هیاتهای عزاداری نیاز به تغییر در نگرش دارند

*برای آغاز بحث، ابتدا در مورد جایگاه و ثواب عزاداری برای امام حسین (ع) بفرمائید؟
**در ارتباط با عزاداری امام حسین (ع) روایت بسیار وارد شده است در روایت داریم که کسی که گریه کند و یا بگریاند بهشت برایش واجب است.
منشا محافل عزاداری امام حسین امامان ما هستند و استنادش به برنامه عزاداری خود ائمه معصومین که خودشان مجلس تشکیل می‌دادند و گریه می‌کردند. خودشان مشوق گریه‌کنان بودند و مشوق کسانی که حتی شعر می‌سرودند جلوتر هم برویم پیغمبران گذشته و حتی حضرت آدم نیز بر امام حسین (ع) گریسته‌اند.
بعد از انقلاب گرایش به خصوص جوان‌ها به محافل اهل بیت و عزای امام حسین بسیار زیاد شده و این از برکات انقلاب است.
قبل از انقلاب محافل عزاداری تعدادش کم بود و تعداد افرادی هم که در آن شرکت می کردند به خصوص گرایش جوان ها کمتر بود و اصلا مجلس اختصاص یافته بود به کسانی که سن و سالی از آنها گذشته بود ولی با انقلاب و بعد از انقلاب و بخصوص بعد از جنگ، این حالت تغییر پیدا کرد هم محافل خیلی زیاد شد هم حضور مردم در محافل عزاداری و هیات‌ها زیاد شد.
از مواردی که همینک مطرح است بحث معنویت بدون دین می‌باشد که جدیداً‌ وارد این عرصه شده است.
*مقام معظم رهبری در سخنرانی که امسال با مداحها داشتند، تاکید داشتن که برای حضرت ابوالفضل فقط نمی شود به چشم و ابروی ایشان بپردازیم باید به ویژگیهای اخلاقی و دینی ایشان پرداخت. مثلا در هیئت عزاداری امام حسین فقط گریه فایده ای ندارد اهداف قیام امام حسین باید مطرح شود، برای چه ایشان با خانواده شان وارد عرصه جنگ شد و همه مسایلی که مطرح می باشد، اما الان می بینیم، بعضی از هیئت‌ ها فقط سینه زدن و اینها را دارند؟!
**بله البته، معنویت ممزوج و آمیخته با دین است به این معنا که نمی شود جای معنویت باشد، دین نباشد ممکن است معنویت ضعیف باشد در نتیجه دین هم ضعیف باشد ولی معنویت به دین است، غیر دین نیست بخواهیم خیلی خالص‌تر صحبت کنیم معنویتی که در تشیع است به اسلام ناب، منتهی می شود فرمایشی دارند امیرالمومنین که فکر می کنم تناسب داشته باشد با ایام ما و این سالها که می فرمایند دو دسته کمر مرا شکستند یکی عالم بی تقوا و دیگری جاهلان.
همینک بواسطه گرایش قابل توجه به محافل و مجالس اهل بیت معایبی هم پیش می آید، به عقیده من تقصیر مداحان یا جمعیت و جوانان نیست من فکر می کنم پیش از اینکه این عیبها را در مداحها جست و جو کنیم باید در علما جستجو کنیم، در عین حالی که واقعا حرف نهایی را امام راحل زدند اسلام بدون روحانیت یعنی اسلام نه، با هم منزوج است ولی اگر بخواهیم درست و حسابی عیب جویی کنیم اول به عقیده من باید از روحانیت شروع کرد که چرا گرایش جوانها به علما کمتر شده و به سمت مداحان بیشتر شده است؟ عاملش چه بوده این را باید جستجو کرد اول این قسمت را عرض کنم که به عقیده من در این برهه از زمان، به خلاف این جوی که به طور عام برای مداحان ایجاد شده است یک سری از مداحان هستند که دارند واقعاً خدمت می کنند،‌که اینها باید به خدمتشان ارزش داده شود، عملا بعضا آن طوری که شاید و باید نیامده اند وارد میدان شوند کار افتاده دست دیگران، آقای جوادی آملی خطاب به علما می گویند که: آقایان حجت‌الاسلام‌ها شما بیایید، شما نیایید ثقه‌الاسلام‌ها می‌آیند ثقه‌الاسلام‌ها شما نیایید آخرش مجلس دست مداحها می‌افتد. بعضی از این مداحان ساعتها وقت را بدون گرفتن دستمزد برای این مسئله می گذرانند آن هم در حالی که برای پر کردن اوقات جوانان در سایر جاها از آنها کلی پول گرفته می‌شود، اما در اینجا که ساعتها وقت جوانها را بدون اینکه پولی بگیرد، بدون اینکه توقعی داشته باشد پر می‌کند، یک ارتباط معنوی نیز با اهل بیت برقرار می‌کند، این باید حمایت بشود البته قبول دارم در این میان کسانی هستند که سوءاستفاده می کنند، لیکن من بر این عقیده‌ام که به مرور زمان بعضی مداحها پایشان را فراتر از حد و حدودشان گذاشتند نباید بگذارند اینجاست که روحانیت باید وارد شود و اصلاح امور را بدست بگیرد.
*یک راهکاری را شما فرمودید که ضرورت ورود روحانیت به این مسئله هست در کنار این مسئله بزرگان جامعه مداحی چه کمی باید بکنند به مداحان جوانی که به قول حضرتعالی واقعا با نیت خالص دارند کار می‌کنند با این که با واسطه جوان بودنشان و اطلاع نداشتن بعضی جاها بعضی مسیرها را اشتباه رفتند؟
**اول باید بزرگان مداحی معایب این جوانان را برطرف کنند. اگر دیدند یک جوانی جایی مجلس گرفت یک شعری خواند که نباید می‌خواند، مطلبی گفت که نباید بگوید به او بگویند اینجا را اشتباه خواندی یا اینجا را اشتباه گفتی.
مقام معظم رهبری هم اخیراً وارد این جزئیات شدند. اگرچه بعضی‌ها هم از این سوءاستفاده کردند و می‌کنند. شعرا و مداحان جوان ما باید قبل از آنکه بخواهند، امری را در جامعه ترویج کنند، باید یک فر حرفه ای و متخصص در این امر مشورت کنند، تا خدایی نکرده از اهداف امام حسین (ع) دور نشوند. البته بعضی ها هم مفاهیم را اشتباه درک می کنند و کارهایی دور از شان یک مداح و یک جوان شیعه پیرو اهل بیت (ع) انجام می دهند که این را باید تصحیح کرد.
متاسفانه بعضی از این تفکرات وارد هیاتهای ما شده است که این را نیز باید اصلاح کرد و این امر نیز مستلزم ورود علمای بزرگ و مداحان با سواد و عالم است.
*از مباحث مطروحه دیگر در بحث مداحی استفاده از اصلاحات غلوآمیز است، جامعه مداحان در برخورد با این موارد چگونه باید عمل کند؟
**یکسری از کارها را باید خود مستمعین انجام بدهند، وقتی مداح آنچنان حضرت علی (ع) را بالا می‌برد که خدایی نکرده به کفر نزدیک می‌شود، باید این اشتباه را به مداح تذکر بدهند، اگر این امر صورت بگیرد دیگر نیازی به گفتن علما هم نیست.
یک مقدار زیادی از صلاح این امر به دست رسانه‌هاست. صدا و سیما باید مواظب باشد که این مسایل پخش نشود و اگر جایی نیز مطرح شد به اصلاح آن بپردازد. اما اگر این مسئله بدون تصحیح از صدا و سیما پخش شود، آنگاه دچار مشکل بزرگی خواهیم شد. یکی از مشکلات به نظر بنده پخش زنده است، چرا که نمی توان چندان آن را تصحیح نمود و جلوی اشتباهات را گرفت.
*از دیگر مسایل راجع به هیاتهای عزاداری ایجاد مزاحمت برای سایر مردم است، بعنوان مثال، در آخر شب که بقیه در حال استراحت هستند، اینها با باندهای بزرگ صوتی ایجاد مزاحمت برای مردم می‌کنند و حتی در بعضی از هیاتها علم‌های بزرگ جابجا می‌شود که این خود مشکل شرعی دارد، برای اصلاح این امور چه باید کرد؟
**فرهنگ هیاتها باید دارای تغییر و تحول بشود، آنها با دید تعظیم شعایر بیرون می‌آیند، برای بزرگداشت عزای امام حسین و یکی از شعائر مذهبی این کار را می‌کنند، باید به آنها شعائر را درست شناساند و آنگاه توضیح داد که تنظیم شعائر چگونه است بعنوان مثال بزرگداشت مقام امام حسین یکی سر وقت نمازخواندن است. بنابراین باید برنامه را طوری تنظیم کرد که موقع نماز در مسجد باشیم و نماز را اول وقت بخوانیم، این فرهنگی است که باید جا بیافتد. علما باید اینها را بگوید، این مباحث باید مطرح شود تا در جامعه منعکس شود و تاثیر بگذارد. گریه بر امام حسین (ع) بسیار با فضیلت است اما گریه با معرفت بسیار اثرگذارتر و با فضیلت‌تر است. از طرف دیگر مداحان نیز باید سطح سواد و علم خود را بالا برده تا بتوانند یک هیات را بخوبی اداره کنند.
مداحان جوان ما نیز باید همچنان ارتباط خود را با مداحان بزرگ حفظ کنند و بلافاصله بعد از اینکه گروهی از مردم دور آنها جمع شدند، ارتباط خود را با سایر مداحان قطع نکنند.
البته دوباره تاکید می‌کنم که مستعمین در جلوگیری از این انحرافات نقش بسزایی دارند، وقتی مداح بداند، مستمع او، با رفتار و سکنات و شعرهایش مخالف است و به آن توجهی ندارد، خود به خود اصلاح می‌شود.