جنگل لویزان دوباره تخریب شد

مژگان جمشیدی
پارک جنگلی لویزان چهارشنبه شب گذشته بار دیگر مورد هجوم لودرهای عوامل شهرداری تهران قرار گرفت. تخریب مجدد جنگل و پاکسازی تپه‌های جنگلی در چهارشنبه شب گذشته که منجر به درگیری شدید و زد و خورد بین مأموران یگان حفاظت منابع طبیعی استان تهران و عوامل شهرداری شد در حالی صورت گرفت که صبح روز چهارشنبه جلسه رسیدگی به پرونده تخریب جنگل‌های لویزان در شعبه دوم دادسرای رسیدگی به جرایم کارکنان دولت برگزار شده بود و به گفته مدیر کل دفتر حقوقی سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، «قاضی پرونده با توجه به عدم وجود مجوزهای لازم از سوی شهرداری، تخریب جنگل لویزان را جرم تشخیص داد و معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران را به عنوان آمر با قرار کفالت وجه‌الکفاله 50 میلیون تومانی آزاد کرد تا بعد از تعیین خسارت وارده به جنگل توسط کارشناس دادگستری در روز شنبه 16/12/84 حکم نهایی را صادر کند.»
اما گزارش خبرنگار اعتماد ملی از محل واقعه حاکی است، ادامه عملیات شهرداری تهران از ساعت 20/21 دقیقه چهارشنبه شب گذشته عملاً با ورود ده‌ها دستگاه لودر، کامیون و ادوات سنگین خاکبرداری با شکستن مجدد گاردریل‌های کنار جنگل آغاز شد.
تلاش خبرنگار اعتماد ملی برای انجام گفت‌و‌گو با مسئول پارک برای دریافت پاسخ مبنی بر اینکه مجوز تخریب مجدد از چه ناحیه‌ای صادر شده سرانجام بی‌نتیجه ماند تا اینکه ساعت 30/22 دقیقه چهارشنبه فصل‌الله کولانی، مدیر کل منابع طبیعی استان تهران از کلانتری به محل واقعه بازگشت. وی در پاسخ به پرسش خبرنگار ما گفت: اقدام مجدد شهرداری کاملاً غیرقانونی بوده چون امروز صبح، دادگاه بعد از اینکه مشخص شد اصلاً مجوز کمیسیون ماده 7 هم وجود نداشته با قرار کفالت 50 میلیون تومانی، معاون فنی عمرانی شهرداری تهران را آزاد کرد و صدور حکم نهایی را به جلسه بعد موکول کرد. اما حالا آقایان برگه‌ای را در کلانتری به ما نشان می‌دهند که از طرف همان قاضی شعبه 2 دادسرای رسیدگی به جرایم کارکنان دولت 2 ساعت بعد از اتمام جلسه، صادر شده و قاضی، ادامه تصرف شهرداری تهران را در پارک لویزان رفع اثر کرده است. وی گفت: برای ما هم سوال است که چگونه قاضی در یک روز 2 دستور صادر می‌کند و بعد هم از اینکه دستور دوم خطاب به کلانتری صادر می‌شود، کلانتری فرجام از ابلاغ آن به ما خودداری کرده و تنها آن را به شهرداری ابلاغ کرده است. اما بعد از آن دنیامالی، معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران برگه دستور قاضی شعبه 2 دادسرای رسیدگی به جرایم کارکنان دولت را به عنوان مجوز کار در اختیار خبرنگار اعتماد ملی گذاشت که در انتهای این دستور قید شده بود: «از خلع ید شهرداری و جلوگیری از ادامه تصرفات رفع اثر می‌گردد» و خطاب به کلانتری محل عنوان شده بود که در اسرع وقت نمایندگان حقوقی معاونت فنی و عمرانی و منابع طبیعی در وقت واحد دعوت و امر به ابلاغ و صورت جلسه گردد. اما مدیر کل منابع طبیعی تهران، دستور مجدد بازپرس شعبه 2 را مبنی بر «رفع اثر از جلوگیری از ادامه تصرفات» به معنی قطع مجدد درختان ندانست و گفت: اولاً این دستور به ما ابلاغ نشد و این خلاف قانون است و بعد هم رفع اثر از جلوگیری از ادامه تصرفات به معنی مجوز قطع مجدد درختان نیست و شهرداری خود این معنی را از دستور قاضی القا کرده و نیروی انتظامی موظف است جلوی اقدام خلاف قانون شهرداری را بگیرد اما این کار را نمی‌کند.
مدیر کل منابع طبیعی استان تهران در ادامه افزود: جای سوال است که شهرداری تهران در شب تاسوعای حسینی درختان را قطع می‌کند و حالا هم که جهان اسلام در غم انفجارهای اخیر در حرم امام هادی (ع) است و عزای عمومی اعلام شده مجدداً به سراغ جنگل آمده است.
در حالی که لودرهای شهرداری در چندین نقطه جنگل لویزان مستقر و مشغول خاکبرداری و قطع مجدد درختان بودند معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران قطع هر گونه درختی را انکار می‌کرد و فعالیت لودرها را فقط برای خاکبرداری و جمع‌آوری درختان قطع شده در تاریخ 20/11/84 عنوان می‌کرد. ساعت 23 شب چهارشنبه سرانجام درگیری بین طرفین بالا گرفت و در حالی که مأموران منابع طبیعی به دستور مدیر کل منابع طبیعی استان تهران مانع از خروج کامیون‌ها از جنگل می‌شدند، توسط عوامل پیمانکار مورد تهدید قرار گرفتند. بعد از آن فضل‌ا... کولانی اعلام کرد: ما ضابط قانونی دادگستری هستیم و طبق قانون موظف به حفظ جنگل هستیم» از این رو وی دستور داد تمامی خودروهای سازمانی منابع طبیعی را در مقابل محل خروج کامیون‌ها قرار دهند اما این اقدام به زد و خورد بین طرفین منجر شد و نهایتاً لودرها با تخریب بخش‌های دیگری از جنگل و گاردریل‌های کنار خیابان راه را برای خروج از جنگل باز کردند. ساعت 30/23 دقیقه مأموران منابع طبیعی که تا آن زمان نتوانسته بودند مانع از توقف عملیات شوند با کنده‌های درخت و تکه‌های شکسته گاردریل‌ها بخشی از خیابان استقلال را مسدود کردند تا کامیون‌ها عبور نکنند اما این اقدام هم سرانجام ناکام ماند.
ساعت 24 تعداد اندکی از اعضای NGOهای زیست محیطی در محل حاضر و خواستار توقف عملیات شدند تا اینکه سرانجام بعد از مناظره بین معاون فنی و عمرانی شهرداری و مدیر کل منابع طبیعی استان تهران، فضل‌ا... کولانی به خبرنگاران اعلام کرد: آقای دنیامالی قسم حضرت عباس خورده است که فعلا کار متوقف شود تا فردا مجدداً موضوع بررسی شود. در این هنگام با خاموش شده چراغ‌های کامیون‌ها و لودرها، جنگل در خاموشی مطلق فرو رفت اما عملاً ماشین‌ها همچنان روشن بودند. از سوی دیگر نمایندگان تشکل‌های زیست محیطی همان شب اعلام کردند که صبح فردا با تجمع در لویزان، به تخریب مجدد جنگل اعتراض خواهند کرد. ساعت 30/1 دقیقه بامداد خبرنگار اعتماد ملی از محل جنگل خارج شد اما با حضور مجدد دیگر خبرنگار اعتماد ملی و خبرنگار ایسنا، 20 دقیقه بعد خبر رسید که عملیات بار دیگر آغاز شده است. تخریب جنگل لویزان تا ساعت 5 صبح پنجشنبه ادامه یافت و اداره کل منابع طبیعی استان تهران درختان قطع شده را بیش از 700 اصله درخت عنوان کرد.
تجمع گروه‌های زیست محیطی در لویزان
صبح روز پنجشنبه و در حالی که برخی لودرهای شهرداری در حال شروع مجدد عملیات بودند اعضای شبکه تشکل‌های زیست محیطی استان تهران و نمایندگان چندین NGO زیست محیطی با در دست گرفتن پلاکاردهایی در محکوم کردن تخریب لویزان در محل پارک جنگلی لویزان اجتماع کردند.
اعتراض گروه‌های زیست محیطی به اقدام شهرداری تهران در حالی صورت گرفت که همایش سه روزه «آینده جنگل‌های ایران» که در محل دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران در کرج در حال برگزاری بود با انتشار این خبر، به صحنه اعتراض دانشجویان و اساتید منابع طبیعی تبدیل شد. خداکرم جلالی، رئیس سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور که در این همایش حضور داشت، همایش را نیمه تمام رها کرده و به اصرار مدیر کل منابع طبیعی به تهران بازگشت و در پی استعلام فضل‌ا... کولانی مبنی بر اعلام مواضع رسمی سازمان جنگل‌ها و برخی شایعات موجود مبنی بر موافقت معاون وزیر و رئیس سازمان جنگل‌ها با این موضوع، با ارسال نامه‌ای به کولانی هر گونه هماهنگی این سازمان با شهرداری را تکذیب و اعلام کرد: «علی‌رغم پاسخ منفی آن اداره کل به شهرداری، در تاریخ 14/9/84 معاون محترم فنی و عمرانی شهرداری تهران برای این مورد و چند مورد دیگر در نامه شماره 2173/70 تقاضای مجوز و همکاری نموده که اینجانب موضوع را به معاونت حفاظت ارجاع دادم اما متأسفانه قبل از اعلام نتیجه بررسی، شهرداری اقدام به تخریب پارک نمود بنابراین هیچگونه مجوزی از سازمان برای این کار صادر نشده و چنانچه مجوزی به هر نحو وجود می‌داشت می‌بایست برای هماهنگی و اجرا به آن اداره کل اعلام می‌گردید.»
در این زمان هیأت علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران و دانشجویان در همایش «آینده جنگل‌های ایران» در حالی که روز گذشته با صدور بیانیه‌ای اقدام شهرداری تهران را محکوم کرده و خواستار عذرخواهی شهرداری شده بودند با صدور بیانیه‌ای مجدد و با رد برخی اظهارات مبنی بر بی ارزش بودن درختان کاج در کاهش آلودگی هوا، هر گونه اظهارنظر در این مورد را به متخصصان علوم جنگل واگذار و اقدام شهرداری را محکوم کردند.
انجمن جنگلبانی ایران نیز روز چهارشنبه در حاشیه این همایش غرفه خود را به دلیل تخریب جنگل لویزان سیاهپوش کرده و با شمع آراسته بود و ضمن تهیه طوماری با امضای متخصصان علوم جنگل منابع طبیعی کشور اعلام کرد در لویزان حضور می یابد تا اعتراض خود را به گوش مسئولان برساند. اما از سوی دیگر اجتماع طرفداران محیط زیست در لویزان ظهر روز پنجشنبه به دلیل تحریک اهالی محل از سوی برخی کارکنان پیمانکار شهرداری علیه طرفداران محیط زیست به اتمام رسید و این افراد برای جلوگیری از تنش محل را ترک کردند.
اما سرانجام بعد از ساعاتی که شایعه حضور قالیباف در لویزان قوت گرفته بود مشاور شهردار و مدیر کل روابط عمومی شهرداری در محل حاضر شدند و به سوالات خبرنگاران پاسخ دارند که در گزارش بعدی به جزئیات این گفت‌وگو اشاره می‌شود.
صدور دستور توقف عملیات تخریب جنگل
ساعت 3 بعدازظهر بیش از 40 نفر از دانشجویان دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران و انجمن جنگلبانی ایران که حامل بیانیه شرکت‌کنندگان و متخصصان علوم جنگل کشور در کرج بودند با در دست گرفتن پلاکاردهایی در اعتراض به تخریب جنگل در اراضی ملی شده جنگل لویزان دست به اعتراض زدند اما بعد از 40 دقیقه و در حالی که در ابتدا نیروی انتظامی مانع از نزدیک شدن مردم به اعتراض آرام دانشجویان می‌شد، نهایتاً به دلیل برخی تحرکات و اصرار نیروی انتظامی به دانشجویان، آنان محل را ترک کردند. در همین لحظه به دنبال پیگیری های مجدد اداره کل منابع طبیعی استان از طریق سازمان بازرسی کل کشور و مراجع قضایی، قاضی کشیک دادسرای عمومی و انقلاب تهران دستور توقف موقت عملیات را به دلیل جلوگیری از هر گونه تنش های بعدی تا روز شنبه صادر کرد.
اما ساعت 17 بعدازظهر پنجشنبه از کلانتری محل به منابع طبیعی استان تهران اعلام شد که بازپرس شعبه 2 دادسرای کارکنان دولت، دستور روز قل خود را به معنی ادامه عملیات تلقی نکرده و دستور توقف عملیات را صادر کرده است. اسدپور، مسئول دفتر حقوقی اداره کل منابع طبیعی استان تهران در این باره به اعتماد ملی گفت: صورتجلسه مربوط به آن در کلانتری محل به امضای ما رسید اما نماینده شهرداری از امضای آن امتناع کرد، با این وجود دستور توقف عملیات به قوت خود باقی است و قابلیت اجرا دارد.
بازپس‌گیری جنگل لویزان
عموزاده مدیر کل دفتر حقوقی سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور در گفت‌و‌گو با اعتماد ملی با غیر قانونی خطاب کردن اقدام مجدد شهرداری گفت: در جلسه دادگاه که با حضور معاون فنی عمرانی و رئیس سازمان پارک‌ها و وکلای مدافع آنها همراه بود پرسیده شد که آیا شهرداری مجوز دارد؟ گفتند مجوزهایی داریم ولی نگفتند از چه مرجعی است و عنوان کردند در اختیار ما نیست و مسئولان شهرداری آن را ارائه می‌دهند. گفتیم مطالعات زیست محیطی شده؟ گفتند: اطلاع نداریم، بنابراین چون نتوانستند مجوزی را ارائه کنند بازپرس با توجه به قرائن و شواهد موجود فعل انجام شده را جرم تشخیص داد و قرار کفالت صادر شد. ولی اینها دوباره رفتند و گفتند ما مدارکی داریم مبنی بر اینکه جرم واقع نشده و مدارک مورد نظر قاضی هم قرارداد فی مابین سازمان جنگلها با شهرداری تهران در سال 69 بوده و به همین دلیل تصرف آنها را تصرف عدوانی تشخیص نداده است.
وی گفت: پارک جنگلی لویزان طبق این قرارداد و در چارچوب مفاد آن به صورت امانی در اختیار شهرداری قرار گرفت و عنوان شده بود که شهرداری حق قطع درختان و ساخت و ساز را ندارد و اگر هم طرح منصوبی دارد باید به سازمان جنگل‌ها ارائه دهد تا بررسی شود اما با تخریب صورت گرفته و با استناد به ماده 12 قانون حفاظت از جنگل‌ها «ید امانی» به «ید ضمانی» تبدیل شده و اکنون بازپرس هم اعلام کرده که دستور مجدد وی به معنی شروع مجدد عملیات نبوده لذا ادعای شهرداری صحت ندارد.
وی افزود: اقدام مجدد شهرداری تخلف آشکار است. چون رابطه ما با آنها درباره پارک جنگلی لویزان تنها یک رابطه استیجاری بوده بنابراین می‌توانیم نسبت به ابطال قراردادمان با شهرداری اقدام کنیم و جنگل لویزان را پس بگیریم.
وی گفت: تخریب جنگل توسط شهرداری یک بزه به حساب می‌آید و اکنون منتظر حکم دادگاه برای این پرونده کیفری هستیم تا بعد از آن دعوی حقوقی خود را مطرح کنیم و دادخواست جدید برای ابطال قرارداد فی ما بین بدهیم، چون شهرداری خیانت در امانت کرده است.