*پس از ناامیدی رایس در خاورمیانه، واشنگتن چه موضعی در قبال مخالفانش در پیش خواهد گرفت؟
**با توجه به رویکرد امریکا برای اتخاذ فضای بسته در ارتباط با کشورهایی که واشنگتن آنها را حامی تروریست میداند و پیروزی حماس به عنوان نماینده راستین مردم فلسطین در انتخابات دموکراتیک این کشور، توجیه نظری و فکری برای تحرکات امریکا در ارتباط با مخالفین ارتباط با حماس وجود دارد.
اما نومحافظهکاران امریکایی زمانی که در چارچوب تحرکات تعریف شده خود عمل نمیکنند ضوابط و قوانین بینالملل و سطوح مختلف افکار عمومی را در نظر نمیگیرند. باید توجه به این نکته را از ذهن دور نکنیم. توجیه و تفسیر تحرکات امریکا در محاصره اقتصادی کشورهای حامی حماس در پیوستن به فشارهای امریکا به این دولت از سوی افکار عمومی غیرقابل قبول و توجیهناپذیر است اما رئالیته سیاسی باید توجه داشته باشد که امریکا در وضعیت آنارشی بینالملل بیش از افکار عمومی به منافع خود در کنترل خاورمیانه میاندیشد و در صورت تقابل منافع و افکار عمومی رفتارهایی را بروز میدهد که منافعش را تامین کند.
*آیا کشورهای عرب منطقه در این باره از ثبات رای برخوردار خواهند بود؟
**در کشورهای عربی مجموعهای از علتهای مختلف تصمیمسازی و تصمیمگیری در این رابطه دخیلند، اما مسلم است که هر کدام از سران کشورهای عربی قبل از آن که به منافع اسلامی در منطقه بیندیشند به منافع دولت خود و استمرار آن میاندیشند؛ از این رو تصمیمگیری این دولتها به تناسب غلظت وابستگی این دولتها به امریکاست و هر چه وابستگی آنها به امریکا کمتر باشد، استقلال رای آنها بیشتر است.
*ادبیات جدید کشورهای منطقه را چگونه ارزیابی میکنید؟
**من معتقدم که سیاستهای اعلامی، اعمالی کشورها را باید از یکدیگر مجزا کنیم. باید اثر حضور رایس در منطقه را در آینده مطالعه کرد. در گفتار کشورهای خلیجفارس راهی از آن نمیتوان یافت. بیانات این کشورها از اهمیت کمتری برخوردار است و باید وجه اعمالی این سیاستها را در رفتارها واکنشهای آنها جست.