مذاکره با آمریکا؛ زمزمهها و ابهامها
یونس زرتاک
پیشنهاد زلمای خلیلزاد درباره مذاکره میان ایران و آمریکا بر سر مسائل عراق در حالی مطرح میشود که در ماههای اخیر زمزمههایی در این باره آغاز شده است. بحثها درباره آغاز احتمالی مذاکرات میان دو کشور با ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت رونقی دوباره یافته است. چرا که عملا در شورای امنیت تصمیم گیرنده اصلی آمریکاست و اگر ایران واقعا به دنبال راهکارهای مبتنی بر مذاکره و دیپلماسی باشد راهی جز مذاکره با امریکا پیش رو ندارد. در این مورد، بهزاد نبوی، عضو ارشد سازمان مجاهدین انقلاب که منتقد سیاستهای دولت و تیم هستهای کندنی است میگوید: اطلاعات دقیقی درباره مذاکرات ایران و آمریکا وجود ندارد. البته جسته و گریخته خبرهایی به دست ما میرسد که احتمال مذاکرات غیررسمی وغیر علنی توسط گروههایی با آمریکا وجود دارد. یعنی به رغم مواضع رادیکال و تند ظاهری گفته میشود که چنین مذاکراتی وجود دارد. وی امیدوار است که این خبر درست باشد چرا که اگر چنین مذاکراتی هم در حال انجام باشد برای حفظ منافع ملی و امنیت ملی کشور مفید است.
اما واقعیت چیست آیا مذاکرهای در میان است حسینی تاش معاون شورای امنیت ملی مجلس در این باره پاسخ دیپلماتیک و نسبتا رسمی دارد: همانطور که بارها گفتهشده ما با هر کشوری غیر از اسرائیل در شرایط فعلی میتوانیم مذاکره کنیم، اما علت این که تا به حال مذاکره با آمریکا انجام نشده، این است که همیشه احساس میشده چنین مذاکرهای عاری از فشار نخواهد بود. اگر شرایط دیگری حاکم شود و فضا در آمریکا تغییر کند، مذاکره هم صورت خواهد گرفت. پاسخ علی لاریجانی، به مجله تایم که مدتی هم بحثانگیز شد صریحتر بود: ما آماده مذاکره با آمریکا هستیم در مورد اتمی و مسائل مسلمانان، مشروط بر اینکه آنها صادق باشند. البته حسن روحانی، مسوول سابق تیم هستهای هم در زمان مسوولیت خود از امکان مذاکره سخن گفته بود. او در اظهارات که 11بهمن 83 منتشر شد گفته بود: در ارتباط با مساله آمریکا به نظرم با مساله ساده برخورد میکنیم یعنی میگوییم آمریکا دشمن است و رویش خط میکشیم.
بنابر توضیحات روحانی آمریکا قدرت بزرگ تاثیرگذار در اقتصاد و امنیت است. همین حالا نگاه کنید به شرق، غرب شمال و جنوب، سربازهای آمریکایی حضور دارند و این یک واقعیت است واقعیتی که ما نمیتوانیم منکر شویم. آمریکا در سازمان ملل قدرت تاثیرگذار است. در آژانس میبینیم که چه میکند و این نشان میدهد که هر جا هست مزاحم ماست. پس نمیشود ساده از آمریکا گذشت. ما هم با او کار نداشته باشیم، او با ما کار دارد.
همکاریهای ایران با آمریکا
بحث درباره امکان مذاکره بین ایران و آمریکا البته بحثی تازه نیست و حتی سوابقی از مذاکرات رسمی میان دو کشور در سالهای اخیر نیز وجود دارد. همکاریها و مذاکرات دو کشور در چارچوب گروه 6+2 در جریان براندازی حکومت طالبان در افغانستان و سپس ادامه این همکاریها به شکلی کمرنگتر در عراق اصلیترین مذاکرات هستند. با این حال،طرف ایرانی چنان که باید از مذاکرات و همکاریهای خود حاصلی ندید و به همین دلیل حجم همکاریها در مورد عراق نسبت به افغانستان کاهش داشت. محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفتوگو با روزنامه USA TODAY این گلایه را باز گفته است: ایران نقش مهمی در سرنگونی رژیم طالبان در افغانستان داشت اما آمریکاییها با کمرنگ کردن نقش ایران، قصد دارند آن را به نفع خود مصادر کنند . این همکاریها مطلبی است که « گری شورن» رئیس پیشین تیم «سیا» در افغانستان نیز بر آن اذعان دارد: وقتی که نیروهای آمریکایی در سال 2001 برای تشکیل اولین دولت پس از طالبان به کابل رسیدند، دو تن از فرماندهان سپاه ایران به همراه بسمالله خان در بیرون از کابل بودند. دولت ایران، نیروهای ائتلاف شمال را مجهز کرده و به آنها امکانات میداد البته روسیه و هند نیز کمک کرده و به آنها امکانات میداد البته روسیه و هند نیز کمک میکردند، اما ایران بسیار فعالتر از آنها بوده است . ولی این مساله هنوز روشن نیست که چقدر از نیروهای ایرانی در تصرف کابل شرکت داشتهاند.
چشمانداز
زمزمهها درباره مذاکره با آمریکا البته در شرایطی مطرح میشود که ایران دست پایینتر را در مذاکرات احتمالی خواهد داشت. به گفته محسن میردامادی رئیس سابق کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس هر چند مذاکره با آمریکا میتواند برای حل مساله مفید باشد، اما با ایدئولوژیک کردن موضوع مذاکره با آمریکا بهترین فرصتها از دست رفت و الان در حالی بحث مذاکره مطرح میشود که آمریکا در بالاترین موقعیت و ایران در ضعیفترین موضع است و سرنوشت پرونده هستهای هم در دست آمریکاست.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
