بودجه فرهنگی کشور رشد مطلوبی داشته است

*بودجه 85 در مجلس شورای اسلامی مطرح است. مبحث بودجه فرهنگی کشور حرف و حدیث مختلفی را به دنبال داشت. عده‌ای معتقد بودند این بودجه کافی نیست و اعتراضاتی نیز مطرح گردید. ارزیابی شما از بودجه‌ای که دولت به مقوله فرهنگ اختصاص داده چیست؟
**به طور کلی اعتبارات حوزه فرهنگ،‌ مقوله کلی و متنوعی است و نمی‌توان به طور کلی راجع به آن اظهارنظر کرد. لذا باید موردی به آن پرداخت. در سطح اعتبارات فرهنگ و هنر آن قسمتی را که به توسعه فرهنگ دین و نهادهایی که متولی حوزه فرهنگ دینی هستند رشد قابل ملاحظه‌ای دیده می‌شود. به طور مثال نهادهای مثل دفتر تبلیغات اسلامی، با رشدی حدود 50 درصد، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی با رشد 96 درصد، مرکز خدمات حوزه‌های علمیه با رشد 108 درصد،‌ حوزه‌های علمیه خواهران که بالاترین رشد را در بین نهادهای فرهنگی‌ – دینی داشتند یعنی 144 درصد، موسسه نشر آثار حضرت امام (ره)، مجمع تقرب مذاهب 78 درصد مجمع جهانی اهل بیت، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، با رشد 50 درصد و سازمان تبلیغات اسلامی، اینها به طور کلی رشد قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند، که از متوسط رشد بودجه بالاتر بوده و در مواردی مثل تربیت بدنی در مقایسه با لایحه بودجه سال گذشته رشد چشمگیری دیده می‌شود.
ولی در مواردی چون صدا و سیما پیشرفته چندانی را نداریم. خصوصا در حوزه اعتبارات عمرانی این سازمان ملاحظه می‌فرمایید ارقام متفاوت است. ولی به طور کلی رشد بخش فرهنگ بد نیست. نسبتاً در مقایسه با بخش‌های دیگر رشدی خوبی داشته است. از جمله مواردی که قابل توجه است نگرش بودجه به مسائل جوانان و زنان است که رشد خوبی را در سازمان ملی جوانان و مرکز زنان و خانواده شاهد هستیم یعنی توجه به مسائل زنان و جوانان بسیار حائز اهمیت است. تسهیلاتی که در زمینه‌های ازدواج جوانان در بودجه در نظر گرفته شده بسیار قابل ملاحظه‌ است یعنی رقم بالایی برای این منظور اختصاص داده شده است. در بخش میراث فرهنگی و گردشگری،‌ در حوزه عمرانی ان رشدی دیده نمی‌شود اما در حوزه اعتبارات جاری رشد 15 درصد مشاهده می‌شود، و به طور کلی بودجه در بخش فرهنگ امیدوار کننده است.
*آیا این رشدی که شما فرمودید با احتساب تورم صورت گرفته است؟
**بحث تورم بحث دیگری است که اگر بخواهیم از حوزه فرهنگ خارج شویم یکی از مباحثی که در خصوص کل بودجه مطرح است این است که بودجه سال 85 نقاط ضعف و قوتی دارد. اگر بخواهیم به بعضی از آنها اشاره کنیم می‌توانیم بگوییم که مهمترین نقطه ضعف بودجه سال 85، اتکای بیش از حد به درآمدهای نفتی است. یعنی از جمله مواردی که می‌بایست در طول برنامه وابستگی به نفت کاهش پیدا کند نه تنها در بودجه سال آینده دیده نمی‌شود. بلکه شاهد افزایش آن نیز هستیم اما از نقاط مثبت این بودجه این است که به همه نقاط کشور خصوصا نقاط محروم توجه شده و پیشرفت استانهای محروم کشور خصوصا در زمینه عمرانی قابل ملاحظه است.
همچنین در بودجه سال آینده توجه فراوانی به مشکلات جوانان مساله آموزش، فرهنگ و پژوهش به چشم می‌خورد. در اعتبارات سال آینده بخش عمرانی و تکمیل پروژه‌های ناتمام از جمله نقاط بسیار روشنی است که مورد توجه قرار گرفته است به واگذاری امور به مردم توجه شده و از صدور خدمات فنی مهندسی حمایت گردیده است و نسبت، به تولید علم بومی و تحقیقات کاربردی اهتمام لازم صورت گرفته است و به حضور همه جانبه مردم در عرصه‌های مختلف توجه لازم شده است اینها از جمله نکات مثبت این بودجه است.
از نکات آسیب‌پذیر بودجه همان‌طور که اشاره کردم، بحث قیمت‌گذاری نفت است که هر بشکه 40 دلار در بودجه محاسبه شده و با توجه به شرایط سیاسی و اوضاع و احوال دنیا که دارای نوسان است ممکن است ریسک‌پذیری ما را افزایش بدهد. سهم عمرانی بودجه استانها 34 درصد است که حاکی از توجه بیشتر به استانها است و به تمرکززدایی در بودجه نیز اهتمام ورزیده شده است.
*یکی از انتقاداتی که به بودجه وارد است این است که این بودجه تورم‌زا است نظر شما در این رابطه چیست؟
**دلیل این امر است که رشد زیاد بودجه، باعث رشد نقدینگی در بازار می‌شود. توضیحاتی که مسئولین امر در این زمینه داده‌اند، بر این اساس است که اگر ما نگاه عمیق‌تری به اعداد و ارقام داشته باشیم به این نتیجه می‌رسیم که با توجه به این که قسمت قابل ملاحظه‌ای از افزایش‌ها را در بخش عمرانی می‌بینیم و درآمدهای نفتی ما صرف توسعه زیرساخت‌ها می‌شود.
بنابراین زیاد نباید نگران تورم باشیم یعنی اگر ما وابستگی‌مان را از نفت قطع کنیم باید اتکای بیشتری به مالیات‌ها داشته باشیم در صورتی می‌توانیم از درآمدهای مالیاتی بهره‌مند باشیم که زیرساخت‌های توسعه را فراهم بکنیم و رونق اقتصادی ایجاد نماییم که این رونق اقتصادی نیازمند، تزریق اعتبارات از داخل و خارج کشور به اقتصاد ملی است تا از رونقی که از این طریق ایجاد می‌شود، بتوان درآمد مالیاتی کسب کرد والا دریافت مالیات مضاعف بدون رونق اقتصادی، باعث فشار بر مردم خواهد شد.
*بعضی از متولیان فرهنگی و بعضی از اعضای کمیسیون معتقدند در بعضی از بخش‌های فرهنگی کشور مانند همان بخش‌هایی که شما اشاره کردید کمبود بودجه دیده می‌شود و به این امر معترض بودند و اعتقاد داشتند که باید بودجه این قسمت‌ها افزایش پیدا کند. آیا کمیسیون برنامه‌ای در این زمینه دارد؟
**کمیسیون تمام تلاشش در این مدت ایجاد تعادل در بودجه بوده است یعنی ما اصرار بر افزایش سقف بودجه نداشته‌ایم، چون بودجه نباید بیش از این متورم گردد،‌ و نباید بیش از این سقف بودجه افزایش پیدا کند، چون در این صورت بودجه، بودجه‌ای واقعی و عملیاتی نخواهد بود، بنابراین تلاش کمیسیون ایجاد و توزیع مناسب اعتبارات بوده و تغییراتی هم در بودجه پیشنهاد کرده که امیدواریم این تغییرات مورد قبول کمیسیون تلفیق و نهایتا نمایندگان محترم هم قرار بگیرد. در این تغییرات بودجه حوزه‌هایی که می‌بایست کم شود را کم کرده‌ایم و در حوزه‌هایی که می‌بایست بیشتر هزینه شود هزینه‌ کرده‌ایم و در نهایت سعی کرده‌ایم بودجه فرهنگ منطبق با برنامه چهارم توسعه و چشم‌انداز 20 ساله کشور باشد.
*آنچه که امروز ذهن جهان اسلام را به خود واداشته است توهین روزنامه‌های غربی به مقدسات اسلام یاست. ارزیابی شما از این نوع اقدامات چیست؟ آیا این اقدامات از پیش تعیین شده و برنامه‌ریزی شده است؟
**مساله توهین و اهانت به مقدسات اتفاق جدیدی نیست. من تصور می‌کنم حرکت‌هایی که صورت می‌گیرد ناشی از این است که آنان پیشینه بسیار تلخی از اسلام دارند و احساس می‌کنند،‌ ضرباتی که بر پیکر غرب وارد می‌شود از ناحیه تفکر و اندیشه اسلامی و عدالت خواهانه‌ای است که از اسلام ناشی می‌گردد. بنابراین بغض و کینه‌شان را به صورتی می‌بایست نشان بدهد که در اشکال مختلف تا به حال نشان داده‌اند، گاهی با ابزارهای نظامی و گاهی با ابزارهای رسانه‌ای و فرهنگی این نفرت خود را به منصه ظهور گذاشته‌اند که این روزنامه‌ها باز هم از طریق اهانت و تهمت دارند خود را نشان می‌دهند.
*به نظر شما وظیفه نهادهای فرهنگی ما، به خصوص مجلس و کمیسیون در قبال این هجمه‌های فرهنگی چیست؟
**مجلس یک سری برنامه‌های کوتاه مدت دارد که از آن جمله محکوم کردن این حرکت‌ها و ایجاد الزام به دستگاه‌های مسوول برای مقابله با این اقدامات موهن است. مثلا از طریق صدور بیانیه‌ها، از طریق سوال از مسوولین مربوطه تا به وظایف خود عمل کنند. وظایف درازمدتی وجود دارد و آن، این است که بتوانیم کار فرهنگی گسترده‌ای در جهت ایجاد آگاهی در مردم خود و مردم جهان نسبت به اسلام و معارف اسلامی داشته باشیم و معتقدیم که اگر بتوانیم پیام اسلام و انقلاب اسلامی را به درستی به مردم جهان انتقال دهیم خواهند پذیرفت و خودشان با این توطئه‌ها مقابله خواهند کرد. همچنان که نهضت‌های بیداری را ما در کشورهای مختلف دنیا در آفریقا، در آمریکای جنوبی، با فروپاشی حکومت‌هی وابسته به امریکا شاهد هستیم بخصوص در آسیا، در فلسطین در افغانستان در عراق، یکی پس از دیگری حکومت‌های اسلامی روی کار می‌آیند. این حوادث خوش‌یمن نشات گرفته از اندیشه‌ها و تفکرات اسلامی است.
*یکی از مسائلی که در انقلاب اسلامی ما موثر بود و نقش مهمی ایفا کرد عوامل فرهنگی بود حتی بسیاری از اندیشمندان معتقدند که انقلاب اسلامی ایران بیشتر یک انقلاب مبتنی بر فرهنگ بو تا مقولات دیگر ما قبل از انقلاب یک سری آرمان‌های فرهنگی داشتیم به نظر شما ما بعد از انقلاب تا چه اندازه‌ به ای آرمان‌های فرهنگی مدنظر دست پیدا کردیم.
**هدف انقلاب اسلامی تحقق آرمان‌های فرهنگی و توقعات مردم خواسته‌های فرهنگی بود که رسیدن به اسلام در ایران و حتی جهان یکی از آن آرمانها بود، و این خواسته‌ها را مردم با شعارهای خودشان متحلی می‌کردند، ما تا حدی توانسته‌ایم در این مسیر حرکت کنیم اما تا رسیدن به استقلال واقعی فکری، فرهنگی و حاکمیت کشیدن به این فکر و فرهنگ ناب در ایران و جهان فاصله بسیار زیادی داریم.
ضمن این که از طرفی هم با حرکت‌های مهاجمانه و تقابل دنیای غرب با شرق مواجه هستیم آنها هم بیکاری نمی‌نشینند و از طریق تهاجم فرهنگی سعی می‌کنند ما را در رسیدن به اهدافمان ناکام بگذارند و به طور کلی تلاشهای مجدانه‌ای را در این زمینه شروع کرده‌ان و ما هم نیاز به کار بیشتر و تربیت نیروی متعهد داریم. اما نباید تاثیر انقلاب اسلامی را در دگرگونی کشور خودمان و کشورهای اسلامی را انکار کنیم. من معتقدم که تمام حرکت‌هایی که در سطح منطقه صورت گرفته است حرکتهایی بوده که ناشی از انقلاب امام (ره) بود امروز پیروزی حماس را باید تحت تاثیر انقلاب اسلامی بدانیم نه متاثر از حرکت‌های دیگر.
*با تشکر از شما که در این گفتگو شرکت کردید.
**من هم از شما سپاسگزارم.