گوهر گمشده آشتی میان جناح‎های عراقی

گروه بین‎الملل، سیدعماد حسینی: به اعتقاد اکثر قریب به اتفاق کارشناسان، نشست مقدماتی کنفرانس وفاق ملی عراق نقطه آغازین یک تحول بزرگ در عراق خواهد بود، گرچه طرفداران این کنفرانس آن را زمینه‎ساز وفاق و آشتی ملی در جامعه عراق می‎دانند، برخی دیگر از کارشناسان با نگاهی بدبینانه یا واقعبینانه‎تر آن را نقطه آغازین ورود عراق به چرخه فراگیرتری از تشنج می‎بینند.
آنچه می‎توان از نشست‎های مقدماتی این اجلاس نتیجه گرفت عمق شکافی است که بین طیف‎های عمده جامعه عراق وجود دارد، مساله‎یی که باعث شد شخصیت‎های عضو ائتلاف عراق یکپارچه بعد از ظهر شنبه این نشست را در اعتراض به سخنان برخی از سخنرانان ترک کنند و ابراهیم جعفری نیز بامداد دیروز چمدان‎های خود را برای بازگشت به عراق بست، اما ظاهرا پادرمیانی برخی از شخصیت‎های عربی باعث شد که وی از این تصمیم خود صرفنظر کند. به هر شکل اختلاف‎نظر و حتی مشاجره لفظی حرف اول را در میان شخصیت‎هایی زد که با هدف ایجاد بستر وفاق و به بیانی دیگر آشتی ملی با یکدیگر گرد هم آمده بودند.
انتقاد از یکدیگر، چهره‎های برافروخته و اتهام یکدیگر به دامن زدن به نابسامانی‎های امنیتی مهمترین بحث نشست علنی طیف‎های مختلف عراق بود.
بعد از ظهر شنبه (پریروز) سخنان یکی از احزاب مسیحی قانون اساسی عراق را یک قانون امریکایی خواند و خواستار لغو آن شد؛ مساله‎یی که باعث شد هیات مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق، حزب الدعوه و بقیه اعضای ائتلاف عراق یکپارچه که در این کنفرانس حضور دارند، جلسه را در اعتراض به این گفته ترک کنند. جلال‎الدین الصغیر عضو برجسته مجلس اعلا پس از خروج از جلسه در اعتراض به سخنان به خبرنگاران که پشت درهای سالن گرد هم آمده بودند گفت: بیش از 10 میلیون نفر صرفنظر از نظری که داشتند در همه‎پرسی قانون اساسی عراق شرکت کردند، آیا تمامی این افراد مزدور امریکا هستند.
از دیگر اتهامات رد و بدل شده در این کنفرانس اتهام ائتلاف عراق یکپارچه به وابستگی به ایران است. صالح المطلک رهبر شورای گفت‎وگوی ملی عراق که در اعتراض به عدم حضور بعثی‎ها جلسه افتتاحیه را تحریم کرده بود، مدعی شد باید حداقل بعثی‎ها به اندازه طرفداران ایران در این جلسه جایگاه داشته باشند.
منابع خبری ظهر دیروز (یکشنبه) خبر دادند، یک هیات از حزب بعث عراق وارد قاهره شده‎اند، گرچه گفته می‎شود که یکی از جریان‎های حاضر در کنفرانس مسئولیت حمایت از بعثی‎ها را به عهده گرفته است اما یکی از شخصیت‎های حاضر در هیات بعثی‎ها گفت ما در این کنفرانس شرکت نخواهیم کرد بلکه قصد تسلیم پیامی را در این رابطه داریم.
آنچه مشخص است این است که با وجود فشارهای گسترده عربی و بخصوص فشار حسنی مبارک بر حاضران این کنفرانس که پس از 15 سال اولین حضور را در اتحادیه عرب در قاهره داشت اما تاکنون راهکاری برای برون رفت از این بحران پیدا نشده است. کارشناسان بر این باورند که حاضران این کنفرانس از بحران فکری، رویکرد سیاسی و حتی اخلاقی رنج می‎برند. اکنون برخی از طرف‎های خارج از دولت عراق سعی دارند خود را طرف پیروز این کنفرانس نشان داده و ادعا کنند که اعضای دولت را مجبور به نشستن پایمیز مذاکره کنند؛ مساله‎یی که بشدت توسط طرف رسمی عراقی رد می‎شود. براساس ادعای مخالفان دولت اگر آنگونه که دولت عراق و ابراهیم جعفری اعلام می‎کنند، عراق در چارچوب روند سیاسی حرکت می‎کند پس این کنفرانس آشتی ملی با چه هدفی برگزار می‎شود.
این گروه‎ها خواهان خروج نیروهای خارجی، متوقف کردن طرح ریشه‎کنی حزب بعث و کاهش نفوذ ایران هستند، در حالی که ابراهیم جعفری صریحا اعلام کرد: حضور حزب بعث عراق برای ائتلاف عراق یکپارچه یک خط قرمز محسوب می‎شود. اطلاعات رسیده از قاهره پیش از آغاز نشست دومین ورزش که بعد از ظهر روز یکشنبه (دیروز) برگزار شد و با وجود تشکیل سه کمیته مستقل جهت کاهش شکاف بین نظرات جریان‎های مختلف خبر از وجود جو مثبت نمی‎دهد، اما این امید حداقل نزد عمرو موسی دبیر کل اتحادیه عرب وجود دارد که بتدریج نظرات متغایر وگاه متضاد مطرح شده در این کنفرانس با ادامه جلسات بتدریج به یکدیگر نزدیک شوند.