صورت‎های بی‎اندوه

مترجم: سروین عالی داعی
بنا به نظر مقامات سازمان‎های جاسوسی اروپاییان و کشورهای عرب، بمب‎گذاری‎های انتحاری سه‎گانه در کشور اردن که در هفته گذشته رخ داد نشان دهنده موفقیت ابومصعب زرقاوی رهبر شبه نظامیان اسلامی در تبدیل آشوب در عراق به یک درگیری منطقه‎یی و گویای استقلال وی از بنیانگذاران القاعده است.
زرقاوی 39 ساله سال‎ها است که در پی براندازی سلطنت در زادگاهش اردن است.
تحلیلگران معتقدند طی 2 سال گذشته که او به عنوان مشهورترین رهبر شورشیان عراق شناخته شده، موفقیتش در گردآوری افراط‎گرایان اسلامی از سایر کشورها برای نبرد با نیروهای امریکایی در عراق به او امکان داده است تا نفوذ خود را افزایش دهد.
شبکه شبه نظامیان در سوریه، لبنان، عربستان سعودی و ایران ریشه دوانده است.
مصطفی علانی تحلیلگر سیاسی ارشد مرکز پژوهش خلیج‎فارس در دبی می‎گوید اگر زرقاوی قادر به انجام چنین حملاتی در اردن است و اگر عراق تبدیل به ستاد فرماندهی حملات تروریستی در منطقه شود واقعا باید نسبت به این مساله نگران بود. ما درباره پیدایش افغانستان دیگری سخن می‎گوییم.
بعضی از تحلیلگران مسائل تروریستی معتقدند زرقاوی نام بنیانگذار القاعده، اسامه بن لادن را تحت‎الشعاع قرار داده است و اکنون نام زرقاوی برای افراط‎گرایان اسلامی در سرتاسر جهان از اهمیت، و گیرایی بیشتری برخوردار است.
هر دوی این رهبران در تلاشند تاخلافت اسلامی جدیدی در خاورمیانه پایه‎گذای کنند اما آنها در روش‎های دستیابی به این هدف در تضادند. تضادهایی که در هدف قرار دادن یا هدف قرار ندادن مسلمانان جلوه‎گر می‎شود. در حالی که بن‎لادن طی 4 سال گذشته در حال فرار بوده است. زرقاوی صدها و بلکه هزارها جنگجو را به عراق کشانده و علی‎رغم حضور 150 هزار سرباز امریکایی همچنان خود را از اسارت رهانیده است. وی با استفاده از روش‎های بی‎رحمانه از جمله ویدیوکلیپ‎هایی از صحنه‎های بریدن سر گروگان‎ها را به تصویر می‎کشد و انجام تروریستی در مناطق سکونت غیرنظامیان همچنین بمب‎گذاری‎های هتل‎های امان که چهارشنبه شب حدود 60 تن را به کام مرگ کشاند، پرونده خود را سنگین‎تر می‎کند.
مقامات اردن روز شنبه اظهار داشتند اعضای گروه زرقاوی با کمک سه بمب‎گذار که از خارج از اردن آمده بودند در عملیات انتحاری در این کشور شرکت کردند. اعضای این گروه تروریستی در یک بیانیه اینترنتی مدعی شدند که بمب‎گذاران 3 مردم و 1 زن عراق بوده‎اند.
بروس‎ هافمن کارشناس مسائل تروریسمیت و مدیر شرکت رنه واقع در کالیفرنیا که گروهی پژهوشی در آن مشغول به فعالیت هستند می‎گوید: زرقاوی خود را به عنوان مهمترین و موثرترین عضو گروه القاعده نشان داده است. برای او عراق به مثابه وسیله‎یی است که او را در رسیدنبه هدف نهایی‎اش یاری می‎رساند. هدفی که برای رسیدن به آن باید از جاده عراق عبور کند. او به سوی امان، تل‎آویو، ریاض و حتی شرق اروپا پیش می‎رود.
اگرچه زرقاوی با القاعده هم‎پیمان شده اما همیشه به عنوان رهبری مستقل عمل کرد است. او در سال 1999 در قندهار از شهرهای افغانستان با بن‎لادن ملاقات کرد و از القاعده کمک‎های مالی دریافت کرد اما اردوی مستقلی برای آموزش به مبارزان اردنی تاسیس کرد.
سال گذشته زرقاوی در نامه‎یی که به بن‎لادن نوشت وفاداری خود را به القاعده اعلام کرد و شبکه جهاد و یکتاپرست خود را که در عراق مستقر است شبکه القاعده عراق نامید. البته این نامه توسط نظامیان امریکا در مسیر کشف و ضبط شد. اما او چندین بار با سایر رهبران القاعده در خصوص روش‎ها و تدابیر به مشاجره پرداخت.
در ماه ژوئیه ایمن ظواهری قائم‎مقام رهبر القاعده در نامه‎یی 16 صفحه‎یی به زرقاوی او را د رخصوص آدم‎ربایی اعراب، کشتن هم قطارانش و انجام حملات بدون برنامه‎ریزی که منجر به کشته شدن مسلمانان بی‎گناه شد، به آرامی مورد سرزنش قرار داد.
ظواهری در نامه خود نوشت قوی‎ترین سلاحی که سربازان متدین از آن برخوردارند پشتیبانی عمومی از سوی توده‎های مسلمان است. در غیاب این حمایت همگانی جنبش مبارزان اسلامی به دور از مردم رنجدیده و نگران در مورد تعدی قرار می‎گیرند.
دولت امریکا و چند سازمان جاسوسی اروپایی به این نتیجه رسیدند که این نامه واقعی و موثق است اما چند محقق مستقل در مورد غیر جعلی بودن آن ابراز تردید کردند.
سایر هم‎پیمانان پیشین زرقاوی در خصوص رویکرد وی ابراز نگرانی کردند. ابومحمد مقدیسی، روحانی تندروی اهل اردن و آموزگار زرقاوی در اواخر دهه 1990 زمانی که هر دوی آنها در زندان بسر می‎بردند اظهار داشت زرقاوی با انجام حملات انتحاری در ماه اوت که اغلب موجب مرگ زنان و کودکان مسلمان می‎شود و بندرت یک یا دو اشغالگر امریکایی را به قتل می‎رساند، اهداف مشترکمان را نابود کرد.
مقدیسی معروف به ایسام محمد ظاهر برقاوی گفت: زرقاوی باهدف قرار دادن مسلمانان شیعه اشتباه بزرگی مرتکب می‎شود. شیعیان اکثریت جمعیت عراق را تشکیل می‎دهند اما زرقاوی سنی مذهب آنها را مرتد می‎نامد.
مقدیسی در ماه ژوئیه به تلویزیون الجزیره گفت: ابدا از گفتن این مطلب که این اتفاق را تایید و حمایت نمی‎کنم شرمنده و خجلت‎زده نیستم. شما یکی از مساجد شیعیان را منفجر می‎کنید آنها نیز متقابلا یکی از مساجد سنیان را منفجر می‎کنند. مسلمانان به جای مبارزه با دشمن اشغالگر به جنگ با یکدیگر می‎پردازند و این جنگ به جنگی فرقه‎یی میان دو فرقه مسلمان بدل شده است. دو فرقه‎یی که باید در یک سو و علیه دشمن اشغالگر بجنگند.
زرقاوی به نصایح هم قطارانش توجه چندانی نکرد و مسلمانانی که گمان می‎رفت به نیروهای امریکایی، دولت عراق و سایر دشمنان کمک می‎کنند را هدف قرار داد.
روز جمعه شبکه تروریستی او با ارسال بیانیه‎یی اینترنتی اعلام کرد که این شبکه 6 تن از مقاطعه‎کاران آفریقای شمالی در عراق را که متهم به حمایت از کافران بودند به قتل رسانده است.
در همان روز پس از آنکه هزاران نفر از مردن اردن برای اعتراض به بمب‎گذاری‎های اردن و محکوم کردن اقدام زرقاوی به خیابان‎ها رفتند، سازمان وی بیانیه دیگری ارسال داشت. این بیانیه اعلام کرد که هتل‎های اردن به این دلیل به عنوان هدف بمب‎گذاری انتخاب شده‎اند که محل گردهمایی ماموران سازمان‎های جاسوسی امریکا، اسراییل، اردن، مصر و عربستان سعودی بوده‎اند.
اما این بیانیه اعتراض کنندگان را بشدت مورد نکوهش قرار داد و آنها را بخاطر سکوت در برابر کشته و زخمی شدن مسلمانان توسط نیروهای امریکایی در عراق، ریاکار خواند و در ادامه افزود هر روز مسلمانان در عراق در خون خود می‌غلتند اما ما هرگز اندوه را در چهره این معترضین شاهد نبوده‌ایم. علی‎رغم تمام اختلافات، زرقاوی و بنیانگذاران القاعده، هدفی مشترک دارند و آن اتحاد تمام سرزمین‎های مسلمانان تحت حمایت خلیف‎یی واحد یا کشوری تحت حکومت روحانیون است.
حملات به برج‎های دوقلو در امریکا در 11 سپتامبر 2001، انفجارهای قطار در مادرید در مارس 2004 و انفجارهای مترو در لندن در ژوئیه گذشته تماما برای تحت فشار قرار دادن قدرت‎های غربی برای خروج نیروهای نظامی از خاورمیانه و پایان دادن به حمایت آنها از کشورهایی چون مصر، اردن و عربستان سعودی طراحی شد.
زرقاوی راه خود را می‎رود و برخلاف القاعده که گرایش دیدی به هواپیماربایی و سایر دسیسه‎های مصیبت‎بار دارد، زرقاوی بیشتر همچون یک شبه نظامی عمل می‎کند و به بمب‎گذاری‎های کنار جاده‎یی، آدم‎ربایی و حملات انتخاری می‎پردازد.
بمب‎گذاری‎های امان اولین حمله زرقاوی به اردن از پایگاهش در عراق نیست. در ماه اوت طرفداران او موشک‎های کاتی‎یوشا (katy usha) را به سمت کشتی‎های امریکایی واقع در بندر عقبه پرتاب کردند. اما این موشک‎ها به هدف نخوردند.
برخلاف بن‎لادن، زرقاوی مبارزه با اسراییل را در اولویت قرار داده و هر چند تاکنون ناموفق بوده است اما تلاش کرده تا نقشه‎های خود در مورد حملات انتحاری و بمب‎گذاری در این کشور را به مرحله اجرا درآورد.
تحلیلگران و مقامات ضد تروریستی بر این عقیده‎اند که حملات امان به منزله حمله غیرمستقیمی علیه اسراییل بود.
در بیانیه‎یی که شبکه زرقاوی مسئولیت بمب‎گذاری‎ها را بر عهده گرفت. از هتل‎های بمب‎گذاری‎ شده به عنوان محل خوشگذرانی و تروریست‎های یهودی نام برده شده بود و گفته شده بود که این هتل‎ها اغلب مملو از ماموران سازمان جاسوسی اسراییل است.
تحلیلگران و مقامات ضد تروریستی معتقدند یکی از دلایلی که زرقاوی عهد کرده است سلطنت اردن را براندازد امضای پیمان صلح با اسراییل از سوی این کشور است. وی تلاش می‎کند تا به موازات ایجاد بی‎ثباتی در اردن و تحت فشار قرار دادن نیروهای آمریکایی برای ترک عراق، اسراییل را تضعیف کند.
مقامات امنیتی اروپایی بشدت نگرانند که با افزایش بیش از پیش مقام و قدرت زرقاوی در خاورمیانه، وی ممکن است در آینده توجه خود را بر روی دشمنان اروپایی‎اش متمرکز کند.
ماه گذشته 4 تن از معاونین زرقاوی در دوسلدورف به دلیل طرح‎ریزی حملاتی علیه یهودیان در آلمان در سال 2002 گناهکار شناخته شدند. مدارک نشان داد بعضی از این معاونین با زرقاوی تماس تلفنی داشته‎اند.
قاضی جلسه او تماربریدینگ گفت در مورد اینکه چه کسی در پشت این دسیسه‎ها پنهان شده است هیچ شکی وجود ندارد. ابومصعب زرقاوی باید بر روی صندلی متهمین در این دادگاه بنشیند.
زرقاوی برای توطئه تروریستی دیگری در اردن به مرگ محکوم شده است. بعضی از مقامات سازمان‎های جاسوسی اروپایی معتقدند زرقاوی به شخصیتی برانگیزاننده برای افراط‎گرایان اسلامی بدل شده است و می‎تواند نهایتا جای بن‎لادن را به عنوان رهبر نمادین این جنبش پر کند و اروپاییان از این بابت سخت نگرانند. آگوست هنینگ رییس کل سرویس اطلاعات خارجی آلمان معتقد است: نشانه‎های موجود حاکی از آن است که هر روز افراط‎گرایان اسلامی بیشتری از اروپا به عراق می‎روند تا در رکاب زرقاوی بجنگند نه بخاطر آنکه او بی‎درنگ آنها را به کار می‎گمارد بلکه به دلیل آنکه موفقیت زرقاوی آنها را به پیوستن به این گروه ترغیب می‎کند. هنینگ در کنفرانسی در برلین اظهار داشت زرقاوی برای گروه‎های مختلف به سرمشقی تبدیل شده که آنها انجام حملات به نام او را برای خود افتخار می‎دانند. ما می‎بینیم که چگونه گروه‎های متعددی تلاش می‎کنند تا با زرقاوی تماس برقرار کنند و ابراز تمایل می‎کنند تا با او همکاری کنند.