واقعیت‌های مواجهه آمریکا با ایران

گروه خارجی: هفته گذشته ایالات متحده موضع شدیدی در مقابل مطرح شدن تلاش‌های روسیه برای مصالحه با تهران اتخاذ کرد. اما نکته قابل توجه اینست که انتخاب‌های آمریکا در برابر مسأله هسته‌ای ایران محدود است و ایران نیز این مسأله را به خوبی می‌داند. از دید آمریکا طرح روسیه برای غنی‌سازی اورانیوم در خاک این کشور به معنای دادن فرصت به ایران برای احیای روند غنی‌سازی در خاک خود است. در حقیقت مشکل آمریکا با روسیه از زمانی آغاز شد که روسیه مسأله غنی‌سازی محدود و در سطح تحقیقاتی را در داخل خاک ایران مطرح کرد و آمریکا آن را اجازه به ایران برای آغاز فرایند دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای دانست. زمانی هم که آمریکا مخالفت خود را با این طرح اعلام کرد، روسیه فوراً عقب‌نشینی کرد.
در عوض، ایالات متحده که در جریان حمله به عراق وقعی به سازمان ملل ننهاد، اکنون از شورای امنیت می‌خواهد که با محکوم کردن تهران، مشکل را حل کند و چنانچه تهران در برابر تذکر این شورا تمکین نکند آنگاه این کشور را با تحریم‌های اقتصادی مواجه سازد. اما نکته آزاردهنده برای آمریکا آنست که همه کشورهای حاضر در شورای امنیت با تحریم ایران موافق نیستند و وابستگی آنها به نفت ایران یکی از مهمترین مسائل تأثیرگذار در این میان به شمار می‌رود. اگر از زاویه این نقطه قوت ایران به مسأله بنگریم، رد طرح روسیه و ایران چندان هم بد به نظر نمی‌رسد.
رد طرح روسیه شاید در درازمدت از دسترسی ایران به فناوری هسته‌ای جلوگیری نکند، اما با نگاهی به جایگزین‌های آن می‌توان دریافت که ایجاد تأخیر در روند حرکت ایران نیز ارزشمند است. همچنین توافق تأثیرگذار ناشی از یک جامعه بین‌المللی متحد این پیام را برای ایران دربر خواهد داشت که جامعه جهانی به دنبال جلوگیری از وخیم‌تر شدن تحرکات هسته‌ای ایران است. هرچند که ممکن است چنین توافقی در نهایت به نتیجه نرسد اما شرایط حال حاضر حکایت از آن دارد که تنها راه حل ممکن فراروی غرب در مسأله هسته‌ای ایران فعلاً اینست. هرچند که در مقابل، احتمالاً انتقادات زیر همواره مشکل اصلی فراروی ایالات متحده خواهند بود:
- دولت بوش در حال تخریب هرگونه کنترل بین‌المللی بر معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است و عملکرد اخیر این دولت در قبال هند که به معنای نادیده گرفتن تمامی قوانین بین‌المللی و کمک به مسلح شدن هرچه بیشتر این کشور به سلاح‌های هسته‌ای است، شاهد خوبی بر این مدعاست.
- سیاست‌های ایالات متحده در خاورمیانه، قدرت ایران را به شکل غیرمنتظره‌ای نسبت به زمان پیش از حمله آمریکا به عراق، در منطقه افزایش داده و این بدان معناست که چنانچه ایران قصد ضربه زدن به نیروهای آمریکایی در عراق را داشته باشد، قدرت مانور آمریکا در مقابل آن بسیار محدود است.
- ایالات متحده فقط در شرایطی می‌تواند متحدان خود را از برقراری روابط نفتی با ایران بر حذر دارد که خود در استفاده داخلی از نفت، حداکثر صرفه‌جویی را به عمل آورد و این کاری بسیار دشوار است.