منشور چهارده‌گانه هیأتهای مذهبی

حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی از جمله مراجع تقلید هستند که در موضوع آسیب‌شناسی هیأت‌های عزاداری فعال بوده و مرتبا به مسئولان این امور نکات قابل توجهی را متذکر می‌شوند.
ایشان در یکی از سخنرانی‌هایشان در این باره با یادآوری اینکه عاشورا سرمایه عظیم و گرانبهایی است که در اختیار ماست و هر سرمایه مهمی آفت‌هایی دارد، تأکید کردند: باید عاشورا را از آفت‌هایی که کم کم به سوی آن می‌رود، مصون داشت.
ایشان با بیان اینکه انقلاب اسلامی در ایران در سایه عاشورا به ثمر رسید، خاطرنشان کردند: هرچیزی که به انقلاب شتاب و قوت داد، عاشورای امام حسین (ع)‌بود.
معظم‌له افزودند: مداحان نقش مهمی در تاریخ اسلام داشتند. آنها می‌توانند اهداف امام حسین (ع) را در قالب شعر در میان دل‌های مردم مخصوصاً جوانان جاری و احساسات عاشورایی را بسیج کنند.
ایشان در خصوص نحوه کار مداحان، متذکر شدند: سخنان و شعرها باید مستند باشد و شأن امام حسین (ع) و اصحابش در محتوای اشعار حفظ شود.
ایشان با تأکید بر پرهیز از غلو در اشعار و مدایح، اظهار داشتند: در گوشه و کنار، تعبیراتی به گوش می‌رسد که خیلی زننده است مثلاً می‌گویند: لااله الا فاطمه یا لا‌اله الا زینب و اگر کسی که این سخنان را می‌گوید، بفهمد چه می‌گوید در آن مجلسی که نشسته، اگر در استکانی چای بخورد باید آن استکان را آب بکشد.
معظم له ادامه دادند: این تعابیر دو عیب بسیار بزرگ دارد یکی اینکه خلاف تعلیمات اسلام است و دیگر اینکه اگر به گوش دشمنان برسد، می‌گویند شیعیان کافرند، ممکن است کسانی که این سخنان را می‌گویند، مفهوم آنها ندانند و وظیفه پیشکسوتان و سخنرانان است که این افراد را راهنمایی کنند.
حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی هم چنین با انتقاد از اسامی که بر روی هیأت‌های عزاداری است، گفتند: نباید عناوینی همچون هیأت دیوانگان حسین بگذاریم و می‌‌توان به جای آن عاشقان یا خادمان حسینی بگذاریم.
ایشان خاطرنشان کردند: واعظان و مداحان نباید با این بیان که هر گناهی در طول سال انجام دهید در ایام عاشورا شسته می‌شود، چراغ سبز گناه به مردم نشان دهند.
ایشان همچنین فرمودند: در مجالس عزاداری از درآوردن پیراهن خودداری کنید، اگر زنان ناظر باشند، گناه است و دیگر اینکه در زمانی هستیم که فیلم‌ها به ماهواره‌ها داده و پخش می‌شود و در این برهه از زمان به مصلحت ما نیست.
معظم له، بر خودداری از آسیب به بدن‌ها در مجالس عزاداری، رعایت زمان نماز توسط مداحان و واعظان و احترام به پیشکوستان و استفاده از تجربه آنها تأکید و خاطرنشان کردند: نباید مجلس طوری باشد که مردم مخصوصاً جوانان خسته شوند زیرا گروهی هستند که می‌خواهند با عکس‌ها، مجله‌ها و مجالس بدآموز جوانان را از دین، مکتب و امام حسین جدا کنند.
ایشان بر تقویت نظام، رهبری و مرجعیت در مجالس مذهبی تأکید و تصریح کردند: دشمن تمام قدرتش را برای نابودی اسلام به کار گرفته و فعالیت می‌کند و باید با تقویت رهبری و مرجعیت به مقابله با دشمنان رویم چنانکه پیروزی شیعه در عراق، مرهون مرجعیت بود.
ایشان با بیان اینکه عشق به امام زمان (عج) باید در همه مجالس به عنوان یکی از اساسی‌ترین مطالب زنده نگه داشته شود، از بهره مداحان و واعظان از شخصیت اخلاقی امام حسین (ع) در زندگی فردی تأکید کرده‌اند.
آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی ضمن تبیین حدیث «حسین منی و انا من حسین» فرمودند: در زمان پیامبر اکرم (ص) جمع زیادی از منافقین یک باند قوی تشکیل داده بودند ولی در زمان پیامبر اکرم (ص) به علت قدرت آن حضرت، جرأت بروز نفاق خود را نداشتند، ولی بعد از پیامبر (ص) به تدریج قدرت پیدا کردند و جمعی غافل نیز میدان را هموار کردند و فرزند ابوسفیان را به عنوان خلیفه مسلمانان مطرح کرده، جای پیامبر اکرم (ص) نشاندند.
ایشان با اشاره به قیام امام حسین (ع) و عوض کردن مسیر تاریخ اسلام فرمودند:‌ ما به کربلا و عاشورا مدیون هستیم، عاشورا افتخار و مکتب انسان پرور ما و حافظ اسلام است. نه فقط حافظ مکتب تشیع، عاشورا، نقش تعیین کننده در تاریخ اسلام داشت. فراتر از مرزهای اسلام،‌ غیرمسلمانان نیز از عاشورا درس می‌آموزند. این واقعه بزرگ نسبت به اسلام و مسلمین جنبه فرامرزی پیدا کرده است.
ایشان با اشاره به نقش مداحان در هیأت‌های مذهبی گفتند: مداحان نقش مهمی در طول تاریخ اسلام داشته‌اند. مداحی احساسات عاشورایی را بسیج کرده، اهداف قیام امام حسین (ع) را در میان دلها به ویژه جوانان قرار می‌دهد.
معظم له افزودند: امام حسین (ع) مسیر تاریخ اسلام را عوض کرد و اسلام را از چنگال گروهی که می‌خواستند مردم را به زمان جاهلیت برگردانند، گرفت و درسی به همه مسلمانان آموخت که تا قیام امام زمان (عج) می‌توانند از آن بهره بگیرند. امام حسین‌(ع) هم اسلام را نجات داد و هم درسی ماندگار به جای گذاشت. عاملی هم که به انقلاب شتاب داد، درس‌های عاشورا بود.
ایشان ادامه دادند: باید پرده‌ها کنار برود و چهره واقعی تفاله‌های ابوسفیان برای مردم آشکار شود. باید روشن شود که اسلام یک بازی سیاسی نیست، ولی خاندان بنی‌امیه با این معیار که اسلام یک بازی سیاسی است، به اساسی‌ترین نقطه اسلام که همان خلافت باشد، تکیه زدند.
حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی همچنین با تبیین منشور چهارده گانه‌ای برای هیأت‌های مذهبی، توجه بیشتر مداحان به این سرفصل‌ها را خواستار شدند. این چهارده مورد بدین شرح است:
1- سخنان باید معتبر باشد، شأن و مقام امام حسین (ع) در محتوای اشعار حفظ شود و تعبیرها حساب شده باشد.
2- از طرح کردن مسایلی که بوی غلو می‌دهد، اجتناب کرد.
3- از آنجا که مداحی ترکیبی از علم و هنر است، باید آموزش‌های لازم به مداحان ارائه شود.
4- از چراغ سبز نشان دادن برای گناه کردن مردم در مجالس وعظ و مداحی اجتناب شود.
5- در مجالس مردم به پیراهن درآوردن و لخت شدن دعوت نشدند، زیرا نه تنها به مصلحت نیست، بلکه به ضرر ماست.
6- مردم به آسیب رساندن بر بدن خودشان تشویق نشوند.
7- وعاظ و مداحان محترم باید وقت نماز را رعایت کنند و در وقت نماز برنامه نداشته باشند.
8- آهنگ‌های مناسب برای مراسم‌ها در نظر گرفته شود.
9- هیأت‌ها بازیچه سیاست‌های مرموز نشوند و مواظب باشند.
10- از روضه‌ها و مصیبت‌های سخت پرهیز شود، به استثنای روزهای تاسوعا و عاشورا
11- مجالس طوری نباشد که موجب خستگی و دلزدگی مردم به ویژه جوانان گردد.
12- احترام پیشکسوتان حفظ شود.
13- تقویت نظام، رهبری و مراجع را مدنظر قرار گیرد و عشق به امام زمان (عج) در همه مجالس به عنوان اساسی‌ترین مطالب زنده نگاه داشته شود.
14- وعاظ و مداحان محترم باید متخلق به اخلاق امام حسین (ع) باشند و مجالس طوری نباشد که ارزش‌ها از دست برود.