارد. ایران میان شرق و غرب جهان قرار گرفته است و نه تنها از جهت در اختیار داشتن منابع نفت و گاز، دارای اهمیت فوقالعادهای، بلکه از لحاظ ترانزیت نفت و گاز نیز میتواند نقش محوری ایفا کند. چین دارای اقتصاد بزرگی با رشد 10 درصد GDP در سال است و موازنه اقتصادی آن بسیار مثبت است و ایران به شدت نیاز به پیشرفت همه جانبه دارد. وی میافزاید: در حال حاضر مصرف هیدروکربورهای مایع نیز در مصرف گاز در کشور حدود 56 درصد سبد انرژی داخلی را تشکیل میدهد، نزدیک به یکصد میلیارد دلار است. بنابراین هرگونه فعالیت اعم از توسعه منابع نفت و گاز و تبدیل مواد خام به تولیدات با ارزش بیشتر، بهبود توسعه صادرات، مدیریت مصرف توسعه صنایع وابسته به نفت، توسعه سازمانهای پیمانکاری در زمینه نفت و گاز، همه ارزش افزوده عمدهای را برای کشور ایجاد میکنند. مدیرعامل شرکت پتروپارس، نگاه ایران به شرق و به ویژه به چین را نگاه راهبردی میخواند و میافزاید: این موضوع در بخش نفت و گاز از اهمیت بیشتری برخوردار است. منوچهری با اشاره به همکاری ایران و چین تصریح میکند: این همکاریها نباید به راهکارهای ساده و متعارف و سنتی محدود شود ما نیازمند به جامعنگری در درک پیچیدگیهای دوران جدید و مزیتهای دو طرف هستیم.
وی میافزاید: باید به فکر ایجاد خلق فرصتهای جدید باشیم هنر ما این است که از امکانات دو کشور، ساختارهایی کارآمد با استفاده از منابع پولی و بانکی، بهترین فرصتها را ایجاد کرده و آنها را در جهت منافع دو کشور پیادهسازی و اجرا کنیم و اساس همکاریها در جهت تأمین انرژی چین است. چین از سرمایه عظیمی در سطح جهان برخوردار است و انتظار داریم چینیها اجرای منابع نفت و گاز از فناوریهای روز دنیا استفاده کنند و در جریان فعالیتهای مشترک شرکتهای چینی نیز این فناوریها را نیز به کشورمان منتقل کنند. با توجه به قابلیتهای شرکتهای چینی، باید با مشارکتهای ایرانی و چینی، به توسعه زیرساختهای ایران از جمله ساخت بزرگراهها، قطارهای شهری و شبکههای مخابراتی سرعت دهیم. البته این مسئله به سبب ناتوانی شرکتهای ایرانی نیست، بلکه به لحاظ کمبود منابع مالی و ضرورت سرعت بخشیدن به اجرای طرحها و تقویت و کارآمدی و نظام مدیریت پروژه در این طرحها است. سطح تبادلهای علمی، تکنولوژیکی، فرهنگی و حرفهای میان دو کشور باید افزایش یابد و این امر از طریق همکاری شرکتهای دو طرف در مهندسی، ساخت، تولید، بهرهبرداری و خدمات امکانپذیر است.
باید مراقب باشیم با توجه به مزیتهای شرکتهای چینی در تولید کالاهای مصرفی، تجهیزات صنعتی و حتی خدماتی، به واردکننده صرف تبدیل نشویم. این نکته مراقبت بیشتری را میطلبد، زیرا چین مزیتهای اقتصادی زیادی نسبت به سایر کشورها دارد که همواره موازنه اقتصادی را به نفع این کشور تغییر میدهد. در بخش نفت و گاز، میتوان سطوح مختلفی را برای همکاری تعیین کرد، البته این سطوح مختص به نفت و گاز نبوده و میتواند تا حدودی در بخشهای دیگر نیز مورد استفاده قرار گیرد. اهمیت سطوح بالایی به مراتب بیشتر است و تأثیرگذاری اقتصادی به ترتیب از بالا به پایین است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
