[ترجمه: حسین قنبریگرمی]
*نیکولا سارکوزی، رئیسجمهور فرانسه از یک سو به عنوان دولت و متحد نزدیک آمریکا و از سوی دیگر به عنوان مدافع حقوقبشر معرفی شده است، تحولات روابط بین روسیه و فرانسه را چگونه میبینید؟
**من همیشه از این که کسی بر حقوقبشر تأکید کند خوشحال میشوم. من اخیراً گزارش سازمان عفو بینالملل را خواندم. این گزارش مسائل زیادی را نه تنها در روسیه بلکه در سایر کشورهای G8 مطرح کرده است. همه ما باید حقوقبشر را مدنظر قرار دهیم. دوستی سارکوزی با آمریکا مهم است. روسیه نیز علیرغم مخالفت شدید با استقرار سیستم دفاع ضدموشکی دوست آمریکا به شمار میرود اما مسأله، دوستی با آمریکا نیست بلکه تقویت نظام امنیت بینالمللی است.
از سوی دیگر وقتی سارکوزی گفت که وی دوست و متحد آمریکاست در واقع مشخص کرد که این امر مانع از وجود برخی عدم توافقها بین وی و آمریکا نخواهد شد، این رویکرد درست همان رویکردی است که من دارم. در مورد روابط روسیه با فرانسه باید گفت که روابط عمیقی بین این ۲ کشور وجود دارد. ما منافع و دیدگاههای مشترک فراوانی در رابطه با مسائل بینالمللی داریم.
همکاریهای اقتصادی این دو کشور در سطح بسیار بالایی است. در مکالمات تلفنی که با سارکوزی داشتهام به این نتیجه رسیدم که به نحو سازندهای میتوانیم با هم کار کنیم و مطمئن هستم که روابط خوبی بین مسکو و پاریس برقرار خواهد شد.
*هدف شما از مخالفت با استقرار سیستم دفاع ضدموشکی آمریکا در لهستان و جمهوری چک چیست؟
**روسیه با عمل به معاهده سلاحهای متعارف در اروپا، دست به خلعسلاح یکجانبه زد. در مقابل ما شاهد نوعی انباشت امکانات نظامی در رومانی و بلغارستان بودیم و اکنون هم شاهد استقرار امکانات موشکی در لهستان و جمهوری چک هستیم و این باعث دلمشغولی ما شده است.
باید در نظر گرفت وقتی سیستم ضدموشکی استقرار یابد این سیستم در ارتباط خودکار با دستگاههای هستهای آمریکا کار خواهد کرد و برای نخستین بار در تاریخ عناصری از سیستم هستهای آمریکا در اروپا حضور خواهند داشت که این امر عمیقاً توازن نظام بینالمللی را بر هم خواهد زد. آمریکا در توجیه این عمل دفاع از خود در برابر حملات موشکی برخی کشورهای منطقه را بهانه قرار داده است. اما کشورهایی که مدنظر آمریکا هستند، موشکهایی با برد ۵ تا ۸ هزار کیلومتر ندارند. پس هیچ توجیهی برای استقرار این سیستم در اروپا وجود ندارند. ما به دنبال رقابت با آمریکا در پهنه اروپا نیستیم اما برخی میخواهند تا ما را به سمت اتخاذ تدابیری سوق دهند که مانع از نزدیکی اروپا و روسیه باشد.
*آیا ما به زمانی باز میگردیم که موشکهایی به سمت اروپای غربی نشانه رفته بودند؟
**بله ما در حال بازگشت به آن دوران هستیم. کارشناسان نظامی ما میگویند سیستم دفاع ضدموشکی سرزمینهای روسیه را تا اورال تهدید میکنند. اگر بخشی از توانایی هستهای آمریکا در اروپا مستقر باشد ما باید پاسخی برای آن پیدا کنیم. مطمئناً ما باید اهدافی در اروپا داشته باشیم و این سؤال مطرح میشود که از چه ابزاری استفاده خواهیم کرد؟ از موشکهای بالستیک یا سیستمهای تسلیحاتی جدید، اینها مسائل فنی قضیه هستند. من مخالف هرگونه رقابت تسلیحاتی هستم. ما این را از تجربه اتحاد جماهیر شوروی سابق آموختهایم. آمریکا میلیاردها دلار برای تسلیحات نظامی هزینه میکند. اما ما به دنبال پاسخی نامتقارن به این هزینهها هستیم. یعنی هزینه بسیار کمتر اما مؤثرتر.
*اگر واشنگتن به شما پیشنهاد مشارکت در سپر ضدموشکی را بدهد آیا شما آماده مذاکره با ناتو در این باره خواهید بود؟
**به نظر من محال است که آمریکا امکان دستیابی روسیه به این سیستم را بدهد.
*برخی از کشورها ادعا میکنند روسیه جایگاه چندانی در G8 ندارد زیرا مسکو به اندازه کافی دموکراتیک نیست؟
**این ادعای مضحکی است. روسیه به نهمین قدرت اقتصادی جهان تبدیل شده است و در بسیاری از زمینهها از سایر کشورهای عضو G8 جلو افتاده است. درباره حقوقبشر من نمیخواهم به کسی توهین کنم اما گزارش سازمان عفو بینالملل ثابت کرد که آمریکاییها بزرگترین ناقض حقوقبشر در مقیاس جهانی هستند.
*برای کوزوو چه پیشنهادی دارید؟ شما استقلال این بخش را رد کردهاید؟
**ما علاقهمند به گفت وگو و به کارگیری قوانین بینالمللی هستیم، قوانینی که تمامیت ارضی دولتها را به رسمیت میشناسد. اگر عدهای بخواهند که تصمیم خودسرانه را به تمامیت ارضی ترجیح دهند باید در تمام دنیا اینگونه باشد. در اروپای غربی این راه حل منجر به جداییطلبی خواهد شد. اسکاتلند را میبینید. کاتالونیا، باسک و جاهای دیگر. فکر نمیکنم مجبور باشیم یک ملت اروپایی مثل صربها را برای به زانو درآوردنشان تحقیر کنیم. باید صبور بود. هنوز تمام راهها برای رسیدن به سازش بسته نشده است.
*درباره این دیدگاه بوش که دستیابی ایران به انرژی هستهای را غیرقابل قبول میداند، چگونه فکر میکنید؟
**در این باره معتقد به گفتوگو هستم.
*در چه شرایطی شما آندری لوگووی را که دستگاه قضایی انگلیس او را به قتل الکساندر لیتویننکو متهم کرده است به دولت انگلیس تحویل می دهید؟
**باید قانون اساسی روسیه را تغییر دهیم. اما انگلیسیها اساساً علت استرداد وی را بیان نکردهاند. از سوی دیگر تحقیقی در این رابطه در روسیه در جریان است. اگر بازرسان به اسنادی مبنی بر متهم بودن لوگووی یا هر فرد دیگر دست پیدا کنند این افراد به دادگاه معرفی خواهند شد. اگر کسانی که درخواست استرداد را ارائه کردهاند به قانون اساسی روسیه که هرگونه استردادی را منع کرده است بیجهی کنند صلاحیت آنان زیر سؤال میرود. این یک حماقت است. مقامهای انگلیسی به دزدها و تروریستها اجازه داده تا به خاکشان وارد شوند. آنها خودشان مسئول هستند.
*به نظر میسد مسکو آماده است تا مجوز بهرهبرداری نفت توسط شرکت بریتیش پترولیوم را لغو کند. دلیل این کار چیست؟
**شما توافق اولیه مبنی بر تقسیم تولید را خواندهاید که این یک توافق استعماری بود که با منافع روسیه همخوانی نداشت. من متأسفم که روسیه در اوایل سالهای ۱۹۹۰ توافقاتی را امضا کرد که مسئولان آن مجبور شدند به زندان بروند. توافق با شرکت بریتیش پترولیوم هیچ سودی برای روسیه ندارد. اما این شرکتها، قوانینها را نقض کردهاند که اشتباه خودشان است. گاز پروم قبل از برخورد با مشکلات زیستمحیطی پیشنهادی برای مشارکت با شرکتهای TNK روسیه و بریتیش پترولیوم دریافت کرد اما پس از این که مشکلات زیستمحیطی پیش آمد، گاز پروم این پروژه را با سرمایهگذاری ۸ میلیارد دلاری نجات داد.
*شما چگونه به نگرانیهای شرکتهای اروپایی برای سرمایهگذاری پاسخ میدهید؟
**هیچ ترسی وجود ندارد. شرکتهای روسی سرمایهگذاریهای لازم را در اروپا انجام دادهاند. این شرکتها دزدی نمیکنند بلکه شغل ایجاد میکنند. اگر ما توافقنامه سرمایهگذاری امضا کردیم شاغلان شرکت هواپیماسازی ایرباس نجات مییافتند و لازم نبود کارگران به طور گستردهای اخراج شوند. اگر اروپا نخواهد از ما استفاده کند به دنبال شرکای دیگری خواهیم رفت. اگر گاز پروم وارد شبکه توزیع در اروپا بشود این شرکت علاقهمند به تکمیل شبکه گاز اروپا خواهد شد.
*گرهارد شرودر صدراعظم سابق آلمان شما را به عنوان یک دموکرات ناب توصیف کرده بود. آیا شما واقعاً اینگونه هستید؟
**بله مطمئناً. مسلم است که من یک دموکرات ناب و مطلق هستم. نکته غمانگیز این است که من تنها دموکرات ناب در جهان هستم. آمریکا را ببینید شکنجههای وحشتناک، بیخانمانها، زندان گوانتانامو. اروپا را ببینید تظاهرات خشونتآمیز که به شدت سرکوب میشوند.
*زمانی که ماه مارس آینده روسها رئیسجمهوری جدید را انتخاب کنند شما چه خواهید کرد؟
**من باز هم به فعالیتهای خودم ادامه خواهم داد. هنوز من به سن بازنشستگی نرسیدهام. من برنامههایی برای آینده دارم. اما نمیتوانم در حال حاضر از آنها حرف بزنم. هنوز بسیار زود است. همه چیز به این بستگی دارد که روند سیاسی تا پایان امسال و سال ۲۰۰۸ چگونه پیش رود. برای فردا چندین انتخاب میتوانم داشته باشم.