کاخ کرملین در برابر ناتو

اقدام روسیه در به تعلیق درآوردن همکاریهای خود با ناتو را می توان به عنوان نقطه آغاز وقوع جنگ سرد دوباره میان کاخ کرملین و غرب مورد تجزیه و تحلیل قرار داد.کنشها و واکنشهای صورت گرفته میان روسیه و ناتو نشان می دهد که نظام بین الملل برای وقوع دوباره چنین جنگ سردی آمادگی کامل دارد.طی سالهای اخیر روسیه مواضع منفعلانه ای در برابر ایالات متحده آمریکا و تروییکای اروپایی اتخاذ می نمود.اما هم اکنون مسکو برای نخستین بار پس از سال 2000 وارد فاز تقابل عیر مستقیم نظامی با ایالات متحده آمریکا و ناتو شده است.از سوی دیگر،ابراز تمایل روسیه به استقرار سیستم دفاع موشکی در کوبا و توسعه همکاریهای نظامی با ونزوئلانشان می دهد که مسکو در حال آماده سازی زمینه برای دخالت در معادله حیاط خلوت آمریکاست.مسئله ای که برای دموکراتها و جمهوریخواهان آمریکا قابل هضم نیست.از سوی دیگر،واشنگتن و اتحادیه اروپا نیم توانند پاسخ این رویکرد روسیه را به گونه ای نظامی بدهند زیرا در این صورت جنگ جهانی تازه ای به وقوع خواهد پیوست و سلاحهای روسیه نیروهای نظامی کشورهای غربی و ناتو را نابود خواهد کرد.
طی هفته های اخیر روسیه مواضع خود در برابر غرب را به گونه ای جدی تر اتخاذ می کند.جدیتی که طی سالهای اخیر نشانه ای از آن به چشم نمی خورد.وزارت امور خارجه روسیه اخیرا در بیانیه ای اعلام کرده است که روسیه به ایجاد موضع سوم دفاع موشکی آمریکا در اروپا پاسخ خواهد داد. بیانیه می گوید:علی رغم مخالفت روسیه با استقرار سامانه موشکی آمریکا در اروپا و شرایط نظامی و سیاسی این قاره ،آمریکا توانمندی راهبردی خود را بطور مستمر به مرزهای روسیه نزدیک می سازد. ایستگاه رادار آمریکا در کشور چک قادر خواهد بود کل منطقه اروپایی روسیه را تحت نظر گیرد و موشک های رهگیر دوربرد در لهستان هم هدف دیگری جز رهگیری موشک های قاره پیمای روسیه را ندارد. معاون ستاد کل نیروهای مسلح روسیه اخیرا به لهستان هشدار داد که اهداف نظامی از سوی روسیه هدف گیری می شوند.
اما واکنش روسیه به نشست اخیر ناتو در خصوص اوضاع گرجستان نیز در جای خود قابل تامل است.وزارت دفاع نروژ اخیرا با اشاره به روابط دیپلماتیک و سیاسی میان اسلو و مسکو اعلام کرد، روسیه تصمیم گرفته تا اطلاع ثانوی همکاری نظامی خود با سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) را به “حالت تعلیق” درآورد.
بنابر اطلاعات به دست آمده روسیه تصمیم گرفته تا اطلاع ثانوی هرگونه همکاری نظامی با ناتو و کشورهای هم پیمان و متحد این سازمان را به حالت تعلیق درآورد.”هیدی لانگویک هانسن” سخنگوی وزارت دفاع نروژ در این باره اظهار نموده است که این خبر بر پایه تماس تلفنی وزارت دفاع روسیه با سفارت نروژ در مسکو بدست آمده است. “یاپ دهوپ شفر” دبیر کل ناتو روسیه را به مسکو را به عدم رعایت طرح صلح مورد قبول فرانسه و روسیه که “نیکلاسارکوزی” رئیس جمهور فرانسه در مقام ریاست دوره ای اتحادیه اروپا آن را برای حل و فصل بحران گرجستان مطرح کرده بود، متهم کرده است.
از سوی دیگر نیروی دریایی روسیه از لغو شرکت خود در مانورهای پیش بینی شده که قرار است در چارچوب همکاری با نیروهای ناتو در دریای بالتیک برگزار شود، خبر داد. این تصمیم به معنای آن است که روسیه از پذیرش یک ناوچه آمریکایی در ماه سپتامبر آینده در آب های خاور دور ممانعت به عمل خواهد آورد. سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو ) نیز قطع همکاری روسیه با این سازمان را تایید کرده است. همکاریهای نظامی ناتو و روسیه در زمینه های لجستیکی،تعلیمات نظامی ،رزمایش دریایی ، تبادل اطلاعات و پدافند دفاع موشکی بوده است. به نظر می رسد اقدامات روسیه در گرجستان و موضع گیری تند ناتو و توافق لهستان برای استقرار سیستم سپر دفاع موشکی آمریکا در این کشور از عوامل مهم قطع این همکاری باشد.
آمریکا تصمیم روسیه به متوقف کردن همکاری نظامی خود با سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو را تاسف بار دانسته است. کاخ سفید اعلام کرده است هرگونه همکاری نظامی بین روسیه و ناتو فقط پس از حل بحران در گرجستان صورت می گیرد.
در عین حال سرگئی لاورف وزیر امور خارجه روسیه در سخنانی اعلام نموده است آن اندزه که سازمان پیمان اتلانتیک شمالی (ناتو) به روسیه به ویژه در افغانستان نیاز دارد، روسیه به ناتو نیاز ندارد.
بر اساس اظهارات لاوروف کشورهای عضو ناتو برای عملیات خود در افغانستان به همکاری روسیه بسیار نیاز دارند.لاوروف تاکید کرده است اگر اولویت های ناتو در راستای حمایت بی چون و چرا از رژیم ورشکسته ساکاشویلی باشد و اگر بهایی که کشورهای عضو ناتو برای پرداخت ان اماده اند قطع روابط با روسیه باشد، مشخص است این امر(همکاری با ناتو) گزینه ما نخواهد بود.
لاناتو در پایان نشست بروکسل خاطر نشان کرد ه است که دیگر نمی تواند مثل گذشته به روابط خود با روسیه به علت مداخله نظامی در گرجستان، ادامه دهد. مسکو همچنین کمک به ناتو در چارچوب عملیاتش در افغانستان به ویژه در بخش حمل و نقل تجهیزات نظامی به این کشور اسیای میانه را خاطر نشان کرد . از وقتی مناقشه روسیه و گرجستان اغاز شده است شماری از کشورهای عضو سازمان پیمان اتلانتیک شمالی و در راس انها امریکا خواستار لغو مشارکت روسیه در رزمایش های مشترک دریایی این نهاد نظامی شده اند .
اخیرا نماینده آمریکا در سازمان ملل، پس از نشست بی نتیجه شورای امنیت درباره گرجستان تصریح کرد که آنچه که در منطقه قفقاز می گذرد ، سوالاتی درباره هدف روسیه ایجاد می کند. الهاندرو وولف معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل گفته است آمریکا مخالف متن پیش نویس قطعنامه ای است که روسیه پیشنهاد داده است . وی با تاکید بر ضرورت حفظ تمامیت ارضی و استقلال گرجستان ، اظهارداشت اگرچه در موافقتنامه شش ماده ای در خصوص گرجستان و در پیش نویس قطعنامه، اشاره ای به تمامیت ارضی گرجستان نشده اما اتحادیه اروپا به صراحت به این مسئله اشاره کرده است . وولف ادامه داد که شفاف سازی درباره شش ماده لازم است و هنوز هم این شش ماده توسط روسیه اجرا نشده است . در نهایت اینکه بروز تنش میان ناتو و روسیه حالتی مزمن دارد و در آینده نیز ادامه پیدا خواهد کرد.آنچه مسلم است اینکه کاخ کرملین در موضع گیری خود نسبت به غرب تغییری اساسی ایجاد نموده و سعی دارد با برگ برنده گرجستان بیشترین امتیازات را از مخالفان بین المللی خود بگیرد.از سوی دیگر ایالات متحده آمریکا و ناتو نیز به دلیل وضعیت خاصی که در آن قرار دارند قدرت مقابله با اقدامات روسها را ندارند.مسئله ای که دامنه جنگ سرد میان کاخ کرملین و کاخ سفید را گسترده تر خواهد ساخت.