بودجه خصومت

پیشنهاد وزیر امور خارجه آمریکا به کنگره این کشور برای اختصاص بودجه 75 میلیون دلاری در سال مالی 2006 میلادی با عنوان برنامه حمایت از دموکراسی در ایران با هنجارها و موازین بین‌المللی و اصل مسلم ضرورت عدم دخالت کشورها در امور یکدیگر مغایر است.
کاندولیزا رایس چهارشنبه پیش در نشست کمیته روابط خارجی سنای آمریکا از کنگره خواست علاوه بر 10 میلیون دلاری که قبلا کنگره برای حمایت از اپوزیسیون در ایران اختصاص داده بود، 75 میلیون دلار دیگر به بودجه مخالفان بیفزاید. رایس در توجیه و تفسیر چنین تصمیمی گفته است، این پول به دولت آمریکا کمک می‌کند که حمایت خود از دموکراسی را افزایش دهد، پخش برنامه‌های رادیویی را بهبود و پخش برنامه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای را آغاز کند.
خانم رایس البته در ادامه سخنان عجیب‌تری هم اظهار داشته است، آنجا که گفته: من چندین بار خوانده و گفته‌ام اجرای آهنگ‌های بتهوون و موتزارت در تهران ممنوع است! ما امیدواریم که ایرانیان بتوانند این برنامه‌ها را در نیویورک یا لس‌آنجلس اجرا کنند.
هر چند سخنان خانم رایس به طنز شباهت پیدا کرده و نشان از عدم آشنایی او با فضای جامعه ایران دارد، اما درخواست تصویب بودجه به منظور ایجاد خدشه در حاکمیت ملی ایران نشان از اوج خصومت‌ورزی دولت ایالات متحده با حکومت ایران دارد، خصومتی که البته پیش از این هم با سیاست‌های این چنین آزموده شده بود.
اکنون نیز با روشن شدن نتایج سیاست پیشین واشنگتن در قبال جمهوری اسلامی حالا حتی اپوزیسیونی که رایس وعده حمایت مالی از آنها داده فغان سر داده و از ناکارآمدی این سیاست‌ها زبان به شکوه و اعتراض می‌گشایند تا جائی که برخی از سران اپوزیسیون با سخره گرفتن مصوبه کنگره و بودجه پیشنهادی رایس اظهار داشته‌اند که آمریکا با این کارها در مقابل ایران تنها مانور فرهنگی سیاسی داده و ما (اپوزیسیون) را وجه‌المصالحه قرار می‌دهد. اما در نقد این سیاست، نظرات کارشناسان سیاسی غرب شنیدنی است.
برخی دیپلمات‌های اروپایی گفته‌اند این اقدام آمریکا تا آن اندازه «تابلو» و «گل درشت» است که حتی نمی‌توان آن را بخشی از سیاست هویج و چماق به حساب آورد. این دیپلمات‌ها تاکید کرده‌اند که اصولاً چنین رفتارهایی نشان دهنده درستی مواضع تهران است که هر گونه تماس و مذاکره با آمریکا را منوط به تغییر سیاست و رفتار مقامات آمریکا می‌داند.
اروپایی‌ها به تناقض ظریف دیگر نیز در مشی کاخ سفید انگشت تأکید می‌نهند و می‌گویند چگونه خانم رایس هم از ضرورت برخورد دیپلماتیک با ایران سخن می‌گوید و هم در محفل افراطیون از اختصاص بودجه برای اپوزیسیون مطرود دفاع می‌کند.
اما نکته‌ای دیگر نیز در سیاست خانم رایس شایان تأمل است. طی چند روز گذشته برخی مقام‌های وزارت امور خارجه آمریکا اظهار داشته‌اند که بخشی از بودجه در نظر گرفته شده صرف تقویت رادیو تلویزیون‌های فارسی زبان در آمریکا خواهد شد. برای همه ناظران ظرفیت این دسته از رسانه‌ها و مقبولیت آنها در جامعه ایرانی روشن است. رسانه‌هایی که از بدو تولد تاکنون با یکدیگر در نزاع و جنگ به سر می‌برند و حتی بر سر بودجه ناچیز واشنگتن هر یک خود را شایسته‌تر از دیگری می‌دانند.
به هر روی آنچه مهم است نگاه جامعه ایرانی نسبت به این دسته تصمیمات واشنگتن است. قریب به اتفاق محافل ایرانی اعم از چهره‌های سیاسی و دانشگاهی، موضوع بودجه 75 میلیون دلاری در آمریکا را بخشی از خصومت‌ورزی آشکار و جنگ روانی آمریکا علیه ایران خوانده‌اند. از سخن نماینده مجلس که گفت: آمریکا با ناکامی در تلاش‌های اخیر خود علیه ایران اقدام به جنگ نرم‌افزاری و روانی کرده است تا تحلیل عضو شاخص مجمع تشخیص مصلحت نظام که اختصاص بودجه برای تبلیغ علیه جمهوری اسلامی ایران را ناشی از ضعف آمریکا در قبال ایران دانست، همگی گویای این معنا است که ایرانی‌ها در تصمیم تازه کاخ سفید، نشانه‌ای جزء شتابزدگی و زیاده‌روی در خصومت را نمی‌بینند.
با پشتوانه همین نگاه ملی است که رئیس دیپلماسی ایران دیروز از واشنگتن خواست تا قبل از اتخاذ و اجرای اینگونه مصوبات سوابق مربوط به ناکارآمدی این سیاست‌ها را مرور کند و بودجه خویش را در مسیر معقول‌تری صرف کند.