ضعف دیپلماسی ایران در تعیین رژیم حقوقی دریای خزر

دکتر سیدسپهر قاضی‌نوری، استاد دانشگاه و کارشناس مسایل بین‌الملل در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به کم شدن حساسیت‌ها در کشور در مورد دریای خزر در کشور گفت: در حالیکه تغییر نام غیررسمی خلیج‌فارس به ‌نام مجعول خلیج‌ عربی حساسیت همگان را بر می‌انگیزد، معاهده‌های دوجانبه سایر کشورهای حوزه دریای خزر، سهم ایران از این دریا را به کوچکترین بخش محدود کرده و اگر امروز پایگاه‌های مختلف جغرافیایی را در اینترنت جستجو کنید خواهید دید که چه سهم ناچیزی از این دریا برای ما قائل شده‌اند.

وی ادامه داد: قطعا پس از چند سال هم به استناد عملکرد سالهای قبل، ‌اصطلاحا خواهند گفت این تقسیم‌بندی Practice شده و مبنای حقوقی پیدا کرده است. همه این تحولات هم در سکوت ما اتفاق می‌افتد.

قاضی‌نوری اضافه کرد: در ابتدای بحث تقسیم خزر، مطبوعات و برخی مسوولین ما مدعی ‌٥٠% بودند،‌ بعد به ‌٢٠% رسیدند و پیشنهاد پوتین برای ‌٧/١٦% را نپذیرفتند؛ اما امروز عملا‌ در مقابل سهم ‌١3-12 درصدی ساکت مانده‌ایم. این امر دقیقا مثل آن است که مساحتی برابر یک استان کشور ما را جدا کنند و ما اصلا حرفی نزنیم. البته قطعا مسوولین عالی نظام جمهوری اسلامی در مقابل این سکوت وزارت خارجه وارد عمل خواهند شد و اجازه نخواهند داد ابرقدرت‌ها که با تحمیل جنگ ‌٨ ساله و صدها هزار شهید نتوانستند تمامیت ارضی ما را خدشه‌دار کنند این‌بار با دیپلماسی مرموزانه خود به این هدف برسند.

این استاد دانشگاه در ادامه با بیان تاریخچه مختصری از دیپلماسی ایران در خزر طی ‌١٠ سال گذشته ادامه داد: متاسفانه در دولت قبلی، مسوولیت تام پرونده خزر به فردی سپرده شد که روابط و علایق مستحکمی در روسیه داشت؛ اما تاثیری از فعالیت وی مشاهده نشد و در دولت جدید هم اصلا معلوم نیست چه کسی کار را تعقیب می‌کند و چرا به مردم گزارشی داده نمی‌شود؟

وی افزود: امروز دیگر دوران ضعف ایران و دیپلماسی میرزا آقاخان نوری که خاطر شیرین روس‌ها را به خاطر یک قاشق آب شور خزر تلخ نمی‌کرد، گذشته و امروز جمهوری ‌اسلامی قدرتی با نفوذ در آسیای مرکزی و قفقاز است. قاضی ‌نوری یاد‌آور شد: سیاست چیدن تمام تخم‌مرغ‌ها در سبد روس‌ها هم ناکارایی خود را در قضیه هسته‌یی و نیروگاه بوشهر نشان داده است و باید به روش‌ها و روابط دیگری برای احقاق حقوق خودمان در خزر بیندیشیم.

وی همچنین تصریح کرد که براساس نقشه‌های موجود، دقیقا در مناطق مورد اختلاف، حوزه‌های نفت و گاز وسیعی وجود دارد که صرف‌نظر کردن از آنها زیانی مضاعف محسوب می‌شود.

این استاد دانشگاه در پایان از مسوولین عالی نظام، رییس‌جمهور، نمایندگان مجلس، دانشگاهیان، رسانه‌ها و همه علاقه‌مندان ایران خواست با پیگیری موضوع، وزارت خارجه را وادار کنند که اقدام موثری در این زمینه صورت دهد و اگر هم واقعا اقداماتی در جریان است افکار عمومی را مطلع نماید تا در مقابل نسل فردا و خون شهدای ملک و ملت، شرمنده نباشیم.